Главная

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

«Пагь, гьикьван иер аял я!» Ихьтин гафар ван хьайила, лагь: «Баракаллагьу фика (ки)». Идан мана я: «Къуй Аллагь Таалади берекат ракъуррай». Им гзаф вахтара чпин аялдилай тариф авур диде-бубади гузвай жаваб я.

Гила гзафбуруз вили ягъуникай чирвилер хьанва, гзаф инсанар кIватI жезвай чкайривай абур къерех жезва ва, эгер чпин аялдилай яргъалди вилер алуд хьайитIа, адаз наразивилелди килигзава. Амма маса инсанри аялдилай вилер къакъудна кIан хьун тIимил я, аял вили ягъуникай ва уьмуьрдин къене чинеба вилив хуьзвай маса хатайрикай хуьн патал чна са вуч ятIани авун лазим я.

Адалатлу диде

Са адалатлу касди ахъайзавай хьи, вич дидедин руфуна авайла, ада гьар юкъуз Къуръан кIелзавай. Ам гъвечIи вахтундани ада гьакI ийизвай. Эгер мусурманди Къуръан кIелун вичиз хесет яз кьунватIа, ам гьар гьикI хьайитIани адан аялрини кьада. Къуръан неинки инсандиз вичин уьмуьрдин рехъ къалурзава, ада гьакI сагъарни ийизва. Адан аятар кIелуни неинки бедендин, гьакI руьгьдин азарарни сагъарзава.

Къуръан виридавай дуьз кIелиз жезвач: садаз Къуръан кIелиз чирдай мумкинвал авачир, муькуьдаз чириз кIанзава, амма хизандин къайгъуйри адаз бес кьадар вахт чара ийиз тазвач. Амма гьатта кIвалин кIвалахрал гзаф машгъул дишегьлийривайни йикъа кьве сят чара авуна, муаллим жагъурна ва кIевиз акъвазна вичин мураддихъ фейитIа жеда.

Чирвилералди яракьлу хьанва

Гзаф дуьшуьшра чIехи яшда авай мусурмандиз вили ягъуникай хуьн патал талукь тир сураяр, аятар, дуьаяр чизва. Адавай абур кIелиз жезва ва кIваляй экъечIдайла, ксудайла кIелзава. Амма дидедиз чизвай затIар, месела, «Аль-Фалакъ», «Ан-Нас» сураяр ва я аят «АльКурсий» гзаф дуьшуьшра аялриз хуралай чизвач. Хуралай чизваз хьайитIани, аялдиз ахьтин кьатIун авач, кIваляй экъечIдайла абур кIелдайвал ва гьадалди вич хуьдайвал. Къайгъу чIугвадай дидеди аялдин рикIел хкида, ам ксудайла адал сураяр ва аятар кIелда.

Ферз тир кпIарилай кьулухъ кIелзавай зикиррин метлеблувал лап чIехи я. ГьакI чи Пайгъамбарди r ийидай. Жувни жуван аялар вили ягъуникай ва я запабрикай хуьн патал са «машаллагь» лугьун бес туш, винидихъ лагьай крарал амал авун лазим я.

АЙША ТУХАЕВА

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...