Мугьманвилиз фейила жува-жув гьикl тухуда?
Мугьманвилиз фейила жува-жув гьикl тухуда?
Дагъустандин халкьари кьабулнавайвал, чарадан кIвале жув кьиле тухуниз талукь кьетIен къайдаяр ава. И къайдайри са гьикI ятIани жува фейи чкада иесийриз арадал гъизвай къулайсузвилер зайифариз куьмек гузва. И къайдайри гьакI жув кьабулунай рикIин сидкьидай лагьай гафаривди кIвалин иесияр рази ийизни тазва.
Мугьманди эвелни-эвел кIвалин иесидиз салам гуда ва жузунар ийида:
«Ассаламу алайкум! ГьикI яшамиш жезва куьн?»
Мугьман вичи мугьман кьабулунин вири къайдаяр хуьзвай иесидиз муьтIуьгъ жеда (яни адан ихтиярда жеда).
Вич мугьманвиле гьикьван вахтунда хьана кIанзаватIа, мугьмандиз хъсандиз чир хьун лазим я.
Са касдин кIвале кьве йифелай гзаф вахт акъудун гьуьрметсузвал яз гьисабзава.
Са кIвалин иесиди ийизвай гьуьрметар кьабул тавуна, маса кIвалин иесидин кьилив физвай (фейи) мугьмандиз халкьди гьуьрмет ийидач. «Иеси дегишарай мугьмандиз яхун бацIи тукIвада», – лугьуда халкьди.
Мугьманда гзаф тIуьн ва хъун виже къведач. ИкI хьайитIа, руфунин кал ва ичкибаз яз гьисабда.
Фу-хуьрек тIуьрдалай кьулухъ, мугьманди иесийриз лугьун лазим я: «Къуй куь берекатар артух хьурай!», «Аллагьди кьабулрай!»
Мугьмандиз хизандин крарик къаришмиш жедай ихтияр авач.
Мугьманвилиз фейи чкада куьне квез талукь тушир месэлаяр гьялна виже къведач. Къалар, хъилер, экъуьгъунар авуна кІандач.
Мугьманвилиз фейила, хизандикай тир инсанрин кефи хадай гафар лугьудач, абуруз тегьнеяр ядач.
Мугьманвилиз атайла, савкьватар це лугьун, жувахъ жуваз кIанивал гелкъуьгъ лугьун истемишун дуьз крар туш. Эгер ваз хизандин инсанри чпи хъсанвилер ийизватIа ва абур савкьватар гуз алахънаватIа, са кьадар вахтунда абур къачун тийиз алахъна кIанда.
Мугьманди вич фейи кIвале авай шейэрин тарифарна виже къведач. АкI авуртIа, иесийри чпивай тIалабзавайди, истемишзавайди хьиз кьабулда.
Хъфидайла, мугьманди иесийриз разивал малумарда ва чIехибуруз сагърай лугьуда.
БалкIандал акьахдалди вилик мугьманди адан кьил вич мугьман хьайи кIвал галай патахъ элкъуьрда. И карди мугьман касдин дугъри гуьгьуьл ва адан патай иесийрихъди авай вичин хъсан майилар къалурда.
Шайдабег Мирзоев, ДГПУ-дин профессор
