Главная

ФатIимадин къугъунар

ФатIимадин къугъунар

Гьар гъилера ФатIима куьчедал экъечIайла, адан кьилел са кар къведай. Гагь адал къунши куьчедавай кицI элуькьдай, гагь тутун тарцяй аватдай, гагь парудилай элячIдайла юбка къазун жедай.

 

Вун гада хьтин руш я, ­ айиб авуна дидеди. – Рушариз чеб акI тухун кутугнавач.

­ Бес абуру чеб гьикI тухун лазим я кьван? – хабар кьуна ФатIимади.

­ Рушари регъуьвал гьиссна кIанда, къугъвадайла секин къугъунар авун лазим я. Вун лагьайтIа, секинсузди хьиз гагь сана, гагь масана катиз­калтугиз ава.

­ Я диде, бес заз гьакI кIанзава! – ФатIимади вичин наразивал къалурна. Заз катиз­калтугиз, хкадариз, тарариз акьахиз ва кицIерай къал акъудиз кIанзава.

­ АкI ятIа, ваз кIандайвал ая. Анжах са кар хьайитIа, шехьмир! – лагьана дидеди.

­ Хьурай, зун шехьдач, ­ жуьрэтлудаказ лагьана ФатIимади.

Гатун чими югъ тир. ФатIима вичин гъвечIи стхадихъ галаз къумадал къугъвазвай. Абуру пачагьдин рушан къеле эцигна акьалтIарзавай. И арада ФатIимадиз куьчедин къерехдай физвай лацу цIегь акуна.

­ Килиг, Рамазан, ваз атIа цIегь аквазвани? – лагьана ФатIимади.

­ Ун, ­ мурмурна Рамазана.

­ Исятда чна адакай пачагьдин руш ийида. Ам вич лацуди я, гьавиляй амукьзавайди адал тек са дуьгуьр алукIун я.

Рамазана шадвиляй хкадарна, гъилералди кап яна. ФатIима кIвализ катна ва анай дидедин лацу ягълух гъиле аваз гьерекатна экъечI хъувуна.

Са гужуналди абуру цIегь кьуна ва адан кьилел ягълух алукIиз алахъна. Ягълухди цIегьрен кьил кIевнамазди, ам дили хьана ва кьил инихъ­анихъ элкъуьриз башламишна. Гьа и арада ада вичин крчар ФатIимадин руфуна эцяна. Руфун кьуна руш чилел ацукь хьана. Вичиз акур агьвалатдал тажуб хьайи Рамазан гагь чилел ацукьнавай ФатIимадиз, гагь вичин кьилел алай ягълух вегьез кIанз инихъ­анихъ хкадарзавай цIегьрез килигиз суст хьана амукьнавай. Анжах ФатIима шехьнамазди, Рамазанавайни эх тахьана, вахалайни кIевиз шехьиз башламишна. Шелдин ван хьайи къуншияр куьчедал экъечIна. Абуру ФатIима къарагъарна кIвализ хкана.

КIвалин вилик кьил инихъ­анихъ юзурзавай диде акъвазнавай.

­ Гьан зи руш, за ваз вуч лагьанай, вуна вучиз чIехибуруз яб гузвач? Мад вуна вуч шулугъ акъудна?

­ Чаз цIегьрекай свас ийиз кIанзавай, ­ пIузаррин кIаникай мурмурна ФатIимади.

­ Квез цIегьрекай къугъвадай игрушка хьанвайни? Квез аферин! – гьарай акъатна дидедай. Ада вун вичин крчарал дуьз яна. Мад шулугъар хъийин тийидайвал адалайни кIевиз яна кIанзавайди тир. Ам вун патал хъсан тарс жедай.

ФатIима пашман хьана. «Вучиз диде зи гъавурда акьазвач?», ­ фикирзавай ада.

­ Я зи руш, вун гъавурда акьукь, ­ лагьана дидеди, ­ Аллагьди ﷻ чун гьар жуьрединбур яз халкьнава. Гадаяр са жуьрединбур, рушар маса жуьрединбур яз. Садбурухъ галаз кьазвай крар масабурухъ галаз кьазвач. Эгер Аллагьди ﷻ лагьайвал тавуртIа, чи кьилел бедбахтвилер атун мумкин я. И кар ваз лап хъсандиз аквазва, вуна са шулугъ авунмазди, вун са баладик акатзава. Гьавиляй вуна ви къилих дегишарун лазим къведа.

Диде гьахъ я, фикирна ФатIимади. Эгер за цIегьрехъ калтуг тавуна секиндиз къумадал къугъванайтIа, руфунни тIар жедачир. Гьикьван хъсан жедай!

­ Хьурай зи диде, зун къени жез чалишмиш жеда. Заз гьикьван кIан хьайитIани, мад за шулугъар хъийидач, ­ гаф гана ФатIимади.

­ За умуд ийизва, чан руш, гила вун дуьз гъавурда акьунва, ­ ял акъадарна дидеди.

Са сятинилай, къумадал къугъвазвай ФатIимадиз, куьчедавай аялрин ван хьана: «Ша чун хуьруьн къерехда авай тутун тарцел фида», ­ гьарайзавай абуру. Садлагьана ФатIимадиз абурун гуьгъуьниз катиз кIан хьана, анжах дидедиз гайи гаф рикIел хтайла, ам акъваз хьана.

­ Куьн алад, куьн алад, заз инални хъсанзава, ­ вичи­вич секинардайвал мурмурна ада. – Рушариз кIвале къугъун кутугнава, акI хьайила Аллагь ﷻ абурулай рази жеда.

 

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...