Главная

Агалкьунрин сир

Агалкьунрин сир

ТIвар-ван авай кьве карчидивай гьикI ятIани хабар кьуна: «Куь агалкьунрин сир вуч я?» Абур сад-садаз килигна ва саки гьа са вахтунда лагьана: «Фикирар санал кIватIун».

Гьар са касдин агалкьун – им кIватнавай пулар, жув, аялар ва хтулар патал къачунвай кIвалер, чилер туш. Инсандин агалкьун анжах къулайвилер арадал гъизвай ва уьмуьр регьятарзавай няметрин сергьятрилай къеце ава.

Амма гзаф вахтара инсандин уьмуьрда авай и няметри адан фагьум, алахъунар, гьиссер чпиз муьтIуьгъарзава, абур виниз акъатзава ва им гьа и дуьньядин кьетIенвал я. Вичин фикирралди ва мурадралди адаз майилвал ийизвайдан рикI ада кьазва. Са тIимил мал-девлет хьайила, мадни гзаф дуьньядин лезетар кIан жезва: дадлу тIуьнар, иер парталар, къулайвилер авай кIвалер, итижлу ял ягъунар ва масабур.

Чи гъилиз атайдахъ чна шейэр къачузва, са кардик кутазва ва гьатта недай суьрсет къачуна эцигзава, пака са затIни авачиз амукь тавун патал. «Са затIни авачиз амукьун» - им чи гзаф крар, чалишмишвилер, гьиссер ва нетижада чи гъалатIар вилик кутазвай затI я.

Чарасуз герек тир затIарикай фикирар ийиз машгъул хьанвай инсанриз чпин мурадрив агакьун патал, абур элячIзавай сергьятар тек-бир аквазва. Инсан хъсан кардал машгъул жезвайди хьиз аквазва, ада вичиз, вичин хизандиз недай суьрсет къазанмишзава, нетижада ибадатда вахт акъудун патал.

Ихьтин фикирдалди гзаф мусурманар ягъалмиш жезва ва абуруз гьардаз вичин гьал четин аквазва ва вичин диндиз зиян гуз дуьньядал машгъул жезва. Ина садакни тахсир кутаз жедач. И фана дуьнья гьахьтинди я – ам кIан хьайи кас ада микьнатIисди хьиз ялзава.

Гзаф вахтара, дуьньядал машгъул хьанвай кас, гьатта азад вахт аваз хьайитIани, ам ибадат авун патал харжзавач, вердиш тирвал дуьньядал машгъул жезва. ГьакI хьайила, им вичиз килигай гьар са кас вичел чIугвадай гужлу гьерекат жезва

Чакай гьар са кас, чи фикир квел желб ятIа, гьадан лукI я. ГьакI, садра йифиз са валиди вичин кIвале ибадат ийизвай. Гьа вахтунда кIвализ угъри гьахьна. Пакамаз иесидиз вичин кIваляй шейэр чуьнуьхнавайди акуна.

Ада инсанриз и кардикай ахъаяйла, абур тажуб хьана: вун ви кIвале авай хьи, анай гьикI чуьнуьхна кьван? А вахтунда угъриди гьа чкада авай гзаф кIвалер атIана ва мукьвара хьиз ам кьуна. Адавай валидин кIвал атIуникай хабар кьурла, ада а чIавуз кIвале касни авачир лагьана.

Ада лагьай гафариз валиди ихьтин баян гана: «А вядеда угъриди вичиз герек затIунал фикир желбнавай. За лагьайтIа – заз важиблу затIунал. Зун Аллагь Тааладихъ галай, ам – вичин «карда авай». Чун са кIвале авай, амма садаз-сад акунач».

АЙША ТУХАЕВА

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Савда бинт Зам’ат

Меккадиз Ислам атай чIавалай башламишна къурайшитри чпин ватанэгьлийриз абуру Ислам кьабулна лугьуз жазаяр гуз хьана. Мусурманрин гьал лап четин хьайила, Пайгъамбарди ﷺ динэгьлияр къутармишун патал абуруз Эфиопиядиз куьч хьун эмирна, а чIавуз адан кьиле гьахълу пачагь авай. Ада мусурманар...


Дуьнья кlан хьунин мусибат

Инсанар ва чинерар, Къуръанда лугьузвайвал, Аллагьди ﷻ анжах Вичиз ибадат авун патал халкьнава. Анжах абур и дуьньяди алдатмишарзава. Малум тирвал, дуьнья кlан хьайи касдиз эхират такlан жезва, ада гьалал-гьарам лугьун тавуна дуьньядин девлет къазанмишзава ва Халикьдивай ﷻ яргъа...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...