Сивер хвейибуруз гузвай суваб
- Ибн Гьиббана ва Байгьакъиди Абу Саид Худридилай Пайгъамбардин ﷺ гьадис агакьарна: «Рамазан вацра сивер хвейи, Аллагьдин ﷻ эмирар кьилиз акъудай ва Адан къадагъайривай яргъа хьайи инсан виликан гунагьрикай михьи жеда».
- Байгьакъиди Жабир бин Абдуллагьалай агакьарнавай гьадисда лагьанва: «Зи умматдиз Аллагьди ﷻ виликан пайгъамбарриз тагай вад шей ганва:
а) Рамазан вацран сад лагьай йифиз Аллагь ﷻ Вичин регьимдалди абуруз килигзава, низ Аллагь ﷻ Вичин регьимдалди килигайтIа, адаз азаб гьич гудач;
б) сив хуьзвайдан сивяй няни кьиляй къвезвай ни, Аллагьдиз ﷻ мискдин атирдилайни кIани я;
в) малаикри сивер хуьзвайбурун гунагьрилай гъил къачун тIалабзава;
г) Аллагь Таалади Женнетдиз эмирзава: «Вун Зи лукIар кьабулиз гьазур хьухь, безетмиш хьухь, дуьньядин четинвилер туна абур Зи регьимдин ва жумартлувилин кIвализ ял ягъиз къведа»;
д) Рамазандин эхиримжи йиф алукьайла, абур вири гунагьрикай михьи жеда.
И арада кIватI хьанвайбурукай сада Пайгъамбардивай ﷺ жузуна: «Ам «Лайлатуль Къадр» яни?» Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана: «Ваъ, бес устIарди кIвалах куьтягьайла адаз гьакъи гуз акур тушни ваз?!»
- Муслима Абу Гьурайрадилай агакьарнавай гьадисда лагьанва: «Вири вад капI, жуьмя капI са жуьмядилай масадал кьван ва сив хуьн са Рамазандилай масадал кьван гунагьрикай михьивал хьиз жеда, эгер еке гунагьривай яргъа хьайитIа».
- Гьакима якъин цIиргъ авай гьадис Ка’б бин Ужраталай агакьарна: «Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Куьн минбардив агат». Чун адан мукьув фена. Пайгъамбар ﷺ минбардин сад лагьай кIарцIел хкаж хьайила, ада «Амин» лагьана, кьвед ва пуд лагьай кIарцIелни гьа и гаф тикрарна. Пайгъамбар ﷺ минбардилай эвичIайла, чна адавай жузуна: «Эй Аллагьдин Расул ﷺ! Къе чаз ви сивяй икьван чIавалди ван татай гафарин ван хьана!» Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана: «Зи кьилив Жабраил малаик атана ва лагьана: «Рамазан вацра гунагьрикай михьи тахьай кас къуй регьимдивайни бахтунивай яргъа хьурай!» Зани «Амин!» лагьана. Зун кьвед лагьай кIарцIел хкаж хьайила, ада лагьана: «Ви тIвар кьурдалай кьулухъ салават кIел тавур кас къуй регьимдивайни бахтунивай яргъа хьурай!» Зани «Амин!» лагьана. Пуд лагьай кIарцIел зун хкаж хьайила, ада лагьана: «Диде-буба (ва я абурукай сад) кьуьзуь жедалди абурун кьилив амукьай ва Женнет къазанмиш тавур кас къуй регьимдивайни бахтунивай яргъа хьурай!» Зани «Амин!» лагьана.
Исламдин шейх, чIехи къутIб Алави аль-Гьаддад бин аль-Гьабиба кхьизва: «Маса варцарихъ галаз гекъигайла, Рамазан вацра гунагьар михьдай мумкинвилер гзаф ава, и вацра гунагьрикай михьи хьуникай магьрум жедайди вичихъ гзаф гунагьар аваз, амма Аллагьдиз ﷻ далу гайи инсан я, гьавиляй ам Аллагьдин ﷻ регьимдивай яргъа хьуниз лайихлу жезва».
- Байгьакъиди , Ибн Гьиббана ва Ибн Гьузаймади Салманалай Ша’бан вацран эхиримжи йифиз Пайгъамбарди ﷺ авур насигьат агакьарна: «Эй инсанар! Гзаф няметар авай варз алукьнава, и вацран къене агъзур вацралай хийирлу йиф ава, и вацра Аллагьди ﷻ юкъуз сив хуьн ферз ва йифиз къарагъиз ибадатдал машгъул хьун сувабдин кар яз авунва. И вацра са хъсан амал авуналди Аллагьдиз ﷻ мукьва жез алахъай инсан, маса варцара 70 ферз тамамарай касдиз тешпигь я. Им сабур авунин варзни я, сабур авурла гузвай суваб Женнет я. Ва им сада-садаз хъсанвал ийидай, ризкьи артух жезвай варз я. И вацра масадаз сив ачухиз куьмек гайидаз гунагьрикай михьивал, жегьеннемдин цIукай къутармишвал ва гьа сив хвейидаз хьайи кьван суваб жеда, ам хвейидан суваб гьич тIимил тахьана».
Чна лагьана: «Я Расуляллагь ﷺ, сив хвейидаз тIуьн гудай мумкинвал чакай гьар садаз авач».
Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Ахьтин суваб Аллагьди ﷻ гьатта са хурма, хупI яд ва я нек садакьадиз паяйдазни гуда. И вацран эвел – регьим, юкьв – гунагьрикай михьивал, эхир – жегьеннемдин цIукай азад хьун я.
Куьн и вацра кьуд амалдал гзафни-гзаф чалишмиш хьухь: абурукай кьвед авурла Аллагь ﷻ квелай рази жеда, амай кьвед галачиз квевай жедач:
- ибадат авуниз лайихлу анжах Аллагьдилай ﷻ гъейри мад са шейни авачирди шагьидвал авун;
- гунагьрилай гъил къачун тIалабун;
- Аллагьдивай ﷻ Женнет тIалабун;
- жегьеннемдикай хуьн тIалабун.
Сив ачухдайла, сив хвенвай касдиз яд гайидаз Аллагьди ﷻ зи гьавиздай са сеферда яд гуда ва адаз та женнетдиз гьахьдалди цихъ къанихвал мад хъжедач».
Ибн Гьузаймади им якъин гьадис я, лагьана.
