Главная

Хъсан алакъайрин сир

Хъсан алакъайрин сир

Хъсан алакъайрин сир

Инсанди бахтунихъ ялзава, гьа жергедай яз хизандин къене бахт ва дуьзгуьнвал хьунихъни. Квез гъуьлуьнни папан арада лап хъсан алакъаяр хьунин сир чир хьана кIанзавани? Ахьтин сир авайди туш.

Лап акьалтIай мурад тир дережа (идеал) вуч я? Виридалайни хъсан, тамам, вичик нукьсан, рехне квачир са затI. Им рафтарвилер туш. Кьве чан алай инсандин арада жезвай рафтарвилера гъалатI тахьун мумкин туш ва им виридаз чизва. Амма и дуьньяда лап акьалтIай дережадин са затI хьайитIани авани кьван? Садрани хьайиди туш ва женни ийидач. Лап акьалтIай дережа авайди анжах Халикь ﷻ я, Вичи инсан халкь авур. Мад са касни ва са затIни авач.

Гъуьлуьнни папан рафтарвилер садрани акьалтIай дережадинбур жедайди туш. Чаз виридаз – дишегьлийризни, итимризни – гьикI хъсан терефар аватIа, гьакI писбурни авайди я, чак квай тайин ерияр ава, абурукай бязибур дегишарунихъ метлеб авач. Маса кас дегишариз кIан хьун кьиле тефидай кар я. Нагагь чун хизандин къене авай рафтарвилериз диндин жигьетдай килигайтIа, динди чаз чун гьихьтинбур ятIа, жезмай кьван гьакI кьабулиз чирзава. Гьа динди я чаз чирзавайди кIанивал – халис, рикIин сидкьидай тир; гъавурда акьаз, регьятариз кIан хьун, руьгьдин чимивал ва куьмек гуз. Динди чаз жуван нефсинал кIвалах ийиз чирзава. Инсанди вичин уьмуьрда жезвай вири крарин себеб сифте нубатда вичяй жагъурна кIанда, маса инсанрай ваъ. Жув михьи авуна масабурук тахсир кутун регьят кар я эхир.

Аллагь ﷻ патал кIанивал лугьудай гафар ава. Ам гьихьтин кIанивал я кьван? Ам ахьтин кIанивал я хьи, куьне ийизвай вири крар Аллагь ﷻ рази хьун патал ийидайла. А дуьшуьшда квез гьич садрани куь гъуьлуьн ва я куь папан патахъай са наразивални жедач. Куьне Аллагьдин ﷻ разивал патал са кар ийидайла, инсанрин патай хъсан гьиссер гуьзлемишзавач ва жуван рафтарвилер вуна – заз, за – ваз лугьудай тегьерда туькIуьрзавач. Жуваз кIандайвал тахьайла, чна гзаф вахтара кьисас къахчуз, наразивал къалуриз, хъел къвез гатIумзава. Им гьикI жедай кар я кьван? Зун акьван хъсанди, гуьзелди я, вири ийизва, вучиз заз къимет гузвач? Ихьтин фикирар гзаф вахтара дишегьлийриз хас я. Гьа инал гъуьлуьнни папан арада гъавурда такьунин, туьгьметрин, наразивилерин, бейкефвилерин цал арадал къвезва…

Ваъ, чна нубатдин сеферда рафтарвилерин вири жавабдарвал дишегьлийрал вегьез алахъзавач. Амма чна туькIуьр тавунвай къанунрал бинеламиш яз, дишегьлидин везифа – вичин хизан хуьн я. Итимди арадал гъизва, дишегьлиди – хуьзва. Гьелбетда, кьве инсан садхьун – бегьем назик затI я ва кьве касдин ислягьвал виридавай хуьз алакьзавач. Бес ам гьикI хуьда? Белки, эвелимживилер тайин авуни куьмекдатIа? Белки, санал вахт акъудуни куьмек гуда жал? Уртах мурадри, итижри, крари? Амма ина гьатта садаз-сад кIан хьунни бес жезвач. Гзаф вахтара гъуьлуьнни папан арада чIехи чаравал винидихъ лагьай бейкефвилер ва наразивилер, чарабурун ихтилатар, фитнеяр себеб яз арадал къвезва. Гьикьван хъсан тир хьи, эгер дишегьли вичин наразивилер ва бейкефвилер гваз гъуьлуьз акси яз къарагъ тавуна, адан патав ва я адан кьулухъ наразивилериз ва бейкефвилериз акси яз чка кьунайтIа. Итимди, гьелбетда, адал вичин разивал агакьар хъийида. Белки гьасятда, белки – ваъ, амма вахтар фейила – гьар гьикI хьайитIани. Эхирдайни: куь алакъайрин душманар хкямир, куьне сада-сад хкя.

Самия Омарова

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Гъуьлуь папаз гьуьрмет авунин эдебар

Гьар са инсанди вичин папахъ галаз рафтарвилер вичиз кIандайвал туькIуьрзава. Ни вичин кIвалахар Шариатдин къанунрихъ галаз кьадайвал туькIуьрзавачтIа, ада вичин рафтарвилер папахъ галаз вичин нефсиниз кIандайвал туькIуьрзава.   Бязибуру, чпи папаз кичIе гузва лугьуз, чпин рикIе акьур...


Машгьур макандикай зи фикирар

Виликан Куьре вилаят тарихда вири дуьньядиз машгьур эфендияр, шаирар, алимар, инкъилабчияр акъатнавай макан я.   Девирар дегиш хьуникди, цIийи гьукуматар арадал атуникди, виринра адет тирвал, эвела Куьре вилаят, ахпа Куьре ханлух, Куьре округ, Кьасумхуьруьн район, эхирдай СтIал Сулейманан...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Аян хьана   Пlир Желилан са миресдиз – Шейхалидиз пуд рушни са гада хьана. Папан тlвар Халмездег тир. Гада агакьнавай, свас це лугьуз кlвачин хьанвай жегьил тир. Тlварни вичин Идрис тир. Идрис дидени галаз Желил имидин кьилив фена. Абуруз Желил имиди гададиз свас гъидай ихтияр гана...


Буба туна, диде хъфизва…

Дидедиз бубадихъ галаз чара жез кIанзава ва за вуч фикир ийизва лугьуз, ада завай хабар кьазва. Буба инсульт себеб яз кьве йис я инвалид хьана, амма вич-вичихъ гелкъвезва, кIвалахал физва. Дидедин ва бубадин арада мукьвал-мукьвал къалмакъалар жезвай ва заз чизва, чара хьайила дидедиз регьят жеда,...