Главная

Ражаб вацран 27-йифен лайихлувал

Ражаб вацран 27-йифен лайихлувал

Къуръанда лагьанва (мана): «Шукур хьуй йифиз Вичин лукI Гьарам мискIиндай Ал-Акъса мискIиндиз Тухвайдаз,... адаз са бязи Чи аламатар къалурун патал. Дугъриданни, Ам виридан Ван Къвезвайди ва Вири Аквазвайди я» («Исраъ» сура, 1-аят).

 

Исраъдинни Ми’раждин гьакъиндай гзаф гьадисар ава ва абурун кьадар 30-дав агакьзава. Виридалайни якъин тир гьадис Анас бну Маликалай Муслима гъизва:

«Зи патав Буракь гъана. Ам ламралай кьакьан, къатирдилай аскIан, лацу рангунин яргъи гьайван тир. Вичин вилер гьинал акъвазайтIа, ам са кам вегьейла, гьаниз акъатдай. Гьадал акьахна зун Байту-ль-Мукъаддасдиз (Иерусалим) фена. Гьана за ам вири пайгъамбарри чпин гьайванар кутIунай уьнуьгдал кутIунна, ахпа зун мискIиндиз гьахьна ва кьве ракатдин капI авуна.

Ахпа чун цаварал хкаж хьана ва Жабраила цаварин къапу ахъаюн тIалабна. Адавай хабар кьуна: «Вун вуж я?». Ада жаваб гана: «Джабраил». Адавай мад хабар кьуна: «А вахъ галайди вуж я?» Ада жаваб гана: «Мугьаммад ﷺ». Адавай пуд лагьай сеферда хабар кьуна: «Адаз пайгъамбарвилин дережа ганвани?» Ада лагьана: «Эхь». Чи вилик цаварин къапу ачух хьана, зун Адам пайгъамбардихъ галаз таниш хьана. Ахпа кьвед лагьай цаварал заз Иса ва Ягьйа пайгъамбарар акуна. Абуру заз салам гана ва зун патал Аллагьдиз ﷻ дуьа авуна.

Ахпа чун пуд лагьай цаварал хкаж хьана. Ина заз Юсуф пайгъамбар акуна. Адаз вири дуьньядин гуьрчегвилин са пай ганвай. Гьадани заз салам гана ва зун патал Аллагьдиз ﷻ дуьа авуна.

Ахпа чун кьуд лагьай цаварал хкаж хьана ва ина заз Идрис акуна. Ада заз салам гана ва зун патал Аллагьдивай ﷻ хъсанвилер тIалабна. Ахпа чун вад лагьай цаварал хкаж хьана ва ина заз Гьарун акуна, ада заз салам гана ва зун патал Аллагьдивай ﷻ няметар тIалабна.

Ахпа чун ругуд лагьай цаварал хкаж хьана ва ина заз Муса акуна, ада заз салам гана ва зун патал Аллагьдивай ﷻ няметар тIалабна. Ахпа чун ирид лагьай цаварал хкаж хьана, ина заз Байту-ль-Маъмурдихъ (цаварал алай, малаикри тIаваф ийизвай Кябе) агалт хьанвай Ибрагьим акуна. И Кябедилай гьар юкъуз 70 агъзур малаикди тIаваф ийизва (элкъвезва), анжах мад чпин уьмуьрда адалай элкъведай мумкинвал абуруз хъжезмач, яни нубат хквезмач, гьакьван гзаф малаикар ава.

Ахпа чун адахъ галаз вини сергьятдин Лотосдал кьван фена. Чаз адан филдин япариз ухшар авай цуькведин пешер акуна. Адан емишар лагьайтIа, гичиндиз ухшарбур тир. Гьа инал Аллагьди ﷻ зи умматдин хиве 50 капI авун туна».

Вини сергьятдин Лотосдикай гьадисда икI лугьузва: «Ам экуьникай халкьнавай зурба са тар я. Вични эхиримжи сергьят я. Гьич са малаикдивайни адалай элячIиз жезвач. Гьатта Жабраил малаикдини инал акъвазна Пайгъамбардиз ﷺ лагьана: «Гьа инал зи дережа куьтягь жезва. Я Аллагьдиз ﷻ кIани кас! Эгер инлай анихъ за са кам къачуртIа, зун цIай кьуна алугда».

Инлай анихъ Пайгъамбар ﷺ вич кьилди фена. Адаз ина Аллагьдин ﷻ гзаф сирер чир хьана, Адан ﷻ зурбавални гуьрчегвал акуна. Аллагьди ﷻ лагьайтIа, Пайгъамбар ﷺ вичив агудна ва адахъ галаз арада кас (шей) авачиз рахана. Аллагьдихъ ﷻ галаз рахайла, икьван чIавалди гьисс тавур лезет гьиссайла, Пайгъамбардиз ﷺ мад чилерал эвичI хъийиз кIанзамачир, гьикI хьи адаз гьамиша Халикьдихъ ﷻ галаз рахадайвал акъвазиз кIан хьана. И арада Аллагь Таалади адаз лагьана: «За ваз ва ви умматдиз савкьват яз капI гуда, рикIин сидкьидай ам авур касди вуна инал гьиссай хьтин лезет гьиссда».

Ахпа зун Мусадин патав эвичI хъувуна. Ада хабар кьуна: «Аллагьди ﷻ ви умматдиз вуч гана? За жаваб гана: «Йикъа 50 капI авун». Ада заз лагьана: «Элкъвена жуван Агъадин ﷻ патав ахлад ва Адавай кьезиларун тIалаб, вучиз лагьайтIа ви умматдивай и кар кьилиз акъудиз жедач.

Дугъриданни, и кар за Израилдин рухвайрал ахтармишна чир хьана». Зун элкъвена Аллагьдин ﷻ патав хтана: «Я Аллагь ﷻ! Зи умматдиз кьезилвал це». ТIалабуниз жаваб яз Ада вад капI тIимиларна. Зун элкъвена Мусадин патав хтана, за лагьана: «Ада вад капI алудна». Мусади мад лагьана: «Дугъриданни, ви умматдивай и кар кьилиз акъудиз жедач. Элкъвена жуван Агъадин ﷻ патав ахлад ва адавай мадни кьезиларун тIалаб». Гьа икI са шумудни са сеферда. Эхирни Аллагьди ﷻ заз лагьана: «Ингье са йикъанни йифен арада вад капI. Гьар сад авур касдиз За цIуд капI авур кьван суваб кхьида».

 

 

Шамил Омаров

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...