Главная

Дидени буба хкязавайди туш

Дидени буба хкязавайди туш

Дидени буба хкязавайди туш

Зун це лугьуз атай юкъуз мугьманар эрекьдин ни къвезвай бубади къаршиламишна. Ада «гележегдин езнедикай» акьулсуз зарафатар ийиз хьана. Заз гзаф регъуь хьана. Гила чамран дидеди зун пис хизандай тирди гьисабзава ва захъ галаз алакъаяр атIун истемишзава. Амма буба хкя жезвайди туш, зи тахсир вуч я?

 

Психологдин меслят:

Виридалайни гзаф мумкин я хьи, чамран дидедин вилера ина месэла куьн четинвилер авай хизандай хьун туш, месэла куь бубади хъун я. Им гьа са чIалар туш. Чамран дидеди вич тухвай къайда куьне ягъалмиш хьана куь адресдиз кьабулун мумкин я. Ада фикир авун мумкин я хьи, гележегда жуьреба-жуьре межлисра куь бубади вич гьа жуьреда тухуда ва масабурун вилик ада вич къулайсуздиз гьиссда.

Гьелбетда, адан хцелай гзаф затIар аслу я. Эгер дидеди эвленмиш хьухь лагьана, ам эвленмиш жезвайди ятIа, ада дидеди лагьайвал ийида. Куьне а кар жуван гьисабдиз кьабулмир, вучиз лагьайтIа маса рушан патав фейитIани, дидеди гьикI лагьайтIа, ада гьакI ийида.

Вири дегиш хьун мумкин я, эгер чамраз гьа квел эвленмиш жез кIанзаватIа. Ада, гьелбетда, куь пад кьада ва куьн хъсанди тирди, бубадин патахъай куьне жаваб тагузвайди ада дидедиз субутарда. ГьикI хьайитIани, куьне и дуьшуьш лап рикIивай кьабулун герек туш. Куь кьисмет квел агакьда лагьана, фикир ая.

 

Алимдин жаваб:

Гьелбетда, куь тахсир ина авач. Амма куь жезмай гъуьлуь ва илчийри квез къимет куь бубади вич тухунин тегьердиз килигна гузватIа, гзаф мумкин я, абуруз гьихьтин лишанриз килигна свас хкязавайди ятIа, хъсандиз чизвач.

Аллагьдин Расулдин ﷺ гьадисда лагьанва: «Паб хкядайла кьуд шейиниз фикир це: адан девлетдиз, асул-несилдиз, иервилиз ва диндиз. Дин гвайди хкя, тахьайтIа ваз зарар жеда» (Аль-Бухари, Муслим).

Ина куь бубади вич тухузвай тегьер чна дуьз я лугьузвач, вучиз лагьайтIа ада вич тухузвай къайда, гьина, гьикI ва гьи инсанрихъ галаз хьунилай аслу тушиз, айибдай кар я. Амма дуьз нетижаяр хкудун ва жемятдин гьар са инсандихъ галаз кьилди эгечIун, насигьат авун, ам дуьз рекьел эцигун патал Аллагьдивай ﷻ тIалабун важиблу я.

И дуьшуьш себеб яз, куьне бубадихъ галаз пис рафтарвал авун герек туш, вучиз лагьайтIа диде-бубадихъ галаз хъсан рафтарвал авун – абурун гунагьрилай аслу тушиз, чи диндин эмиррикай сад я. Буба гъавурда тваз алахъ хьи, ада иер кар тавурди ва квез, жегьилриз, дуьз чешне къалурун лазим тирди.

Аллагь Тааладивай тIалаб, Ада куь рикIер сад ийидайвал, некягьдин алакъайрал кIеви ийидайвал, нагагь квез кьведазни и карда хъсанвал аватIа. ГьакIни Адавай куь диде-бубадиз регьим авун, абурулай гъил къачун, дуьз рекьел эцигун тIалаб.

Инанмиш хьухь, чи кьисметар гьеле дидедин руфуна амаз тайинарнава, чаз амукьзавайди анжах чи уьмуьрдин рекьин гьар са мензилда, алемрин Халикьдин ﷻ разивал къазанмишиз кIанз, диндин эмиррал бинелу яз крар авун я.

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрада   Муьтlуьгъ хьухь Аллагьдиз ﷻ ва Адан Расулдиз ﷺ (вири кlвалахра), ва гьуьжетар ийимир (Бадр женгинин вилик куьне гьуьжетар авур тегьерда), акl авуртlа куьн михьиз руьгьдай аватда ва къуватдикай магьрум жеда. Сабур ая! Гьакъикъатда, Аллагь ﷻ сабур ийизвайбурухъ гала (абуруз...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.   Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач. ­ Бес...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...