Главная

Хъипрекай кьиса

Хъипрекай кьиса

- Аслан! Гьазур хьухь, гьерекат! Чун балугъар кьаз физва! – Асхада вичин гъвечIи стхадиз гьарайна ва гьаятдиз экъечIна.

 

Асланни вичивай жезвай саягъда тади авуна куьчедал экъечIна. Адаз стхадихъ ва адан дустарихъ галаз сейрдиз физ кIандай. Абурухъ галаз вахт шаддиз акъатзавай. Гьа икI, Асхадан вири дустар кIватI хьана ва абур балугъар кьаз фена.

ВацIал агакьайла, гадайри циз рапар вегьена, ва балугъар гьатдатIа лугьуз, вил алаз кьерел ацукьна. Балугъар рапарал къвезвачир, гьавиляй гадайрин рикI акъатзавай.

- Ша чна чил цикай хкудин, белки ана са шей гьатна, - теклифна Умара.

Дустар рази хьана. Абуру тадиз чил хкудна, амма чилинани къацу хъипрелай гъейри мад са шейни гьатнавачир.

Гадайрик хъуьруьн акатна:

- Агь, гьикьван гзаф балугъар чна кьуна! – шаддиз лагьана Умара. – Балугъдин шурпа ваъ, хъипрен кIвачерикай французрин шурпа гьазурда чна! – ада хъипрен кьулухъ галай кIвач кьуна ам дустариз къалурзавай. ГъвечIи Асланалай гъейри амайбур вири хъуьрезвай, адаз лагьайтIа, кесиб къиб язух къвезвай.

Гадайриз ам акуна:

- Эй, Аслан! Вун вучиз пашман я? Ваз къиб язух къвезвани? – дустар аялдай къал акъудиз башламишна. Асланан чин яру хьана ва абуруз далу гана ацукьна.

И арада гадайрикай сада лагьана:

- Яб це! Ша чна бицIи Асланакай итим ийин!

Вири тажуб хьана:

- Гьи къайдада?

- Ада къиб тукIурай ман! Ма, чукIул къачу! Вун халисан итим тирди чаз къалур!

Гадаяр Асланай вуч акъатдатIа лугьуз килигиз акъвазнавай. Адаз дустари вич итимдай гьисабна, вичиз гьуьрмет авуна кIанзавай. Эхирни ада чукIул къачуна ва къиб гъиле авай Умаран патав фена. Вичин стхадиз ам тукIвадайвал викIегьвал бес жеда лагьана Асхад чIалахъ жезвачир. Амма Аслана къиб къачуна ва къванцин патав фена, ам къванцел эцигна ва адан винел чукIул хкажна. Ингье, исятда ада хъипрен кьил атIуда! Гадайри кисна гуьзетзавай.

Асланан гъил явашдиз агъуз жез башламишна, кичIевиляй Асланан вилер акьал хьанвай, … садлагьана дидедин гафар адан рикIел хтана: «Чан алай вири шейэр Аллагьди ﷻ халкьнава, абурун виридан гьакъиндай мусурман регьимлу хьана кIанда». Гъил гьавада акъваз хьана. Аслан кьве рикIин хьана. Адаз дустарин гьуьрмет къазанмишиз кIанзавай. Амма Аллагьдиз ﷻ аси жез адаз кичIезвай. Къибни адаз рекьиз кIанзавачир. Эхирни ада ам тукIун тавун кьетIна, и арада адан гъил сада кIевиз кьуна – ам Асхад тир.

- Гьан, хъуьренани, гила бес я!

ЧукIул зав вахце! – Асхада стхадивай чукIул вахчуна ва иесидив вахкана. – Гила къиб ахъая, адаз гайи кьван азият бес хьана, - лагьана ада Асланаз.

Асланаз шад хьана ва рикIяй «альгьамдулиллягь» лагьана, ада къиб циз ахъайна.

Ахпа гадаяр кIвалериз хъфена. КIвализ хтайла, Аслана чIехи стхадивай жузуна:

- Вуна гьикI фикирзава, завай ам рекьиз жедайни?

- Вун квекай рахазва? – тажуб хьана Асхад.

- Хъипрекай, мад квекай рахада кьван? – нефес акъадарна Аслана.

- А! ГьакI лагь ман! Ваъ, вавай жедачир! – инанмишвилелди жаваб гана Асхада.

- Вуна зун кичIеди я лагьана фикирзавани? – туьнт хьана Аслан.

- Ваъ, за ваз а кIвалах ийидай мумкинвал гудачир! Зайиф, ажуз гьайван яна кьин вуна викIегьвиляй гьисабзавани? Зи фикирдай ам гунагь ва ахмакьвал я! – лагьана Асхада.

- Бес вучиз вуна и гаф виридан вилик лагьанач? – тажуб хьана Аслан.

Асхадаз регъуь хьана:

- Фикирдиз атанач. Багъишламиша. Идалайни гъейри, заз вуна вуч ийидатIа килигиз кIанзавай. Мад ихьтин арада, яни зайифдаз зулум ийидайла, зун гьич садрани кисна акъваздач. За гаф гузва!

Няниз абуру и вакъиадикай бубадиз ахъайна ва ада хъипери Аллагьдиз ﷻ зикир ийизва ва абур кьин гьарам тирди лагьана.

- ГьикI хьайитIани, зайиф ва ажуз гьайванар кьин, абур чандивай авун еке гунагь я! – алава хъувуна бубади.

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...


Иманди дуьзвал истемишзава

Бисмиллягьи-ррагьмани-ррагьим. Вири тарифар Аллагь Тааладиз, салат ва салам Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз ва асгьабриз.   Ибадатда рикIин сидкьидай туширвиликай гьикI къутармиш жеда? Чи крара чун кьве чин алайбур тахьун патал гьикьван алахъзава? Дуьз рехъ гьикI кьада? Ихьтин...


Эдебият

Мугьаммад ﷺ ашкар Я Аллагь, за авур ният Ля илягьа илляЛлагь, Кьабула ам тирла мурад Ля илягьа илляЛлагь.   Я Аллагь, зун гьатна рекье Жуван вилел акун Кябе. Капl кьабула а Ви кlвале Ля илягьа илляЛлагь.   Вибур я хьи чилер, цавар. Вири алем, ракъар, варцар. Ваз...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...