Главная

Дидени буба хкязавайди туш

Дидени буба хкязавайди туш

Дидени буба хкязавайди туш

Зун це лугьуз атай юкъуз мугьманар эрекьдин ни къвезвай бубади къаршиламишна. Ада «гележегдин езнедикай» акьулсуз зарафатар ийиз хьана. Заз гзаф регъуь хьана. Гила чамран дидеди зун пис хизандай тирди гьисабзава ва захъ галаз алакъаяр атIун истемишзава. Амма буба хкя жезвайди туш, зи тахсир вуч я?

 

Психологдин меслят:

Виридалайни гзаф мумкин я хьи, чамран дидедин вилера ина месэла куьн четинвилер авай хизандай хьун туш, месэла куь бубади хъун я. Им гьа са чIалар туш. Чамран дидеди вич тухвай къайда куьне ягъалмиш хьана куь адресдиз кьабулун мумкин я. Ада фикир авун мумкин я хьи, гележегда жуьреба-жуьре межлисра куь бубади вич гьа жуьреда тухуда ва масабурун вилик ада вич къулайсуздиз гьиссда.

Гьелбетда, адан хцелай гзаф затIар аслу я. Эгер дидеди эвленмиш хьухь лагьана, ам эвленмиш жезвайди ятIа, ада дидеди лагьайвал ийида. Куьне а кар жуван гьисабдиз кьабулмир, вучиз лагьайтIа маса рушан патав фейитIани, дидеди гьикI лагьайтIа, ада гьакI ийида.

Вири дегиш хьун мумкин я, эгер чамраз гьа квел эвленмиш жез кIанзаватIа. Ада, гьелбетда, куь пад кьада ва куьн хъсанди тирди, бубадин патахъай куьне жаваб тагузвайди ада дидедиз субутарда. ГьикI хьайитIани, куьне и дуьшуьш лап рикIивай кьабулун герек туш. Куь кьисмет квел агакьда лагьана, фикир ая.

 

Алимдин жаваб:

Гьелбетда, куь тахсир ина авач. Амма куь жезмай гъуьлуь ва илчийри квез къимет куь бубади вич тухунин тегьердиз килигна гузватIа, гзаф мумкин я, абуруз гьихьтин лишанриз килигна свас хкязавайди ятIа, хъсандиз чизвач.

Аллагьдин Расулдин ﷺ гьадисда лагьанва: «Паб хкядайла кьуд шейиниз фикир це: адан девлетдиз, асул-несилдиз, иервилиз ва диндиз. Дин гвайди хкя, тахьайтIа ваз зарар жеда» (Аль-Бухари, Муслим).

Ина куь бубади вич тухузвай тегьер чна дуьз я лугьузвач, вучиз лагьайтIа ада вич тухузвай къайда, гьина, гьикI ва гьи инсанрихъ галаз хьунилай аслу тушиз, айибдай кар я. Амма дуьз нетижаяр хкудун ва жемятдин гьар са инсандихъ галаз кьилди эгечIун, насигьат авун, ам дуьз рекьел эцигун патал Аллагьдивай ﷻ тIалабун важиблу я.

И дуьшуьш себеб яз, куьне бубадихъ галаз пис рафтарвал авун герек туш, вучиз лагьайтIа диде-бубадихъ галаз хъсан рафтарвал авун – абурун гунагьрилай аслу тушиз, чи диндин эмиррикай сад я. Буба гъавурда тваз алахъ хьи, ада иер кар тавурди ва квез, жегьилриз, дуьз чешне къалурун лазим тирди.

Аллагь Тааладивай тIалаб, Ада куь рикIер сад ийидайвал, некягьдин алакъайрал кIеви ийидайвал, нагагь квез кьведазни и карда хъсанвал аватIа. ГьакIни Адавай куь диде-бубадиз регьим авун, абурулай гъил къачун, дуьз рекьел эцигун тIалаб.

Инанмиш хьухь, чи кьисметар гьеле дидедин руфуна амаз тайинарнава, чаз амукьзавайди анжах чи уьмуьрдин рекьин гьар са мензилда, алемрин Халикьдин ﷻ разивал къазанмишиз кIанз, диндин эмиррал бинелу яз крар авун я.

 

Алиасгьаб Мурзаев, психолог

Адиль Ибрагьимов, алим

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...