Дамаск душманди къачуна
Гьа икI, дуьньядин къадим шегьеррикай сад тир Дамаскдин агьалияр, абурухъ галаз санал Сириядин амай вири халкьни, абурухъ галаз чунни цIийи, 2025-йисуз цIийи гьакъикъатда аваз гьахьзава.
Шамдин чилерал цIукьуд йисан вилик аялрин нагьакьан кардилай башламишай дявеяр-шулугъар, цIийи кьилелай куькIуьн хъувуна. Четин вахтар къвезва. Бес гьа идакай туширни чун Пайгъамбарди ﷺ виликамаз хабардар авурди?
Мад са варз ва Башар Асадавай вич Сириядин кьиле аваз къанни вад йис къейд ийиз жедайди хьиз авай, им лагьайтIа, адан буба Хафез Асада виликдай гьакимвал авур къанни цIуд йисни эхцигайла, уьлкведин кьиле аваз са асирдин паюнилай артух хьанва. Асадрин хизан Сириядин кьиле хьайи кьван вахтунда инсанар яшамиш жезвач. Ингье гила абур цIийи йис ватандин сергьятдилай яргъа къаршиламишуниз мажбур хьанва.
Я Хафез, я Башар Асадар малаикар тушир. Зазни тарихда инсанрал малаикри гьакимвал авур са дуьшуьш кьванни рикIел хкиз четинзава. Пачагьрик, гьа амай инсанрик хьиз, пайгъамбаррилай гъейри, нукьсанар квачиз туш. Гьукумди ва девлетди гзаф вахтара инсанрик квай айибар артухарзава ва анжах тек-бир уьлкведин кьиле авай сиясатчидивай а месэладикай вич хуьз алакьзава.
Амма, Аллагьдин ﷻ кьадар гьахьтинди я – са инсанрал масабур ахтармишун. Башар Асадак нукьсанар квайтIани, адаз акси яз яракь гъиле аваз къарагъуни Сирия авайдалай хъсанарнач. Аксина, ам гзаф йисара давам жезвай дявейрин гьуьлуьн кIаниз вегьена, вири виридаз акси тир дяведин, ада са мус ятIани цуьк акъатнавай уьлкве (гьич тахьайтIа, исятда Сирия авай гьалдихъ галаз гекъигайла) неинки пуч авуна, гьакIни дуьньядин виридалайни чIехи уьлквейри иштиракзавай региондин тамам акьунрал кьван еке хьана, дяведин хаталу вичелди чIугвадай гьерекатдиз элкъвена.
2011-йисуз башламишай дяве, 2024-йисуз секин хьайиди, ахвариз фейиди хьиз аквазвай. Патар икьрар хьанвайди хьиз, са жуьре туькIвена яшамиш жезвайди хьиз, Сириядин шегьеррин куьчейрал чан акьалт хъувунвайди хьиз аквазвай. Вири дуьнья Украинада давам жезвай Россиядинни НАТО-дин уьлквейрин акьунриз килигзавай ва я Израилдин военный машиндин прессдик акатнавай Газадин агьалийрин хажалат чIугвазвай. Сирия виридан рикIелай алатнавай, амма гьа и вахтунда ам мад цIийи, гужлу цIай хьиз куькIвена ва а цIа инсанар рекьизва.
Дамаск кьур «Хаят Тахрир аш-Шам» тешкилатдин кьил, Россияда экстремистрин тешкилат яз тестикьнавай, виликдай ФБР-ди адан кьилихъ 10 миллион доллар теклифзавай, амма гила са затIни тахьайди хьиз, CNN-диз интервьюяр гузва, рагъакIидай патан маса СМИ-рин журналистри лагьайтIа, ФБР-дивай са гъавурда тунни гуьзет тийиз, накьан террористрикай гьуьрметдиз лайихлу оппозиционерар туькIуьрзава.
Яз, РагъакIидай патан кьве чин хьунал тажуб жедай кар авач, ам вакIаз кьарада къатадун гьикI адетдин кар ятIа, абурузни кьве чин хьун адетдин кар я. Ам ктабханада жедач кьван. Халкьди лугьузвайвал, вакIаз кьар гьамиша жагъида, гьакI США-ни ава вичин гъилибанар галаз – са маска масадалди дегишарда.
Гьа тегьерда ХТШ-дин боевикрини чеб тухузва. Абур чун кичIевиле тахсирлу ийизвайбур я, Газада халкь къирмишзавай дяве чна жигьад туш лугьудайла. Абуруз ам жигьад я, гьиниз гьар са мусурман атун лазим тир. Сифте нубатда аниз вуж фена кIанзава кьван, Израилдизни Палестинадиз сергьятламиш хьанвайбур тефена? Сирия гьа гьахьтин уьлкве я эхир. Ингье гьа кьилелай кIвачелди яракьламиш хьанвай къучияр сагъ са йисуз килигиз акъвазнавай, гьикI чпин къвалав дишегьлиярни аялар ягъиз рекьизвайтIа!
Лугьун хьи, Абуруз Башар Асада манийвал ийизвай. Гила, ам катайла, абуруз ни манийвал ийизва? Виликдай «Палестинадиз физвай рехъ агалнавай», гила вуч четинвал ава? Бес куьн тушни кьван Палестинада жигьад ава лугьуз тестикьарзавайди? Бес вучиз куьн гьа куьне малумарнавай пак дяведиз физвач, Израилдин меркездал кьве сят рехъ я хьи авайди? Са мус ятIани Кавказда чпин чIуру крар кьиле тухвай, экстремистрин, террористрин кIеретIрин логотипар алай боевикар ХТШ-дин жергейра акунал чун гьич тажуб жезвач. А тахсиркарри мусурманар гьина аватIани, абурун иви экъичун чпин мурад авунва. Ингье мад чаз а кар аквазва.
Гила абуру халкьдин вилик чпи «Палестинадин жигьадда» иштирак ийидач лагьана. Абуруз цIийи месэлаяр ава кьван: Ливия, Судан, Йемен азад авун.
Абур никай азад ийида кьван, ана авайбур са мусурманар хьайила? Аквадай гьалда, абурун фикирдалди, гьа мусурманрикай азад авуна кIанда а улквеяр. Израилдихъ галаз дяве ийидач кьван, дуьз яни? АкI кьил галачиз амукьунни мумкин я.
Вичин къунши уьлкведа и вири акьалтIай къайдасузвилерин пунариз руг гузвайди Турция я. Ингье Эрдогана халкьдин вилик «оппозиционеррин» пад кьуна, Турциядин разведкадин кьил лагьайтIа, «азаднавай» Дамаскдин куьчейра къекъвезва.
И крариз килигайла, Абу Гьурайради агакьарнавай Пайгъамбардин ﷺ гафар михьиз цIийи жуьреда кьабулзава: «…Мусурманрин гъалибвилер акъваздач, та имам Магьдиди Константинополь (Стамбул) къачудалди…» (Абу Нуайм).
Вучиз имам Магьди Константинополдал фида кьван, ам гьакIани мусурманрин гъиле ава хьи? Аквадай гьалда, вири крар гьа аквазвай тегьерда авач…
