Инсанар, гъафил жемир!
Эвел алатай нумрайра
Бубайрилай агакьнавай халкьдин мисалда лугьузвайвал, парталриз килигна инсандиз къимет гуда, балкIандиз килигна – къагьримандиз.
Алимар гуьрчегарзавай къиметлу шейэр лагьайтIа – им диндарвал ва дуьньядин девлетдиз фикир тагун я. Нагагь алим и кьве къиметлу затIуникай магьрум хьайитIа, адан гуьрчегвиликай амукьдайди анжах акунар я.
Чинебан гуьрчегвилерихъ агакь тавунвай ам къизилдин яд ганвай цуруниз ухшар я. Савдагаррин арада цур къизилдин къиметдай гузвай гьарамзадаяр тIимил туш. Амма таб яргъалди тефиниз килигна, инсанрин арада абуруз гьуьрмет авун фад квахьзава.
Вири яратмишай Аллагьди Вичин лукI алчахарзавач, ам алчах хьунал гъизвайбур анжах вичин крар я. Инсандин рикIин деринра чуьнуьх хьанвай ширк (ина фикирда авайди гъвечIи ширк я – инсанриз къалурун патал ийизвай крар) ва мунафикьвал мус хьайитIани дуьздал акъатда.
Халкьдин мад са мисалда лугьузва: «Як чIур тахьун патал адаз кьел язава, амма кьел чIур хьайитIа, адал вуч кIвахда?» Эгер алимри чпин чирвилерал амал тийиз хьайитIа, Исламдин тербия къачун тавунвай адетдин инсанар нин гуьгъуьна аваз фида?!
Гьадисда лагьанвайвал, Женнетдиз фин патал са чIиб амай инсан, ятIани Жегьеннемдиз аватзава. Мумкин я и алимрикай бязибурун эхир гьа ихьтинди хьун.
Эй вун, низ Аллагьди чирвилер ганатIа вичин таярин арадай хкяна, Ада ваз ризкьи гун ва вун хуьн Вичел къачуначирни мегер? Аллагьди Къуръанда лугьузвай: «Аллагьдик умуд кутур» эвер гунин ван ваз вучиз къвезвач?
Диндарвиликай, Аллагьдихъай кичIе хьуникай ва дуьньядихъай элкъуьникай тIимил лагьанвани мегер, вал ктабра абурун къиметлувиликай кхьенвай гафар гьалтначни кьван? Эгер ваз ТIагьадин ирсиникай пай атанватIа, вучиз вуна, зи дуст, жув тухуна чирвилерал амал ийизвач, абуруз лайихлу гьуьрмет ийизвач?
Пайгъамбар дуьньядин девлет къазанмишиз саниз кьванни фенайни мегер, ада асгьабар пулунихъ жагъурнайни кьван? Салафрини (Гьижрадин сифте пуд асирда яшамиш хьайи асгьабарни табиинар) халафри (салафрилай кьулухъ Гьижрадин кьуд-вад лагьай асирра яшамиш хьайи несил) имамвилихъ калтугиз хуьрерин жемятар кьве патахъ чара ийизвай жал?
Вуна гьикьван калтугайтIа вахъай гьакьван катзавай дуьньядин девлет тур, та ам вич ви патав къведалди, къуй Аллагьди ваз берекат гурай! Вун гуьрчегарзавай кьве къиметлу шейни хуьх, къуй Аллагьди ваз гьахьтин иер эхират гурай! Эй девлет авай кас, вуна ви малдевлетдал дамах ийимир, гуя вуна ви алакьуналди ам кIватIайди хьиз.
Ви кIвале авай кьван девлетдилай гзаф девлет гьаятда авай чIехи пачагьарни кваз и дуьньядай фена. Аллагьди вун ахтармишун патал вал аманат авунвай девлет ам тайинарнавай чкадиз харж ая. Къуй Аллагьди ваз девлетлуяр виридалайни михьи ва чIехи рикIин иесияр ийизвай виридалайни багьа хазина – рикIин тамам жумартвал гурай.
