Главная

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

ТIарикъатдин устазри чпин муьруьдриз тайин вахтунда са кьадар зикирар кIелунин тапшуругъ гузва. Идахъ галаз сад хьиз, им Пайгъамбардин ﷺ девирда авачир бид’а я лугьудай инсанарни пайда хьанва. Абур гьахъ яни?

 

Ваъ, гьахъ туш. ИкI лугьуз тестикьарзавайбур Шариатдикай хабар авачирбур я. Къуръандални гьадисдал бинеламиш хьана ийизвай ибадатарни дуьаяр кьве жуьре ава. Сад лагьай жуьрединбур – ибур чпин кьадар ва чеб ийидай вахт Аллагь Таалади ва Адан Пайгъамбарди ﷺ къалурнавайбур. Ихьтинбурук гьар юкъуз вад сеферда тайин вахтунда ийизвай ва тайин кьадар ракатрикай ибарат тир ферз кпIар акатзава. Гьа ихьтинбурукай: эменнидилай гузвай закатдин кьадар, ферз кпIунилай кьулухъ ийизвай ратибат-кпIарин кьадар, зугьа, витр ва суварин кпIар ва гьа икI мад. Мадни иник гьар са кпIунилай кьулухъ «Субгьаналлагь», «Альгьамдулиллагь» ва «Аллагьу акбар» лугьун акатзава. Ибадатдин и жуьредик акатзавай дуьаяр Аллагьдин Расулдал ﷺ гьи жуьреда агакьарнатIа, гьа жуьреда туна кIанда. Месела, садазни кпIунин вахт дегишардай, ракатрин кьадар гзафардай ва я тIимилардай ихтияр авач. ГьакIни 33 сеферда кIелзавай зикир 37 сеферда кIелда лугьуз садавайни тестикьариз жедач.

Ибадатдин кьвед лагьай паюник чпин лайихлувилерикай умуми тегьерда лагьанвай дуьаяр, зикирарни тасбигьар акатзава. Абурухъ я тайин кьадар авач, я вахт авач. Ихьтинбурук мутIлакь суннат-кпIар, Къуръан кIелун, дуьаяр, маса зикирар, тасбигьар акатзава. Устазди вичин муьруьдриз ибадатдин гьа и паюник акатзавай тайин дуьаяр кIелун тапшурмишзава. Абур гьар юкъуз экуьнин ва рагъдандин кпIарилай кьулухъ тайин кьадар кIелзава. БатIиндикай (сирдикай) ва загьирдикай (ачухдакай) хабар авай устазар Мугьаммад Накъшубанди, Абдул Къадир Гиляни, Абулгьасан Шазали чирвилерин гьуьл я. И зурба авлияйри, Къуръандални Суннадал бинеламиш хьана, мусурманриз чеб Аллагь Тааладив мукьва ийидай регьят рекьер къалурнава. Ибурни абуруз чпин нефс михьи авунвай ксари чирна. Ва гьа рекьяй абур чебни фена. А рекьерикай Къуръанда лагьанва (мана): «Вичин нефсинихъ галаз ам тербияламишун патал жигьад ийизвайбуруз (женг чIугвазвайбуруз) За са шакни алачиз Зи рекьер къалурда» («Аль-Анкабут» сура, 69-аят).

Са мисал гъин. Эгер жува-жув тербияламишунин макьсаддалди са касди гьар юкъуз сятдин муьжуьдалай башламишна Къуръандин жуздин са пай кIелда лагьана вичин хиве кьуртIа, ина вуч къадагъа ава? Эгер са ни ятIани им бид’а я, Пайгъамбарди ﷺ гьич садрани икI авурди туш лагьайтIа, ахьтиндаз чавай анжах ахмакь лугьуз жеда. Гьа ихьтин ахмакьри устазри чпин муьруьдриз гузвай вирдер (тапшуругъар) бид’а я лугьуз тестикьарзава.

 

Къурамугьаммад Рамазанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Ван ша, инсан, ахпа геж я

  Ван ша, инсан!   Аллагьди ﷻ ваз акьул ганва Пис-хъсанди кьатIун патал, Шуьше хьтин кьве вил ганва Экуь дуьнья акун патал.   Ваз руьгь ганва гьисс ийидай, РикIни уьмуьрдал шад жедай, Пай ганва ваз каинатдай Гьар жуьредин ванер къведай.   Вучиз и экуь дуьньяда Йиф...