Дагъустандин араб медениятдин алимар ва камалдин арифдарар
Дагъустандин араб медениятдин алимар ва камалдин арифдарар
Дагъустан араб медениятдихъ (культурадихъ) галаз алакъалу, чна чпин тIварар кьазвай и алимралди машгьур я: Къудатлидай тир Мегьамед, Абдулгьамид Дагъустанви, Садрудин Сулейман (лезги), Абдул Къасим Маамар (Дербент), Мегебдай тир Дамадан, Шамгудай тир Иса, Усишадай тир Дауд, Курадай тир Магьада, Ахцегьви Мирзе Али, Шиназви Исмаил, ЧIохдай тир Магьада ва масабур.
Абурукай гьеле ХVІ – ХVІІІ-асирра Кьибле патан мусурманрин энциклопедийра (вири дуьньядикай хабарар ганвай ктабра) кхьенва.
Дагъустанда тIвар-ван кьуд патаз акъатнавай ихьтин камаллу арифдарар хьана: лезги Ярагъви Мегьамед, аварар тир Мегьамед-ТIагьир Къарахви ва Гьажи-Мегьамед Согратливи, азербажанви Мегьамед Али Къазем-Бег, лезги Алкьвадарви Гьасан Эфенди, дарги Акушави Али-Гьажи, къумукь Мегьамед Эфенди Османов, лаквияр Кази-Кумухви Жамалутдин, Гьасан Гузунов, Али Къаяев ва гзаф масабур. Абуру вирида Къавкъаздилай яргъарани чIехи машгьурвал къазанмишна. Абуруз дегьзамандин тарих, философия, астрономия, математика, динар, гзаф чIалар хъсандиз чидай. Абуру инсанриз намуслу, гъейратлубур жез, сад-садав дугъривилелди эгечIиз, жемятдиз, чилиз ва тIебиатдиз гьуьрмет ийиз, инсанрин арада дуствал мягькемариз, сада-садаз куьмекар гуз чирзавай.
Чи девирдин Дагъустандин тIвар машгьур алимар, инженерар, духтурар, экономистар, философар, тарихчияр, чIаларин пешекарар, машгьур фялеяр, чилин майишатдин ва малдарвилин рекьяй кар чидай инсанар, заргарар,
эцигунардай устIарар ва гзаф маса кеспийрин устадар акъатуналди вири дуьньядиз малум хьанва.
