Гъуьл альфонс я, вуч ийида?
Гъуьл альфонс я, вуч ийида?
Зун лап агьваллу хизандай я. Гьавиляй зи диде-бубади кIус хьиз гудай пулунал гьамиша зи гъуьлуьн вил ала. Абуру вичиз я кIвалах жагъуррай, я пул бурж вугурай лугьузва. Ибур вири ада завай истемишзава. За вуч ийида?
Психологдин меслят:
Тамам малуматар тахьуниз килигна, и дуьшуьшда куьмекдай меслят гуз са тIимил четин я. Куьне лагьай гафарай ахьтин шикил арадал къвезва хьи, на лугьуди ам квел са гьихьтин ятIани менфят патал эвленмиш хьанва ва гила ада гьа менфят кьилиз акъатун гуьзлемишзава. За умуд кутазва хьи, ам акI туш ва адаз маса себебар авай.
Кар ана ава хьи, эгер куь диде-бубади чпин руш муьгьтежвиле яшамиш хьунихъай кичIела куь хизан таъмин авунин патахъай вири харжар чпин хивез къачуз башламишайтIа, герек авачир вакъиайрин цIиргъ гатIумда. Асул гьисабдай кар анал къведа хьи, куь гъуьлуьз вичи гьялна кIанзавай месэлаяр вичин паталай гьялзавайди акурла, ам ахьтин гьалдихъ фад вердиш жеда. И карди ахьтин нетижа арадал гъида хьи, ам гьар гьи жавабдарвиликай хьайитIани къерех хьун мумкин я.
И гьалда куьне куьн гьикI тухуда лугьудай суалдиз эгер за жаваб гуз алахъайтIа, завай гзаф меслятар къалуриз жедач. Сифте квевай куь гъуьлуьз лагьайтIа жеда хьи, квевай и кардин патахъай са затIни ийиз жедач ва квез куь диде-бубадиз са жуьредин таъсир ийидай мумкинвални авач. Им куь рикI тIардай къайда ятIани, амма са бязи шартIар хьуналди ада пис нетижа гузвач ва, гьич тахьайтIа, и месэладин патахъай куь арада жезвай гьуьжетар тIимиларун мумкин я.
Нагагь ада квехъ галаз гьуьжетар ийиз ва куьне бушвал ийизва лугьуз куьн тахсирлу ийиз давамариз хьайитIа, квевай са тIимил векъивилелди лагьайтIа жеда хьи, я куьн, я куь диде-буба адан везифаяр куь хивез къачуз мажбур туш. Белки, гьа ида кьванни адаз акьул гъидатIа ва вич кутуг тавур къайдада тухузвайдан гъавурда ам акьадатIа.
Алимдин жаваб:
Хизан (паб, аялар) пулуналди таъмин авун гъуьлуьн везифа я ва ада а кар патал вири къуватар эцигун лазим я. Патай кIус гуник, гьамиша мукьвабурун куьмекдик – жуван ва папан – умуд кутун дуьз туш.
Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Инсандиз жезвай гунагь бес я, эгер ризкьи вичелай аслу тир инсанар ада хуьн тийиз хьайитIа» (Муслим).
Куь хизанда авай гьал чир хьун патал, куь гъуьлуьхъ галаз рахун герек я, вучиз лагьайтIа куь кагъазда кхьенвайвал, вич дуьз тухун тийизвайди гьам я. Ада вучиз акI ийизва, вучиз акI авуналди ада куьн сефиларзава, вичин ва диде-бубадин вилик куьн къулайсуз гьалдиз гъизва – вири и суалриз адавай вичивай жаваб жагъурна кIанда, ва анжах адалай кьулухъ меслят гуз жеда.
Куьне сабур авуна кIанда ва гъуьлуьз секиндиз лагьана кIанда хьи, хизан таъмин ийиз алахъунин адан гьар са карда куьн адаз куьмек гуз ва четинвилерани шадвилера адахъ галаз шерик жез гьазур я, ва гьамиша пул бурж къачуз, кIвалах жагъурун тIалабиз рикIиз такIан жезва. Аллагьдик ﷻ умуд кутур, вучиз лагьайтIа чи виридан ризкьи чун гьеле дидедин руфуна амаз Ада чаз кхьенва. Мад гъуьл а кардин гъавурда тун важиблу я хьи, ада вичи къазанмишнавай са манат квез масабурувай кьазвай буржарилай артух я.
Эхирдайни чи виридан рикIел Пайгъамбардин ﷺ гафар рикIел хкиз кIанзава: «Гьакъикъатда, квекай гьар садаз еб къачуна, далудаллаз кIарасар гъана, абур маса гун инсанривай тIалабунилай хъсан я, абуру лагьайтIа, мумкин я гун, мумкин я тагунни. И кар себеб яз Аллагьди ﷻ ам тIалабунин чарасузвиликай азад ийида» (Аль-Бухари).
