Къиметдай аватай игитвал
Ирид йис хьанвай Эльдара вич акьул балугъ хьанвай ва чIехи кас хьиз гьиссзавай. «Вуч акьуллу гада тушни!» - лугьузвайбуруни адан гьиссер субутзавай. Вичиз «гъвечIиди» лагьайла адаз бегенмиш тушир, амма акьуллувилин тарифайла кIандай.
Хцин рикI тарифрал алаз акур бубади ам пис къилих я лугьузвайтIани, мукьвал-мукьвал ван жезвай и келимайри бицIекан рикIиз са таъсирни ийизвачир. Ада «Валай тарифун бес кIан жедачни? Ваз туьгьмет, гьарай авун бегенмиш тахьайтIа жеда, амма тарифар кIан тахьун гьич кьатIуз жезвач» фикирзавай. Адаз вичин лап акьуллу буба и сеферда гьахъ туширди хьиз жезвай.
Са сеферда ихьтин агьвалат хьана. Рамазан варз тир ва диде-бубади гьар йисуз и варз хъсан краринди тирди лугьузвай. ГъвечIи мусурмандин рикIел пак вацран и дибдин фикир аламай, амма са хъсан кар гьич туькIуьриз жезвачир. Адаз виридаз аламат жедай са гьихьтин ятIани игитвал ийиз кIанзавай.
Са сеферда балугъар кьуна дустарихъ галаз хкведайла, адаз са гъвечIи руша зирзибилар авай къапуна кьечIягъиз, анай амукьаяр акъудиз незвай тегьер акуна.
Дустар рушакай рахаз эгечIна.
- Уф вуч такIан я, ада чиркин затIарикай незва! – гьарай акъатна Агьмедай.
- Пис жезва, исятда за экъуьгъда, - лагьана Ибрагьима.
- Аквазвайвал, адаз лап гишинзава, - рушан патал алаз рахана Эльдар.
- Гьелбетда, чан Эльдар, вун виридалайни хъсанди я, куьчейра гьатнавай гъвечIиди язух къвезва, - яргъал чIугур ванцелди аксидаказ лагьана Мусади.
- Гьайиф нивай хьайитIани чIугваз жеда, пулсуз я кьван, - хъверна Ибрагьима. - Эгер вун ахьтин язух къведайди ятIа, ма вучда, белки вуна ам кIвализни хутахдайди хълагь.
- Белки хутахни ийида! – туьнтдиз гьарайна Эльдара. И вахтунда адаз юлдашри вичел хъвер тахвуна, гьуьрметдай са вуч ятIани авуна кIанзавай. Амма юлдашри зарафатар давамарзавай.
- Эхь, гьелбетда, анжах рахадай устIар я, - пер ханвай хьтин ванцелди лагьана Мусади.
И вахтунда Эльдар рикIе са вуч ятIани аваз юлдашрикай къекъечIна, зирзибилрин къапар галайвал фена. Эгер а вахтунда адавай «вуч ийиз кIанзава» лагьана хабар кьунайтIа, гададиз жаваб жагъидачир.
Зирзибилриз мукьва хьайила, хъел кваз аялдиз килигна (вичиз акI тир) ва хъел квай ванцелди ада хабар кьуна.
- Вучиз вуна ам незва? Чиркинди я хьи.
- Дидедини..., – жаваб гуз эгечIна бицIек ва шел кваз давамарна: гьакI лугьузва.
- Къуьнерилай кьуна юзурна хьиз, - вучиз ятIани Эльдараз икI ада шел акъвазардайди хьиз тир, - хабар кьуна:
- Ви диде гьинава?
- Чидач, - юзурайла шелдин ван, гьакъикъатдани, тIимил хьанвай аялди жаваб гана.
- ГьикI «чидач»?
- Зун рекьелай алатнава, - и гафар лагьана руш мад шехьна.
Ахпа Эльдара рушан гъил кьуна вичихъ галаз тухвана.
- Вуна а ни галайди рикIивайни кIвализ хутахдани? – са гьихьтин ятIани гьуьрметдивди лагьана Ибрагьима.
