Мукьвабуруз писди хьана
Мукьвабуруз писди хьана
Зун фадлай меркезда яшамиш жезва. Са тIимил вилик завай хуьре яшамиш жезвай хтул кIвалахал эцигун тIалабна. Адаз кIвал кьуна, зи хатурдай чи фирмадиз кьабулна. Ада са бубат кIвалахзавай, йифиз геждалди дустарихъ галаз ацукьзавай, мукьвал-мукьвал кIвалахал экъечIзавачир ва зун ихтибардай вегьезвай. За адаз кIвалахдилай элячI лагьана. Адаз вичиз кIвалах жагъанач ва ам элкъвена хуьруьз хъфена. Гила зун зи мукьвабуруз писди хьанва, меркезда «тIуьн кьиляй акъатнава» лугьузва. Алакъаяр чIур хьана. Им дуьз яни кьван?
Психологдин меслят:
Белки за садакай кьвед ийизва жеди, амма, зи фикирдалди, куь чкадал хьайи гьар са касди гьакI ийидай. Ина авай са четинвал ам я хьи, а гададин диде-бубадивай и арадал атай гьалда чпин хва вич тахсирлу тирди хиве кьаз жезвач.
За акI фикирзава хьи, куь мукьвабурукай гзафбур куьн гьахъ тирдан гъавурда акьазва, амма гьар жуьредин себебралди я чеб секиндиз туна кIанзава, я жуван фикир дуьз лугьун тавуна акъваззава. Адет яз акI чеб къилих зайиф инсанри тухузва. АкI хьайила абурукай хъел атун герек туш.
Эгер куьне дугъриданни маса къайдада авун мумкин туширди гьиссзаватIа, куьне исятда квехъ галаз арадал атанвай рафтарвилер дуьз яни суал гун герек туш. Куьне гьисабзава хьи, куьне а кIвалах жуван тIвар хуьн патал авуна, а гададин диде-бубади лагьайтIа – куьне чпин хциз лазим къайдада куьмек ганач лугьузва.
Гададиз вичиз ва адан диде-бубадиз вири лап хъсандиз чир хьун мумкин я, амма абуруз вири хиве кьаз регъуь я, иллаки чпин хва жавабдар крар авун патал чурун тавунвайди. Гьайиф хьи, уьмуьрда ахьтин крар бязи вахтара жезва.
Квез исятда кьилинди – куьне куьн абурухъай катзавайди ва кичIезвайди хьиз тухун тавун я. Лап тIимил хьайитIани абурухъ галаз рахух, жув тахсирлу пад хьиз тухумир. Фад ва я геж вири чпин чкайрал хкведа, амма исятда куьн, хьайи кар себеб яз, мукьвабурухъ галаз рахан тийиз хьайитIа, ахпа а алакъаяр туькIуьр хъийиз четин жеда. Регъуь гьа гададиз хьурай, квез ваъ.
Алимдин жаваб:
И дуьньяда чавай инсанар мажбур ийиз жедач чпиз кIандайвал чакай фикир тийидайвал. Чи кIвалах ам я хьи, чи патав гвайбурухъ галаз чун рикIин михьивилелди тухудайвал, чалай алакьдайвал регьимлу хьун, масадан рикIикай хабар кьун. Им чаз масабуру къимет гун патал, чахъ галазни гьахьтин рафтарвилер авун патал ваъ, Халикь ﷻ рази хьун патал авун лазим я, вучиз лагьайтIа чи динди чаз гьакI ая лугьузва.
Куьне куь хтулдиз шегьерда вичин чка жагъуриз куьмек гун – лап тарифдин кар я, вучиз лагьайтIа и карда неинки са куьмек, гьакI мукьвавилин алакъаяр мягькемариз алахъунни ава.
Мукьвабуру вуч лагьайтIани, абурун туьгьметриз яб тагуз алахъ, аксина, хъсанвал ийиз, жувакай хийир гуз давамара, вучиз лагьайтIа чи вири рикIин сидкьидай тир алахъунар гьавайда квахьдач – абурай квез Аллагьдин ﷻ патай и дуьньядани, эхиратдани хъсанвал жеда.
Аллагь Таалади Къуръанда лагьана (баяндин мана): «Ни са зерредин кьадардин хъсанвал авунатIа – ам адаз аквада (адай суваб гуда). Ни са зерредин кьадардин писвал авунатIа – амни адаз аквада (адай жаза гуда)» («Аз-Зальзаля» сура, 7-8-аятар).