Ви девлетдик гзаф инсанрин пай ква, им рикIелай алудмир, къуй Аллагьди ваз куьмек гана вун дуьз рекьел эциграй. Ферз тир закат гуна къайгъусузвал ийимир, закат гуналди ви мал-девлет тамамди жедайдан гьакъиндай шаклу жемир.
ШейтIанди кесибвилелди кичIе гузва, а ягъалмиш хьанвайдав ва лянет хьайидав вун алцурариз тамир. Вуна гьикьван гзаф гайитIа, Аллагьдини ваз гьакьван гзаф гуда. Къуй Аллагьди вакай и дуьньяда гудайди ва пайдайди авурай.
Виликдай авачир азарар акъатайла, духтурри инсанриз абурухъ галаз женг чIугваз чирзава, радиодай, телевизордай лугьузва, газетрани журналра макъалаяр кхьизва. Абуру чпивай жедайвал инсанриз начагъвилиз акси лазим дарманар ишлемишиз чирзава, и ва я маса начагъвилер садакай-садак гьикI акатзаватIа лугьузва ва сагъламвал гьикI хуьдатIа меслятар гузва. Меслятдиз яб гайи кас садрани ягъалмиш жедач ва пуч жедач.
Кьиникьилай гъейри, дарман авачир азар авач, жегьилар идан гъавурда акьун чарасуз я. Чарасуз хьуниз килигна насигьатар авуна кIан жезва, виридалайни важиблуди – им руьгьдин тербия я хьи. Чна гунагьар тавур са югъни жезвачтIани, чна туба тIимил ийизва, адакай гьар юкъуз лугьузватIани.
Аллагь Таалади Къуръанда гзаф сеферра жуьреба-жуьре чкайра гьа са манадин аятар гъизва. Чун гзаф азарри элкъвена кьуниз килигна, заз куьн алатар ишлемишун патал гьевеслу ийиз кIанзава. Я Аллагь , къимет авачир хазина – Ви калам чилелай къахчуналди чакай етимар ийимир.
Расулди вичелай кьулухъ умматдиз тунвай Пак Къуръан авачир югъ алукь тавурай. Гьатта эгер чавай Къуръандин истемишунар тамамариз тахьайтIани, ам авачир кIвал тахьурай, чавай алакьдайвал адаз гьуьрмет ийидайвал.
Къуй Аллагьди ам кIелайбуруз тамамвилелди суваб гурай, гьатта эгер абуру ам зайиф махраждалди ва тажвиддалди кIелнатIани. Жабраил малаикди кIуьд лагьай хазина, Аллагь Тааладин эвел авачир калам – Къуръанни къахчуда.
Къуръандин паталай амукьдайди анжах лацу чинар я, абурал гьатта кхьинрин гелерни аламукьдач. Ахьтин вахтунда яшамиш жедалди, кьена чилик фейитIа хъсан я. Бахтлу касдиз а девир аквадач ва ам такун патал Аллагьдивай тIалаб.
ЦIуд лагьай сеферда эвичIайла Жабраил малаикди инсанрин рикIерай иман къахчуда. Иман авачир рикI аваз чилел къекъведалди, чилин къене хьун са шумуд сеферда хъсан я. Я Аллагь , агьль ас-Сунна иман къахчуна алчах авуникай хуьх.
Рекьидайла чахъ Сад тир Аллагьдихъ иман хуьх, гьатта эгер Исламдин бинеяр тамамаруна чахъ нукьсанар аватIани. Ви сергьят авачир регьимдик умуд кутазвай чаз «Ла илагьа илла Ллагь» келимадин нетижа багъиша. Гьабибдин умматдиз шафаат жеда лагьана гаф гуниз килигна, ам хьуник умуд кутунвай чунни шафаатдикай магьрум ийимир.
