Главная

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

Вили ягъун: жувни аялар хуьн

«Пагь, гьикьван иер аял я!» Ихьтин гафар ван хьайила, лагь: «Баракаллагьу фика (ки)». Идан мана я: «Къуй Аллагь Таалади берекат ракъуррай». Им гзаф вахтара чпин аялдилай тариф авур диде-бубади гузвай жаваб я.

Гила гзафбуруз вили ягъуникай чирвилер хьанва, гзаф инсанар кIватI жезвай чкайривай абур къерех жезва ва, эгер чпин аялдилай яргъалди вилер алуд хьайитIа, адаз наразивилелди килигзава. Амма маса инсанри аялдилай вилер къакъудна кIан хьун тIимил я, аял вили ягъуникай ва уьмуьрдин къене чинеба вилив хуьзвай маса хатайрикай хуьн патал чна са вуч ятIани авун лазим я.

Адалатлу диде

Са адалатлу касди ахъайзавай хьи, вич дидедин руфуна авайла, ада гьар юкъуз Къуръан кIелзавай. Ам гъвечIи вахтундани ада гьакI ийизвай. Эгер мусурманди Къуръан кIелун вичиз хесет яз кьунватIа, ам гьар гьикI хьайитIани адан аялрини кьада. Къуръан неинки инсандиз вичин уьмуьрдин рехъ къалурзава, ада гьакI сагъарни ийизва. Адан аятар кIелуни неинки бедендин, гьакI руьгьдин азарарни сагъарзава.

Къуръан виридавай дуьз кIелиз жезвач: садаз Къуръан кIелиз чирдай мумкинвал авачир, муькуьдаз чириз кIанзава, амма хизандин къайгъуйри адаз бес кьадар вахт чара ийиз тазвач. Амма гьатта кIвалин кIвалахрал гзаф машгъул дишегьлийривайни йикъа кьве сят чара авуна, муаллим жагъурна ва кIевиз акъвазна вичин мураддихъ фейитIа жеда.

Чирвилералди яракьлу хьанва

Гзаф дуьшуьшра чIехи яшда авай мусурмандиз вили ягъуникай хуьн патал талукь тир сураяр, аятар, дуьаяр чизва. Адавай абур кIелиз жезва ва кIваляй экъечIдайла, ксудайла кIелзава. Амма дидедиз чизвай затIар, месела, «Аль-Фалакъ», «Ан-Нас» сураяр ва я аят «АльКурсий» гзаф дуьшуьшра аялриз хуралай чизвач. Хуралай чизваз хьайитIани, аялдиз ахьтин кьатIун авач, кIваляй экъечIдайла абур кIелдайвал ва гьадалди вич хуьдайвал. Къайгъу чIугвадай дидеди аялдин рикIел хкида, ам ксудайла адал сураяр ва аятар кIелда.

Ферз тир кпIарилай кьулухъ кIелзавай зикиррин метлеблувал лап чIехи я. ГьакI чи Пайгъамбарди r ийидай. Жувни жуван аялар вили ягъуникай ва я запабрикай хуьн патал са «машаллагь» лугьун бес туш, винидихъ лагьай крарал амал авун лазим я.

АЙША ТУХАЕВА

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Исламда мазгьабар гьикl арадал атана?

Са гьихьтин хьайитIани месэладин гьакъиндай къарар кьабулдайла, имамар сифтени-сифте Къуръанда адакай вуч лагьанватIа, гьаниз килигзава.   Эгер анай абуруз жаваб жагъун тавуртIа, абур гьадисриз килигзава. Эгер гьанайни жагъун тавуртIа, а месэладин гьакъиндай асгьабри сад авунвай гафуниз...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....