Бид’а вуч я?

Эхирмжи вахтара акъатнавай ягъалмиш хьанвай инсанри чпин фикиррихъ ва инанмишвилерихъ галаз кьан тийизвай вири шейэр инкар ийизва. Пайгъамбардин девирда авачир чпиз бегенмиш тахьай вири шейэриз абуру бид’а (цIийивал) лугьузва. Бес Пайгъамбарди тавур вири амалар чаз авун гьарам яни?

Пайгъамбарди тавур амалар авун умматдиз гьарам туш. Къуръанда лагьанва:

وَ مَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا (سورة الحشر، 7)

(мана) «Куьне квез Пайгъамбарди гьарам авунвай амалар ийимир» («Аль-Гьашр» сура, 7-аят). И аятда Пайгъамбарди гьарам авунвай амалар ийимир лугьузва, амма ина ада тавур амалар ийимир лагьанвач.

Вагьабитри чпи Пайгъамбарди тавур дуьньядин амалар мукьвалмукьвал ийизва. Месела, Рамазандин вацра витрдин кпIунал зур сятинин къене яргъи дуьаяр кIелзава. Чи Пайгъамбарди исятда вагьабитри кIелзавай дуьаяр кIелнач хьи. ГьакIни вагьабитри жуьмя кпIунал кьве сеферда азан гузва. Вучиз им абуруз ихтияр ава?

МискIинар мармардалди гуьрчегарзава, кьакьан минараяр эцигзава, Исламдин типографияр ачухзава, ктабар чапдай акъудзава, Исламдин конференцияр кьиле тухузва, чпин башчийриз Ибну Таймиядиз ва Мугьмаммад ибн Абдулвагьабаз «Шейхуль Ислам» лугьудай тIварар ганва.

ГьакIни Мугьаммад ибн Абдулвагьабан хайи югъ къейд ийизва, Исламдин университетар ачухзава ва абур гьар жуьре инсанрин тIварарихъ язава, СМИ, микрофонар, телефонар ишлемишзава ва масабур. Ибур вири чи Пайгъамбардин девирда авачир цIийивилер я.

Эгер абуру вири цIийивилер ягъалмишвал я, ягъалмишвили инсан жегьеннемдиз ялзава лугьузватIа, бес вучиз вагьабитри чпи Пайгъамбардин девирда авачир кьван шейэр тазвач?

Асгьабрини имамри Пайгъамбардин девирда арадал татай диндин месэлайрин гьакъиндай чпин вахтунда Пайгъамбарди авур амалрихъ ва лагьай гафарихъ галаз гекъигдай гзаф къарарар кьабулна. Къарарар абуру кьурвал кьабулна.

Гзаф къарарар Исламдин еке регьберри Къуръандал бинеламиш хьана ва гьакъикъи гьадисрихъ галаз гекъигна кьабулнава. Къарар кьабулдайла, алимри делил хьиз Къуръан, гьадисар, къияс (сад хьтин шейэр сад-садахъ гекъигун), ижма’ (вири имамрин сад хьанвай гаф) ишлемишзава. Вагьабитри Пайгъамбарди и амал авурди туш, а гаф лагьайди туш лугьуз хьайитIани, гьа са вахтунда ам къиясдихъни ижма’дихъ галаз кьур амал ятIа, ийидай ихтияр ава. Пайгъамбарди вичи лагьанва:

وَ مَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَاجْتَنِبُوا عَنْهُ (البخاري و مسلم)

» За квез къадагъа авунвай шейэрикай яргъа хьухь». И гьадис имам Муслима ва Бухариди агакьарна. Пайгъамбарди вичи тавур амалрикай яргъа хьун эмирнач хьи. Гьавиляй Пайгъамбарди са кар тавун -имакIвалахийидайихтияравачирди тестикьарзавай делил туш. Амма им гьар са инсандиз ибадат ийидай вичиз кIандай къайда туькIуьрдай ихтияр ава лагьай чIал туш.

Им чна чал агакьнавай асгьабрин, табиинрин, имамрин ва еке алимрин къарарар, гьатта абур Пайгъамбарди авунвачиртIани, кьабулун лазим я лагьай чIал я. Вагьабитдин тапаррихъ яб акална Аллагьдиз кIани амалар тавун дуьз туш. Идалайни акьалтIай жаваб кIанзавай касдивай Ассайид Мугьаммад бин Алави Маликидин «Мангьажу ссалафи фи фагьми ннусуси» ктабдин 551-580-чинар кIелайтIа жеда.