Зулумдалди эменни къазанмишун
Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала кхьин кьетlна).
Зулум – Аллагьдин ﷻ ва я Адан лукlарин ихтиярар чlурун, Халикьди ﷻ эцигнавай сергьятрилай элячlун я. Инсанди гьикl чарадаз, гьакl вичи-вичизни зулум авун мумкин я. Гьикl хьи адаз гьикl чарадаз азият гун къадагъа ятlа, гьакl вичизни азият гун гьарам я. Мисал яз, ички хъвазвайда вичи-вичиз зулум ийизва.
Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Куьн зулум авуникай мукъаят хьухь. Гьакъикъатда, зулум – Къияматдин йикъан мичlивал я (яни залумриз а юкъуз экв аквадач ва абур пис азиятдик жеда)» (Бухари).
Къудсий (пак) гьадисда Аллагьди ﷻ лагьанва: «За Жуваз зулум гьарам авунва ва куь арадани (эй, инсанар) ам За гьарам авунва, гьавиляй куьне зулум ийимир» (Муслим).
Виридалайни фад жаза гузвай гунагь – зулум я. Гьадисда лагьанва: «Зулум авур ва багъривилин алакъаяр атlай касдиз Аллагь Таалади тади гьалда, маса гунагьрилай тафаватлу яз, гьатта и дуьньяда амаз пис жаза гузва, эхиратдани адаз пис азабар гьазурнава (Агьмад).
Пак Къуръанда Аллагьди ﷻ лагьанва (мана): «Куьне куь арада гьахъсуз тегьерда куь девлетар немир ва гьакимрин кьилив эменни тухумир (ришвет хьиз) адан (ришветдин) куьмекдалди куьне гунагьдалди инсанрин девлетар недайвал. Квез ам гьарам тирди чизва кьван» («Аль-Бакъара» сурадин 188-аят).
Мад Халикьди ﷻ лагьанва (мана): «Зулумдалди етимрин эменни незвайбуру, гьакъикъатда цlай незва (абурун руфунра цlай жезва) ва гележегда абур Жегьеннемдин цlуз фида» («Ан-Нисаъ» сурадин 10-аят).
Зулумдик акатнавай инсандин дуьа кьабулзава. Мугьаммад Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Зулумдик акатнавай инсандин дуьадикай мукъаят хьухь. Гьакъикъатда аданни Аллагьдин ﷻ арада манийвал (перде) авач (яни Аллагьди ﷻ адаз гьасятда жаваб гузва)» (Муслим).
Гьакlни лагьанва: «Гьар са мусурмандиз маса мусурмандин иви, намус ва девлет гьарам я» (Муслим). Яни абурук хкlадай ихтияр авач, ам зулум я.
Чарадан ва я вакьфадин чил кьунин месэлаяр чи халкьдин арада, гьайиф хьи, мукьвал-мукьвал гьалтзавайди я. Пайгъамбарди ﷺ а гунагьдин патахъай икl лагьанва: «Ни (чилин патахъай) са чпlинин кьадарда зулум авуртlа, адан гарданда ирид чилер твада» (Бухари, Муслим). Яни Къияматдин юкъуз адан гарданда ирид чилерин кагьраба твада, ам пис азабрик жеда.
Са сеферда Пайгъамбарди ﷺ вичин асгьабриз лагьана: «Мусурмандин эменнидикай зулумдалди пай атlайдаз (къачурдаз) Жегьеннемдин цlай жеда». Абуру жузуна: «Са гъвечlи шей хьайитlани, я Расуляллагь?» Ада жаваб гана: «Гьатта Арак тарцин хилен са кьатl хьайитlани (Арак тарцикай мусурманри чпин сарар михьзавай сивак лугьудай тlвалар ийизвайди я)» (Муслим).
Маса гьадисда лагьанва: «Чна са кlвалах буюрмишай касди нагагь са раб (парталар цвазвай) ва адалай багьа затl чуьнуьхайтlа, ада эменнидин патахъай зулум авуна (гъулул) ва Къияматдин юкъуз а кас гьа чуьнуьхай затl гваз къведа (ам дуьздал акъатда, беябур жеда ва жазаламишда)» (Муслим).
Къуй Аллагьди ﷻ залумар чеб-чпел гьалдаррай ва чун саламат авурай!
