Главная

Зи телефон – зи душман

Зи телефон – зи душман

Зи телефон – зи душман

Квадара жуван телефон!!! Гьатта эгер са низ ятIани «фаббинг» гафунин ван атаначтIани, чакай чIехи паюни адан таъсир жувал гьиссна. Фаббинг – им гаджетрилай ва интернет-сетрилай аслу хьунин жуьре, рахадайла, кIвалахдайла, машин гьалдайла ва маса крар ийидайла, гьамиша смартфондиз фикир гунин хесет я.

Хъсан гъуьл хьун патални чIехи месэлайрикай сад телефон я, яни адахъ кIевиз вердиш хьун.

ГьакI гъуьлуь вичин паб ва аялар эсер ийидай рахуникай магьрум ийизва ва гзаф вахт телефондай малуматриз килигуниз харжзава.

Ида хизандин арада авай рафтарвилер чIурдай тегьерда эсер ийизва, вучиз лагьайтIа гьа идалди ада папазни аялриз хабар гузва хьи, абуру лугьузвай вири гафар адан телефонда жезвай крарилай тIимил важиблу я.

Инсанар чин-чинал акъвазна сад-садахъ галаз рахун патал халкьнава, хизанда хъсан гъуьл ва буба хьун патал им лап чарасуз я. Гъуьлуьзни папаз сад-садан вилериз килигун, рикIер сад авун ва руьгь девлетлу авун лап важиблу я.

Гъуьл гьамиша телефонда авайла, ада вичин рикI папахъ элкъуьрунин мумкинвал гъиляй ахъайзава.

Гъуьл гьакIани кIвале кьериз жедай мугьман я, суткада чаз авай 24 сятиникай 8-12 сят чна кIвалах авуниз харжзава, 6-8 сят – ксуниз. Чин-чинал акъвазна рахун патал лап тIимил вахт амукьзава, адакайни чIехи пай телефондиз физва. Ахтармишунри къалурзава хьи, экрандиз килигун патал инсанди юкьван жуьреда йикъа 10-11 сят харжзава. Яшдиз килигна а рекъемар дегиш жезва.

Чун кIвале авайла, телефон жезмай кьван яргъаз къакъудиз алахъун важиблу я. Чун жуван хизандихъ галайла, чи фикир чна гьабуруз гун лазим я ва телефонди и карда чаз манийвал авуна кIандач.

Зун ви телефондиз килигин – ахпа за вун вуж ятIа лугьуда

Телефонди инсафсузвилелди инсандин вахт харж авунилай гъейри, ада гзаф хабарарни ава.

Гьар юкъуз жезвай рахунрин нетижада итимрин телефонра абурун папар пашманардай, абурун рикI тIардай малуматар кIватI хьун мумкин я.

Вучиз гзаф итимри телефондал пароль эцигзава ва ам папахъай чуьнуьхзава? АкI хьайила, чуьнуьхдай затI ава ман.

Гьелбетда, мус хьайитIани папаз вичин телефондиз килигдай ихтияр гудай итимарни ава. Яни, неинки паб, гьакI аялар килигайтIани жеда. Амма тIимилбурулай акI алакьда.

Виридалайни хъсан жуьре – гъуьлуьн телефон ам вичин папан ва аялрин виляй вегьедай затIарикай михьи хьун я. Лугьузвайвал, михьи телефон – михьи намус.

Папаз мукьвал-мукьвал ам ваз кIанзавайдакай кхьихь

Ваъ, чна лугьузвач хьи, исятда авай гаджетар герек туш. Абур дуьз, жуваз ва жуван хизандиз менфят аваз ишлемишун важиблу я.

Эгер чи рикI гьакIани телефонрал алатIа, вучиз чна йикъан къене са-кьведра кьванни папаз кхьидач (зенг ийидач), ам гьикI аватIа хабар кьадач ва квез ам гьикьван гзаф кIанзаватIа лугьудач. Нагагь са иер затI туькIуьрдай (им хъсан кар яз гьисабзава, рикIин сидкьидай авур алахъуниз папа къимет гуда) гзаф вахт жуваз авачиз хьайитIа, интернетдай гьамиша герек ва иер гафар жагъуриз ва ахпа абур папаз ракъуриз жеда.

Папаз хуш къведай, адан тариф ийидай гафар лагь, крар ая, гьатта абур гъвечIибур яз хьайитIани.

Мугьаммад Алимчулов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


РикI пашманвиликай гьикI хуьда?

Чи уьмуьрда «иммунитет» гафуни мягькем чка кьунва. И гаф гьамиша духтуррин меслятрай ван къвезва, ам чаз витаминар авай кьватийрал аквазва ва мукьвабурухъ галаз кефидикай ийизвай ихтилатра веревирд ийизва.   Пандемиядилай кьулухъ беден хуьзвай къуватриз куьмек гун гзафбуруз...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...