Абу Бакра муртадрихъ галаз авур дяве

эвел алатай нумрайра

Халидан аскерри абурув агакьарна ва элкъуьрна кьуна, амма абуру рей гуз кIан тийиз, кIевивилелди аксивал ийизвай. Гзаф инсанар кьейи женгинин нетижада Халидан пагьливанри абур есирда кьуна. ТIулайгьат ибн Хувайлид Шамдиз катна ва гьана чуьнуьх хьана. Халифдиз акси яз и фитне башламишуналди ада мусурманрин арада къалмакъал туна.

А вахтунда Халидан кьушун вири есирар ва дяведа душмандивай гьатай шейэр гваз Мединадиз рекье гьатна. Мединадин агьалияр есирда кьунвайбуруз килигун патал кIеретIралди кIвалерай экъечIзавай. Абуруз виридаз деведал ацукьнавай ва зунжурар гьалнавай Уяйнат ибн Гьасин акуна. Ам акур гьар садаз такIан жезвай.

Абуру адаз гьарайзавай: «Эй Аллагьдин душман, вуна Исламдилай кьулухъ имансузвилин рехъ хкяна мусурманрихъ галаз дяве авунани?!»

Адаз гзаф туьгьметар авуна ва намусдик хкIадай гафар лагьана ва идалди ам алчахарна. Гьа икI ам халифдин патав гъана. Халифди Уяйната авур вири крар адан рикIел хкана ва кьил атIуда лагьана, кичIерар гана.

Амма Уяйната вичи авур крарин гъавурда тваз кIанз, тахсир хиве кьуна. «Пайгъамбардиз зун валай хъсан чидай. Зи рикIе мунафикьвал авай, амма къе зун Аллагьдихъ элкъвезва ва рикIин сидкьидай Адан вилик туба ийизва. Зун ваз муьтIуьгъ жезва ва гъил къачун тIалабзава», - минет ийизвай ада вичелай гъил къачун патал Пайгъамбардин r халифдиз.

ЧIехи Сиддикь адахъ агъана, вучиз лагьайтIа регьим ва сабур адан ажугъдилай вилик квай. РикIин сидкьидай авур тубади ва авур кардин патахъай гьайиф чIугуни Уяйнат къутармишна. Ада рикIин сидкьидай хиве кьуна хьи, икьван чIавалди, Аллагьдин Расулдин патав гваз, ада вичин имансузвал мунафикьвилелди кIевзавай.

Ахпа Къуррат ибн Хубайрат гъана. Сиддикьа гьасятда адан кьил атIун буйругъна. Амма Къурратани вич гьахълу ийидай делил жагъурна. Ада вич мусурман тирди субут ийиз эгечIна ва идан патахъай Амр ибн Ас шагьид тирди лагьана. Сиддикьа Амраз эверна ва адавай хабарар кьуна. Къуррат мусурман тирдан патахъай гзаф гьуьжетар хьана.

Умар ибн ХатIтIаб къарагъна ва Сиддикьаз лагьана: «Я Аллагьдин Расулдин халиф! Эгер вуна гьадалайни гъил къачуртIа, вуна ваз кутугай кар ийида, гьикI хьи Къуррат ибн Хубайрат арабрин арада виридалайни гьуьрметлу Бану Амир тайифадай я». Абу Бакра Умаран меслятдив кьадай жаваб гана: «За адалай гъил къачузва».

Къурратни Уяйнат, рикIин сидкьидай туба авуналди, мад Расулдин асгьабрин арада хьана. Есирда кьур Къурратан ва Уяйнатан терефдарарни азад авуна. Аллагьдин регьимдалди абур вири имансузвиле кьиникьикай ва Жегьеннемдикай къутармиш хьуналди Исламдиз атана. Шамдиз катна къутармиш хьайи ТIулайгьатан кьисмет масакIа хьана.

Адал Къурратни Уяйнат есирда гьатна ва Ислам кьабулна азад хьана лугьудай хабар агакьна. ТIулайгьатаз чир хьана Абу Бакра абурулай гъил къачурди ва азад авурди. И хабардалди лап серсер хьайи ва авур кардал лап гьайиф чIугуналди, адаз Исламдиз хквез кIан хьана.

Халифдиз кхьей кагъазда ада хьайи вири крарал вичи гьайиф чIугвазва ва туба ийизва лагьана. Кагъаз кIелайла, регьим ва тахсирдилай гъил къачун ажугъдилай вине авай халиф хъуьтуьл хьана. ТIулайгьатан руьгьдиз Шамда секинвал авачир, ам Исламдин уьлкведихъ ялзавай.

Ам халифдал чан аламаз адахъ галаз гуьруьшмиш хьанач, белки, намусди кьабулнач. Аллагьдиз вири хъсан чида. Пайгъамбардин сад лагьай халиф, Сиддикь кечмиш хьайидалай кьулухъ, халифвал Умар ибн ХатIтIабан хиве туна. Халиф Умар ибн ХатIтIабакай хьайила, ТIулайгьат ибн Хувайлид адан патав атана.

Ам вичи авур вири крарал пашман яз атана. Адахъ, туба ийизвайдаз кьисмет жезвай регьимдин къамчи галукьна ва иманди ам микьнатIисди хьиз вичел чIугуна. ТIулайгьат адан патав атайла, Умар ибн ХатIтIаба чин чIурна. «Эй ТIулайгьат, вуна Укашат ибн Мугьсин ва Сабит ибн Аркам хьтин асгьабар кьейидалай кьулухъ, вавай Жегьеннемдикай къутармиш хьуник гьикI умуд кутаз жеда?» - адан рикIел хкана халифди.

ТIулайгьата ажайиб жуьреда жаваб гана: «Я мусурманрин халиф, абур кьвед Аллагьди виниз акъудна ва Женнетдиз фена. Абуру зи гъилелай шагьидрин кьиникь кьабулна, зун лагьайтIа, абуру кьин тавуналди, Жегьеннемдикай къутармиш хьана».

ТIулайгьатан жавабдал тажуб хьайи халифди ам вичин мукьув агудна ва туба авуналди ада авур вири крарилай гъил къачуна, бахт бахтсузвилел гъалиб хьана ва ам къерехдиз акъудна. Адан кIеви хьайи иманди адавай шейтIан ирид дагъларин анихъ калтугна, халифдиз лагьайтIа, адакай умуд кутаз жедай даях хьана. ГьакI ТIулайгьатакай Умаран кIеви юлдаш хьана.

Гьа вахтунда Иракда персар гужлу жез башламишна. Халифди Иракдиз Са`д ибн Абу Вакас кьиле аваз кьушун ракъурна. ТIулайгьат кьушундихъ галаз гъазаватдиз фена. Ада Аллагьдин куьмекдалди жуьрэтлувилелди дяве ийизвай ва гьина вуч хьанайтIани ТIулайгьата вафалудаказ Исламдиз куьмек гузвай. Ада рикIин сидкьидай Шариатдиз къуллугъна, та адав кьиникь агакьдалди.

КьатI ама

ШЕЙХ САИД ЭФЕНДИ, «ПАЙГЪАМБАРРИН КЬИСАЯР 2-ПАЙ» КТАБДАЙ.