Главная

Хъипрекай кьиса

Хъипрекай кьиса

- Аслан! Гьазур хьухь, гьерекат! Чун балугъар кьаз физва! – Асхада вичин гъвечIи стхадиз гьарайна ва гьаятдиз экъечIна.

 

Асланни вичивай жезвай саягъда тади авуна куьчедал экъечIна. Адаз стхадихъ ва адан дустарихъ галаз сейрдиз физ кIандай. Абурухъ галаз вахт шаддиз акъатзавай. Гьа икI, Асхадан вири дустар кIватI хьана ва абур балугъар кьаз фена.

ВацIал агакьайла, гадайри циз рапар вегьена, ва балугъар гьатдатIа лугьуз, вил алаз кьерел ацукьна. Балугъар рапарал къвезвачир, гьавиляй гадайрин рикI акъатзавай.

- Ша чна чил цикай хкудин, белки ана са шей гьатна, - теклифна Умара.

Дустар рази хьана. Абуру тадиз чил хкудна, амма чилинани къацу хъипрелай гъейри мад са шейни гьатнавачир.

Гадайрик хъуьруьн акатна:

- Агь, гьикьван гзаф балугъар чна кьуна! – шаддиз лагьана Умара. – Балугъдин шурпа ваъ, хъипрен кIвачерикай французрин шурпа гьазурда чна! – ада хъипрен кьулухъ галай кIвач кьуна ам дустариз къалурзавай. ГъвечIи Асланалай гъейри амайбур вири хъуьрезвай, адаз лагьайтIа, кесиб къиб язух къвезвай.

Гадайриз ам акуна:

- Эй, Аслан! Вун вучиз пашман я? Ваз къиб язух къвезвани? – дустар аялдай къал акъудиз башламишна. Асланан чин яру хьана ва абуруз далу гана ацукьна.

И арада гадайрикай сада лагьана:

- Яб це! Ша чна бицIи Асланакай итим ийин!

Вири тажуб хьана:

- Гьи къайдада?

- Ада къиб тукIурай ман! Ма, чукIул къачу! Вун халисан итим тирди чаз къалур!

Гадаяр Асланай вуч акъатдатIа лугьуз килигиз акъвазнавай. Адаз дустари вич итимдай гьисабна, вичиз гьуьрмет авуна кIанзавай. Эхирни ада чукIул къачуна ва къиб гъиле авай Умаран патав фена. Вичин стхадиз ам тукIвадайвал викIегьвал бес жеда лагьана Асхад чIалахъ жезвачир. Амма Аслана къиб къачуна ва къванцин патав фена, ам къванцел эцигна ва адан винел чукIул хкажна. Ингье, исятда ада хъипрен кьил атIуда! Гадайри кисна гуьзетзавай.

Асланан гъил явашдиз агъуз жез башламишна, кичIевиляй Асланан вилер акьал хьанвай, … садлагьана дидедин гафар адан рикIел хтана: «Чан алай вири шейэр Аллагьди ﷻ халкьнава, абурун виридан гьакъиндай мусурман регьимлу хьана кIанда». Гъил гьавада акъваз хьана. Аслан кьве рикIин хьана. Адаз дустарин гьуьрмет къазанмишиз кIанзавай. Амма Аллагьдиз ﷻ аси жез адаз кичIезвай. Къибни адаз рекьиз кIанзавачир. Эхирни ада ам тукIун тавун кьетIна, и арада адан гъил сада кIевиз кьуна – ам Асхад тир.

- Гьан, хъуьренани, гила бес я!

ЧукIул зав вахце! – Асхада стхадивай чукIул вахчуна ва иесидив вахкана. – Гила къиб ахъая, адаз гайи кьван азият бес хьана, - лагьана ада Асланаз.

Асланаз шад хьана ва рикIяй «альгьамдулиллягь» лагьана, ада къиб циз ахъайна.

Ахпа гадаяр кIвалериз хъфена. КIвализ хтайла, Аслана чIехи стхадивай жузуна:

- Вуна гьикI фикирзава, завай ам рекьиз жедайни?

- Вун квекай рахазва? – тажуб хьана Асхад.

- Хъипрекай, мад квекай рахада кьван? – нефес акъадарна Аслана.

- А! ГьакI лагь ман! Ваъ, вавай жедачир! – инанмишвилелди жаваб гана Асхада.

- Вуна зун кичIеди я лагьана фикирзавани? – туьнт хьана Аслан.

- Ваъ, за ваз а кIвалах ийидай мумкинвал гудачир! Зайиф, ажуз гьайван яна кьин вуна викIегьвиляй гьисабзавани? Зи фикирдай ам гунагь ва ахмакьвал я! – лагьана Асхада.

- Бес вучиз вуна и гаф виридан вилик лагьанач? – тажуб хьана Аслан.

Асхадаз регъуь хьана:

- Фикирдиз атанач. Багъишламиша. Идалайни гъейри, заз вуна вуч ийидатIа килигиз кIанзавай. Мад ихьтин арада, яни зайифдаз зулум ийидайла, зун гьич садрани кисна акъваздач. За гаф гузва!

Няниз абуру и вакъиадикай бубадиз ахъайна ва ада хъипери Аллагьдиз ﷻ зикир ийизва ва абур кьин гьарам тирди лагьана.

- ГьикI хьайитIани, зайиф ва ажуз гьайванар кьин, абур чандивай авун еке гунагь я! – алава хъувуна бубади.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Себеб хьана

Желил буба гьар нин кlвализ хьайитlани фидай кас тушир. Ам мукьувай чидай инсанри и кар тестикьардай. Гьар са хуьре адаз вич фидай кlвалер авалдай. Мегьарамдхуьре ихьтин кlвалерикай сад Къадиран гадайрикай тир Абас халудин кlвал тир.   Са сеферда чун (тахминан 1957-йис я), са десте жегьилар,...


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


Дастамаз къачудайла дуьаяр кlелун

Суал: Дуьз рекьелай алатнавай са бязибуру лугьузва хьи, дастамаз къачудайла (гъилер, кIвачер чуьхуьдайла) дуьаяр кIелун бид’а я, гьавиляй абур кIелдай ихтияр авач. И гафар дуьзбур яни?   Жаваб: Ваъ, дуьзбур туш. Дуьа гьина хьайитIани ва мус хьайитIани ийидай ихтияр ава, анжах...


Ибрагьим пайгъамбардикай гьакъикъи гьадисар

Са сеферда Ибрагьим пайгъамбардикай асгьабриз ахъайдай чlавуз Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Гьакъикъатда, Ибрагьим Исмаилахъ ва адан дидедихъ галаз рекье гьатна ва абурув яд авай цел гвай. Исмаилан дидеди а целцяй яд хъваз хьана ва адаз вичин хциз гудай гзаф нек авай, та абур Меккадиз...


Ислягь алакъайра жен

Квез жавандихъ галаз суьгьбетиз кIан хьунин алахъунар шумуд сеферда къал-макъалдалди акьалтIна? Ягьсуз хьанвай аял ягъ тавун патал куьн шумуд сеферда сабур хуьниз мажбур хьана? Вири и дуьшуьшар масакIа куьтягь хьунни мумкин тир! КIанзавайди и четин макъамда аялдив эгечIдай тегьер чир хьун я....