- Рамазан хъсан крарин варз я, - еке дамах гваз жаваб гана Эльдара ва гъавурда гьат тавур юлдашар туна, такабурлувилелди вичин кIвал галайвал хъфена.
Гзаф чиркин руш галаз кIвализ хтай хтул акур баде сифте аламат хьана амукьна. Кьаради кьунвай гъилер хъуькъверилай гуьцIиз руш шехьзавай. Ахпа кIвале авай вирибуруз аламат хьана.
- Заз ам гьатна! Ам рекьелай алатнава! Са вуж ятIани адахъ къекъвезва! Адаз куьмекун лазим я – им и вацраз хас хъсан кар я! – такабурлувал кваз лагьана Эльдара.
Гьакъикъатдани адаз рушан язух къвезвай. Вичивай дустар ва мукьвабур мягьтелардай амал ийиз хьана лугьуз, ада гзаф дамахзавай. Диде-бубадик гьерекат акатна. Дидеди са гьиниз ятIани зенг авуна, аял чуьхвена, фад-фад чIарар кьурурна ва адаз киф храна. Бубади рушан шикил яна ва саниз ракъурна. И гьерекатар йиф мукьва хьайила куьтягьна. Пакамахъ фад абурун кIвализ шехьзавай теспача дишегьли полицияни журналистар галаз атана акъатна. Дишегьли рушан диде яз хьана. Руш ахкур дидеди адаз теменар гана, ахпа ада Эльдараз пIагьар гана, назиквилелди чухсагъул лагьана. И кIвалах Эльдараз са артух хуш акунач, амма чуькь тавуна акъвазна. Кьиле физвай вири гьерекатар шад итимри еке камерайриз къачуна. Ахпа журналистри виридавай интервьюяр къачуна ва амайбурулай гзаф Эльдарахъ галаз суьгьбетарна. Хвешивилин пIагьарилай гададиз интервью гун бегенмиш хьана.
Ихьтин агьвалатдилай кьулухъ Эльдар чкадин тIвар-ван авай кас хьана. Ада авур кардикай репортаж виридаз акуна. Вирида тарифарзавай. Диде-бубадизни лап хвеши тир. Ихьтин машгьурвилин себебдикди гададин хесетар дегиш жезвай. Диде-буба чпин хцив фурсар жезвайвилин гьакъикъи нетижадал атана. Са сеферда бубади хциз балугъар кьаз эверна ва гададин уьмуьрда вири дегишарай, хуш текъведай суьгьбет авуна.
- Эгер хъсан кар Аллагь ﷻ ва анжах Ам ﷻ патал ийиз хьайитIа, им лап хъсан я, чан хва. Эгер вуна инсанрин тарифар патал ийизватIа, вуна абур къачуда, амма Аллагьдиз ﷻ вун кIан жедач, вучиз лагьайтIа хъсан кар – им ашкаради туш, им ви ва Адан ﷻ арада авай лап сирлуди я. Адаз бес вири аквазва хьи.
- Бес закай виридаз чпиз чир хьайиди я, за садазни лагьанач кьван…
- Эхь, и карда са писвални авач. Белки валай масабуруни чешне къачуда, гьахьтин са игитвал ийида. Вун лагьайтIа, жуван тарифрал лап рикIивай машгъул хьана. Вуна вакай хъсан фикир ийиз башламишна – им пис я. Нетижада, инсанриз хъсан аквазватIани, ви хъсан кIвалах Аллагьдин ﷻ вилик акьван хъсанди хьанач.
- Гила Аллагьдиз ﷻ зун бегенмиш амачни? – теспача хьана хабар кьуна гадади.
- Мумкин я, амма вири квахьнавач. Вавай гъил къачун тIалабна, авур кардал дамахун акъвазарайтIа жеда.
Эльдара вичиз бубади са мус ятIани лагьай гафар рикIел хкана, гзаф фикирарна. Буба гьахъ я, гьамиша гьахъ тирди чир хьана. Идалай кьулухъ адаз вичин тарифарна кIандачир. Авур хъсанвиликай жезмай кьван тIимил ксариз раиж хьана кIандай. Ихьтин хъсан крарин кьадар йис-сандивай гзафни жезвай.