Главная

Сивяй анжах хъсан гафар акъуд!

Сивяй анжах хъсан гафар акъуд!

Сивяй анжах хъсан гафар акъуд!

Йикъарикай са юкъуз Агьмад вичин дуст Фазилахъ галаз кIвалин гьаятда авай къумадал къугъвазвай. Фазилаз къумадикай иер кIвалер эцигдай алакьун авай, амма Агьмадавай и кIвалах ийиз жезвачир.

 

Агьмада Фазилавай вичизни къумадикай кIвалер туькIуьриз чирун са шумуд сеферда тIалабна. Фазил лагьайтIа, къумадин къеле эцигунал машгъул тир ва дустунин тIалабунриз фикир ганач. Агьмадаз са тIимил хъел атана ва адан хъиляй вичи-вичиз кIвал туькIуьриз эгечIна. Гзаф алахъна Агьмад, тIимил алахъна, амма Фазила туькIуьрзавай хьтин кIвалер адавай туькIуьриз хьанач. Ажугъди кьур Агьмада гъили яна вичин къумадин кIвал чукIурна, гьарайна дустуниз чIуру са гаф лагьана: «Фазил, агь Фазил! Вун дуст ваъ, … я!» Агьмадан дидедиз и гафарин ван хьана. Дидеди дакIардай кьил акъудна, Агьмадаз ва Фазилаз вичин кьилив эверна, абуруз насигьат авуна: «Чи Пайгъамбар Мугьаммада ﷺ лагьана: «Аллагьдихъ ﷻ ва Къияматдин йикъахъ агъунвай инсанди хъсан ихтилат авурай ва я кисна акъвазрай». – Мусурманди гьич садрани чIуру гаф сивяй акъудна кIандач. Гьамиша чун анжах хъсан ихтилатар ийиз чалишмиш хьун лазим я.

Арифдар Лукьманан уьмуьрдай за квез са кьиса ахъайда, дикъетдивди яб це. «Са гьикI ятIани иесиди Лукьманаз хеб тукIуна, адакай виридалайни тIямлу кьве кIус гъун буйругъна. Лукьмана иесидин кьилив мезни рикI гъана, ибурулай тIямлу шей авач лагьана. Маса сеферда иесиди Лукьманаз хеб тукIуна ва виридалайни пис кьве кIус гъун буйругъна. И сефердани Лукьмана мезни рикI гъана. Мягьтел хьайи иесиди хабар кьуна: «Абур гьа са вахтунда виридалайни хъсанбур ва писбур гьикI хьун мумкин я?» «Абур хъсан хьайитIа, абурулай хъсан шей авач, пис хьайитIа, абурулай писди авач», - жаваб гана Лукьмана», - ахъайна кьиса Агьмадан дидеди.

Иниз килигна, аялар, куь мецер хуьх, гьамиша хъсан гафар лагь, хъсан ихтилат ийиз жезвачтIа, сив гьич ахъаймир. Хъсан гафар лугьузвай инсандилай Аллагь ﷻ рази жеда, писбур лугьузвайдалай – нарази. Пис гафар лугьузвай инсан халкьдизни такIан жеда, хъсанбур лугьузвайди – кIан. «Лагь, квез Женнетдиз физ ва инсанри гьуьрмет авуна кIанзавани?» - жузуна Агьмадан дидеди. «Эхь, гьелбетда!» - санал жаваб гана гадайри. «АкI ятIа, анжах хъсан ихтилатар ая», - лагьана Агьмадан дидеди.

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманриз килисадиз фидай ихтияр авани? Имам ар-Рамлиди вичин «Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда кхьизва: «Мусурманриз килисадиз, синагогадиз ва икI мад фидай ихтияр ава, эгер: - абурун (гьа ибадатханадин векилрин) ихтияр аваз хьайитIа; - ана кьадардилай артух вине кьазвай шикилар,...


Диде-бубадиз гьуьрмет авунин эдебар

Эвел алатай нумрада   Диде-буба кечмиш хьайидалай кьулухъ абурухъ дуьаяр кIелун, Аллагьдивай ﷻ регьим ва абурун гунагьрилай гъил къачун тIалабун давамарун лазим я.   Гьадисда лугьузва: «Эгер диде-бубадиз азиятар гайи касди, рикIин сидкьидай а кардин патахъай туба авуна,...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...