Гьахъдин ва табдин ара
Алай асир хабарриндин я. 20-асирдин 90-йисарилай гатIумна хабаррин вацIар телеканалрай, триколоррай ва гьар садан гъиле авай мобильникрай гьар са кIвализ авахьзава.
Чун океанда хьиз, герек тир ва тушир, бязи вахтара гьатта хаталу хабаррин юкьва батмиш жезва.
Менфятлу хабарар менфятсузбурувай, дуьзбур тапанбурувай тафаватлу ийиз четин я.
Бязи вахтара гьатта лап мумкин тушир шейэр гьакъикъатда авай крар хьиз къалурда, якъин хабарар чи девирда лап тIимил хьанва.
Вири са затIни тушир, эгер а тапан хабарри садан рикIни тIарзавачиртIа, садбур беябурзавачиртIа ва масабур набут ийизвачиртIа. Им вердиш тушир гъиле вуганвай яракьдихъ галаз гекъигиз жеда. Халкьди лугьузвайвал, гафуни авур хирелай чукIулди авур хер фад сагъ хъжеда.
Маса чкада тахьай инсанди лугьун мумкин я: «Ана гьихьтин вакъиаяр кьиле физва! Ана яшамиш хьун мумкин туш! Квез ана жезвай крарикай ван хьаначни кьван?»
Гьавиляй, чаз аквазвайвал, ахьтин хабаррин «чешмейрихъ» агъун ва я гьатта абуруз фикир гун менфятлу туш.
Эхиримжи вахтунда «хабаррин дяве» лугьудай гафар лап машгьур хьанва. Дуьз я, гьакъикъи, якъин ва дуьз тушир, тапан хабаррин арада малумар тавунвай дяве физва. Им къайдасузвилин, акахьай алаш-булашдин, бязи вахтара лагьайтIа гзаф уьлквейра гьатта еке дегишвилерин себеб жезва.
Амма чун тапан хабаррин писвиликай хуьдай са къайда ава, ада чаз гьахъвал тапарривай тафаватлу ийиз куьмекда. Халкьдин ихьтин гьикмет ава: «Гьахъдин ва табдин арада кьуд тIуб ава», яни япалай вилел кьван авай мензил. И мисалдин мана ихьтинди я: вилиз акурдахъ инанмиш хьухь, ван хьайидахъ ваъ.
Мад, гьелбетда, инанмиш хьун ва нетижаяр хкудун патал, а хабарар нелай къвезвайбур ятIа чир хьана кIанда
Рекье авай пуд касдикай кьиса рикIел хкин. Абур йиф акъудиз шегьердиз атана, гьарма сад са чкада ксана ва пакамаз санал рехъ давамарна. Сада им пиянбурун шегьер я лагьана, муькуьда – ява дишегьлийрин ва зинакаррин, пуд лагьайди абурухъ галаз рази хьанач: ваъ, шегьер хъсан инсанрай ацIанва, абур мугьманриз шад я ва хъсан крар ийизва. Яни рекье авайбурукай гьар садаз шегьерда чеб хьтинбур жагъана.
Лагьайдан нетижа кьадайла лугьун хьи, чун вилиз акурдахъ инанмиш жеда ва а ксариз яб гуда хьи, вуж вичиз яб гуниз лайихлу ятIа.
