Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр
Пайгъамбарди ﷺ Абу Бакр секинарзава
Ибн Умара ахъаяйвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни дамахдалди вичин парталдин цен чиляй галчIуриз хьайитIа, Дувандин юкъуз Аллагь ﷻ адаз килигдач». Абу Бакр гзаф яхун инсан тир ва адан шалвар чиляй галчIур жезвай.
Аллагьдин Расулдин ﷺ и гьадис ван хьайила, Абу Бакра адаз лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, зи парталдин са пад чиляй галчIур жезва, нагагь за ам гьамиша хкаж тийиз хьайитIа». Пайгъамбарди ﷺ адаз лагьана: «Вун ам дамахдалди ийизвайбурукай туш».
Абур тур, я Абуб Бакр
Къурбандин суварин юкъуз Абу Бакр Аллагьдин Расулдин ﷺ кIвализ фена. КIвале Аллагьдин Расулдилай ﷺ ва Айшадилай гъейри мад кьве лукI дишегьлини авай, абуру са мани язавай, Айшади лагьайтIа, абуруз яб гузвай. «И шейтIандин кфил вучтинди я Аллагьдин Расулдин ﷺ кIвале авай?» - кIевиз лагьана Абу Бакра Айшадиз. А вахтунда Аллагьдин Расул ﷺ цлахъ элкъвена абуруз далу гана ярх хьанвай. Абу Бакран ван хьайила, Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Абур тур, я Абу Бакр, гьакъикъатда гьар са умматдиз вичин сувар авайди я ва им мусурманрин сувар я».
Абу Бакран гъейрат
Бану Гьашим тайифадин са десте инсанар Абу Бакран паб Асмаъ бинт Умайсан патав фена. Абу Бакр хтайла адаз вичин кIвале чара инсанар авайди акуна ва адаз и кар бегенмиш хьанач. Ада и кардикай Аллагьдин Расулдиз ﷺ ахъайна. Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Аллагьди ﷻ ам адакай михьна». (Яни ада са гунагь карни авунач).
Гуьгъуьнлай Пайгъамбарди ﷺ минбардилай лагьана: «Къенин йикъалай кьулухъ къуй квекай са касни кьилди чара дишегьли авай кIвализ тефирай, квехъ галаз мад са ва я кьве кас галай дуьшуьшдилай гъейри».
Мугьмандиз гьуьрмет авун
Абдурагьман ибн Абу Бакра ахъайзава: «Суфадин инсанар (Мединада чпин кIвал ва эменни авачир кесиб мусурманар, абур мискIинда яшамиш жезвай ва Аллагьдиз ﷻ гзаф ибадат авунал машгъул тир) – лап кесиб инсанар тир. Са сеферда Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Нин кIвале кьве касдин тIуьн аватIа, вичихъ галаз пуд лагьайдини тухурай, нин кIвале кьуд касдин тIуьн аватIа, вад лагьайдини тухурай». А вахтунда Абу Бакра Суфадин инсанрикай вичин кIвализ пуд кас тухвана. Вич лагьайтIа, экъечIна фена ва кIвализ лап геж хтана. Ам Аллагьдин Расулдин ﷺ патав гвай. Абу Бакр кIвализ хтайла, папа адаз лагьана: «Вун ви мугьманар туна вучиз фена?!»
«Вуна абуруз тIуьн ганачни кьван?» - жузуна Абу Бакра. «Абуру вун кIвализ хкведалди недач лагьана, гила абур ахварал фена», - жаваб гана ада.
Абдурагьмана лагьана: «А чIавуз зун катна ва чуьнуьх хьана, Абу Бакра лагьайтIа, гьарайна: «Я авам!» - ва заз сеперар гуз гатIумна, тIуьн мад вилик гъайидалай кьулухъ, ада вичин хизандиз лагьана: «Неъ, идакай квез хийир тахьурай, за лагьайтIа, Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, ам гьич недач!» Абдурагьмана давамарзава: «За Аллагьдал ﷻ кьин кьазва, чна са кIус къачунмазди, кIаникай генани гзаф тIуьн акъатзавай, ва икI давам хьана, та вири тух жедалди, амма тIуьн сифтедай авайдалай гзаф хьана. Хуьрекдиз килигайла Абу Бакраз акуна хьи, вири кя тавуна ама ва я хуьрек гьатта артух хьанва, ва вичин папавай хабар кьуна: «Я Бану Фарисан вах, им вуч я?!» Ада гьарайна: «Гьихьтин шадвал я! Исятда хуьрек авайдалай пуд сеферда гзаф хьанва!» А вахтунда Абу Бакра а тIуьникай са тIимил дадмишна ва лагьана: «Гьакъикъатда, им шейтIандин кар я!» - вичи хуьрек недач лагьай кьин кьун фикирда аваз, ахпа са кIус тIуьна, ахпа амайди Пайгъамбардиз ﷺ тухвана».
