Главная

Алчах бинесуз фикирар –виридалайни пис фикирар я

Алчах бинесуз фикирар –виридалайни пис фикирар я

«Эгер вал са касди маса касдивай ван хьайи гафар агакьарайтIа, чир хьухь: ада вавай ван хьайидини масабурал агакьарда» (Гьасан аль-Басри).

Чи девирда инсанрин арада гзаф кьадар чIуру адетар ва нагьакьан хесетар гегьенш хьанва. Гунагьар ава, чаз абур ийиз кичIезвай ва гунагьар ава чна регьятдиз ийизвай. Ахьтинбурук гъибет, буьгьтен акатзава. И гунагьди инсанри гьар юкъуз ийизвай ихтилатра кьилин чка кьазва ва адакай Аллагьди Вичин кьетIен регьим авунвай ксар квачиз са касни хвенвач.

И чIуру хесет виринра гегьенш хьанва ва пис начагъвили хьиз, гзаф инсанар азарлу авунва. Вирида хиве кьазвайвал и хесет алчах ва эдебсуз кар ятIани, гъибет неинки инсанрин рахунра, гьакI интернетдани ава.

Интернетда маса касдикай ам алачир чкадал лугьун ва я кхьин – им, адет яз, кичIевилихъ галаз алакъалу я. Зи макъаладин мурад а инсанар тахсирлу авун туш, зи мурад газет кIелзавайбурал Аллагьдин вилик а гунагьдин заланвал къалурун я.

Хузайфа ибн Яманиди агакьарай Пайгъамбардин якъин гьадисда лагьанва: «Гъибетчи Женнетдиз гьахьдач» (Аль-Бухари, Муслим).

Дуьшуьш

Къадим заманайра са девлетлу касдиз са хъсан лукI гузвайди акуна, амма лукI маса гузвайда адахъ авай тек са нукьсан – им адак квай буьгьтен ийидай хесет тирди лугьузвай. Ада и нукьсан тIимил метлеб квайдай гьисабна ва лукI маса къачуна. ГьикI ятIани са сеферда и лукIра вичин иесидин папаз лагьана:

«Я зи ханум, ви гъуьлуьз вун кIанзамач ва адаз масадал эвленмиш жез кIанзава. Адаз вун кIан хъжедайвал вуна чукIул къачуна адан чурудай са-кьве чIар атIутI».

Ахпа ам иесидин патав фена ва лагьана: «Я зи агъа, ви папаз масад кIан хьанва ва йифиз вун тукIуна, вакай магьрум жез кIанзава. Эгер захъ агъазвачтIа, вуна ксай амалар авуна, ам ви патав чукIул гваз гьикI къведатIа килиг». Гъуьлуь адаз яб гана ва йифиз вич ксай амалар авуна ва паб чукIул гваз адан чурудал алгъайла, ам кьуна ва яна кьена. Идакай папан мукьвабуруз хабар хьана ва абуру адан гъуьл яна кьена. И кар себеб яз кьве тухумдин арада дяве башламишна ва гзаф кьиникьар хьана.

Гъибетни буьгьтен виридалайни пис хесетар я. А хесетар квай инсандиз Дувандин юкъуз кIеви жаза гуда, вучиз лагьайтIа ада гузвай зиян зурбади я. И гунагь авунал инсан шейтIанди гьевеслу ийизва, адан мурад – инсанрин арада душманвал ва такIанвал тун, абур шадвиликай ва секинвиликай магьрум авун я.

Къенин юкъуз гъибетни буьгьтен лап гегьенш хьанва. Жув гьикI тухуда, эгер вал хуш текъвер хабарар агакьарайтIа? Ахьтин дуьшуьшда за теклифзава бязи дибрал амал авун. Сад лагьайди, абур дуьз гафар яз кьабул тавун. Кьвед лагьайди, квел никай хабар агакьарнаватIа, гьадакай пис фикир тавун. Пуд лагьайди, ахьтин хабар агакьарайди насигьат ийиз, адан амалдин алчахвал къалуриз, мад ахьтин ихтилатар тавуникай игьтиятлу авун. Кьуд лагьайди, квел агакьарай ихтилатар масадаз ахъай тавун.

ГЬУСЕЙНАФАНДИ МАГОМЕДОВ

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Аян хьана   Пlир Желилан са миресдиз – Шейхалидиз пуд рушни са гада хьана. Папан тlвар Халмездег тир. Гада агакьнавай, свас це лугьуз кlвачин хьанвай жегьил тир. Тlварни вичин Идрис тир. Идрис дидени галаз Желил имидин кьилив фена. Абуруз Желил имиди гададиз свас гъидай ихтияр гана...


РикI пашманвиликай гьикI хуьда?

Чи уьмуьрда «иммунитет» гафуни мягькем чка кьунва. И гаф гьамиша духтуррин меслятрай ван къвезва, ам чаз витаминар авай кьватийрал аквазва ва мукьвабурухъ галаз кефидикай ийизвай ихтилатра веревирд ийизва.   Пандемиядилай кьулухъ беден хуьзвай къуватриз куьмек гун гзафбуруз...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...