Главная

Алчах бинесуз фикирар –виридалайни пис фикирар я

Алчах бинесуз фикирар –виридалайни пис фикирар я

«Эгер вал са касди маса касдивай ван хьайи гафар агакьарайтIа, чир хьухь: ада вавай ван хьайидини масабурал агакьарда» (Гьасан аль-Басри).

Чи девирда инсанрин арада гзаф кьадар чIуру адетар ва нагьакьан хесетар гегьенш хьанва. Гунагьар ава, чаз абур ийиз кичIезвай ва гунагьар ава чна регьятдиз ийизвай. Ахьтинбурук гъибет, буьгьтен акатзава. И гунагьди инсанри гьар юкъуз ийизвай ихтилатра кьилин чка кьазва ва адакай Аллагьди Вичин кьетIен регьим авунвай ксар квачиз са касни хвенвач.

И чIуру хесет виринра гегьенш хьанва ва пис начагъвили хьиз, гзаф инсанар азарлу авунва. Вирида хиве кьазвайвал и хесет алчах ва эдебсуз кар ятIани, гъибет неинки инсанрин рахунра, гьакI интернетдани ава.

Интернетда маса касдикай ам алачир чкадал лугьун ва я кхьин – им, адет яз, кичIевилихъ галаз алакъалу я. Зи макъаладин мурад а инсанар тахсирлу авун туш, зи мурад газет кIелзавайбурал Аллагьдин вилик а гунагьдин заланвал къалурун я.

Хузайфа ибн Яманиди агакьарай Пайгъамбардин якъин гьадисда лагьанва: «Гъибетчи Женнетдиз гьахьдач» (Аль-Бухари, Муслим).

Дуьшуьш

Къадим заманайра са девлетлу касдиз са хъсан лукI гузвайди акуна, амма лукI маса гузвайда адахъ авай тек са нукьсан – им адак квай буьгьтен ийидай хесет тирди лугьузвай. Ада и нукьсан тIимил метлеб квайдай гьисабна ва лукI маса къачуна. ГьикI ятIани са сеферда и лукIра вичин иесидин папаз лагьана:

«Я зи ханум, ви гъуьлуьз вун кIанзамач ва адаз масадал эвленмиш жез кIанзава. Адаз вун кIан хъжедайвал вуна чукIул къачуна адан чурудай са-кьве чIар атIутI».

Ахпа ам иесидин патав фена ва лагьана: «Я зи агъа, ви папаз масад кIан хьанва ва йифиз вун тукIуна, вакай магьрум жез кIанзава. Эгер захъ агъазвачтIа, вуна ксай амалар авуна, ам ви патав чукIул гваз гьикI къведатIа килиг». Гъуьлуь адаз яб гана ва йифиз вич ксай амалар авуна ва паб чукIул гваз адан чурудал алгъайла, ам кьуна ва яна кьена. Идакай папан мукьвабуруз хабар хьана ва абуру адан гъуьл яна кьена. И кар себеб яз кьве тухумдин арада дяве башламишна ва гзаф кьиникьар хьана.

Гъибетни буьгьтен виридалайни пис хесетар я. А хесетар квай инсандиз Дувандин юкъуз кIеви жаза гуда, вучиз лагьайтIа ада гузвай зиян зурбади я. И гунагь авунал инсан шейтIанди гьевеслу ийизва, адан мурад – инсанрин арада душманвал ва такIанвал тун, абур шадвиликай ва секинвиликай магьрум авун я.

Къенин юкъуз гъибетни буьгьтен лап гегьенш хьанва. Жув гьикI тухуда, эгер вал хуш текъвер хабарар агакьарайтIа? Ахьтин дуьшуьшда за теклифзава бязи дибрал амал авун. Сад лагьайди, абур дуьз гафар яз кьабул тавун. Кьвед лагьайди, квел никай хабар агакьарнаватIа, гьадакай пис фикир тавун. Пуд лагьайди, ахьтин хабар агакьарайди насигьат ийиз, адан амалдин алчахвал къалуриз, мад ахьтин ихтилатар тавуникай игьтиятлу авун. Кьуд лагьайди, квел агакьарай ихтилатар масадаз ахъай тавун.

ГЬУСЕЙНАФАНДИ МАГОМЕДОВ

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Руьгь гьамга хьиз михьибур…

Лагьанач лугьумир!   Санал акъудиз бахчада йикъарни-йифер, Дустар хьанва къаргъаярни лифер. Гьа тегьерда дустар жезва кицIни кац, Шадвал ийиз, сада-садав вугуз пац. Алахъзавай масадан фу яванриз, И кар чешне туш са бязи инсанриз. *** Пеше кьунач, закай хьанач гъуьрчехъан, Алава яз,...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...