Главная

Агалкьунрин сир

Агалкьунрин сир

ТIвар-ван авай кьве карчидивай гьикI ятIани хабар кьуна: «Куь агалкьунрин сир вуч я?» Абур сад-садаз килигна ва саки гьа са вахтунда лагьана: «Фикирар санал кIватIун».

Гьар са касдин агалкьун – им кIватнавай пулар, жув, аялар ва хтулар патал къачунвай кIвалер, чилер туш. Инсандин агалкьун анжах къулайвилер арадал гъизвай ва уьмуьр регьятарзавай няметрин сергьятрилай къеце ава.

Амма гзаф вахтара инсандин уьмуьрда авай и няметри адан фагьум, алахъунар, гьиссер чпиз муьтIуьгъарзава, абур виниз акъатзава ва им гьа и дуьньядин кьетIенвал я. Вичин фикирралди ва мурадралди адаз майилвал ийизвайдан рикI ада кьазва. Са тIимил мал-девлет хьайила, мадни гзаф дуьньядин лезетар кIан жезва: дадлу тIуьнар, иер парталар, къулайвилер авай кIвалер, итижлу ял ягъунар ва масабур.

Чи гъилиз атайдахъ чна шейэр къачузва, са кардик кутазва ва гьатта недай суьрсет къачуна эцигзава, пака са затIни авачиз амукь тавун патал. «Са затIни авачиз амукьун» - им чи гзаф крар, чалишмишвилер, гьиссер ва нетижада чи гъалатIар вилик кутазвай затI я.

Чарасуз герек тир затIарикай фикирар ийиз машгъул хьанвай инсанриз чпин мурадрив агакьун патал, абур элячIзавай сергьятар тек-бир аквазва. Инсан хъсан кардал машгъул жезвайди хьиз аквазва, ада вичиз, вичин хизандиз недай суьрсет къазанмишзава, нетижада ибадатда вахт акъудун патал.

Ихьтин фикирдалди гзаф мусурманар ягъалмиш жезва ва абуруз гьардаз вичин гьал четин аквазва ва вичин диндиз зиян гуз дуьньядал машгъул жезва. Ина садакни тахсир кутаз жедач. И фана дуьнья гьахьтинди я – ам кIан хьайи кас ада микьнатIисди хьиз ялзава.

Гзаф вахтара, дуьньядал машгъул хьанвай кас, гьатта азад вахт аваз хьайитIани, ам ибадат авун патал харжзавач, вердиш тирвал дуьньядал машгъул жезва. ГьакI хьайила, им вичиз килигай гьар са кас вичел чIугвадай гужлу гьерекат жезва

Чакай гьар са кас, чи фикир квел желб ятIа, гьадан лукI я. ГьакI, садра йифиз са валиди вичин кIвале ибадат ийизвай. Гьа вахтунда кIвализ угъри гьахьна. Пакамаз иесидиз вичин кIваляй шейэр чуьнуьхнавайди акуна.

Ада инсанриз и кардикай ахъаяйла, абур тажуб хьана: вун ви кIвале авай хьи, анай гьикI чуьнуьхна кьван? А вахтунда угъриди гьа чкада авай гзаф кIвалер атIана ва мукьвара хьиз ам кьуна. Адавай валидин кIвал атIуникай хабар кьурла, ада а чIавуз кIвале касни авачир лагьана.

Ада лагьай гафариз валиди ихьтин баян гана: «А вядеда угъриди вичиз герек затIунал фикир желбнавай. За лагьайтIа – заз важиблу затIунал. Зун Аллагь Тааладихъ галай, ам – вичин «карда авай». Чун са кIвале авай, амма садаз-сад акунач».

АЙША ТУХАЕВА

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


КапI тавун къиямат я!

Вилер ахъайиз кIанзавачир…генани къарагъна чин­гъил чуьхуьдай ашкъи авачир. «Бррр…яд къайиди я эхир!» ­ ФатIимадин и карни рикIел хтана ва ам генани яргъандик алчуд хъхьана.   «Къе гьяд югъ я. Мектебдизни физвайди туш, гьавиляй яргъалди ксайтIа...