Главная

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

Шейхери гузвай вирдер бид’а яни?

ТIарикъатдин устазри чпин муьруьдриз тайин вахтунда са кьадар зикирар кIелунин тапшуругъ гузва. Идахъ галаз сад хьиз, им Пайгъамбардин ﷺ девирда авачир бид’а я лугьудай инсанарни пайда хьанва. Абур гьахъ яни?

 

Ваъ, гьахъ туш. ИкI лугьуз тестикьарзавайбур Шариатдикай хабар авачирбур я. Къуръандални гьадисдал бинеламиш хьана ийизвай ибадатарни дуьаяр кьве жуьре ава. Сад лагьай жуьрединбур – ибур чпин кьадар ва чеб ийидай вахт Аллагь Таалади ва Адан Пайгъамбарди ﷺ къалурнавайбур. Ихьтинбурук гьар юкъуз вад сеферда тайин вахтунда ийизвай ва тайин кьадар ракатрикай ибарат тир ферз кпIар акатзава. Гьа ихьтинбурукай: эменнидилай гузвай закатдин кьадар, ферз кпIунилай кьулухъ ийизвай ратибат-кпIарин кьадар, зугьа, витр ва суварин кпIар ва гьа икI мад. Мадни иник гьар са кпIунилай кьулухъ «Субгьаналлагь», «Альгьамдулиллагь» ва «Аллагьу акбар» лугьун акатзава. Ибадатдин и жуьредик акатзавай дуьаяр Аллагьдин Расулдал ﷺ гьи жуьреда агакьарнатIа, гьа жуьреда туна кIанда. Месела, садазни кпIунин вахт дегишардай, ракатрин кьадар гзафардай ва я тIимилардай ихтияр авач. ГьакIни 33 сеферда кIелзавай зикир 37 сеферда кIелда лугьуз садавайни тестикьариз жедач.

Ибадатдин кьвед лагьай паюник чпин лайихлувилерикай умуми тегьерда лагьанвай дуьаяр, зикирарни тасбигьар акатзава. Абурухъ я тайин кьадар авач, я вахт авач. Ихьтинбурук мутIлакь суннат-кпIар, Къуръан кIелун, дуьаяр, маса зикирар, тасбигьар акатзава. Устазди вичин муьруьдриз ибадатдин гьа и паюник акатзавай тайин дуьаяр кIелун тапшурмишзава. Абур гьар юкъуз экуьнин ва рагъдандин кпIарилай кьулухъ тайин кьадар кIелзава. БатIиндикай (сирдикай) ва загьирдикай (ачухдакай) хабар авай устазар Мугьаммад Накъшубанди, Абдул Къадир Гиляни, Абулгьасан Шазали чирвилерин гьуьл я. И зурба авлияйри, Къуръандални Суннадал бинеламиш хьана, мусурманриз чеб Аллагь Тааладив мукьва ийидай регьят рекьер къалурнава. Ибурни абуруз чпин нефс михьи авунвай ксари чирна. Ва гьа рекьяй абур чебни фена. А рекьерикай Къуръанда лагьанва (мана): «Вичин нефсинихъ галаз ам тербияламишун патал жигьад ийизвайбуруз (женг чIугвазвайбуруз) За са шакни алачиз Зи рекьер къалурда» («Аль-Анкабут» сура, 69-аят).

Са мисал гъин. Эгер жува-жув тербияламишунин макьсаддалди са касди гьар юкъуз сятдин муьжуьдалай башламишна Къуръандин жуздин са пай кIелда лагьана вичин хиве кьуртIа, ина вуч къадагъа ава? Эгер са ни ятIани им бид’а я, Пайгъамбарди ﷺ гьич садрани икI авурди туш лагьайтIа, ахьтиндаз чавай анжах ахмакь лугьуз жеда. Гьа ихьтин ахмакьри устазри чпин муьруьдриз гузвай вирдер (тапшуругъар) бид’а я лугьуз тестикьарзава.

 

Къурамугьаммад Рамазанов

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...