Главная

Язидакай халиф ва Гьусайнакай шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

 

эвел алатай нумрайра

 

И вакъиайрикай гзаф ахъайнава, куьруь кьисада вири лугьуз жедач. Лянет хьайи Убайдуллагьа Шамдай тир са инсандиз Ибн Укайлан кьил атIун буйругъна. А кас виликдай Муслима четинвилера туниз килигна, гила ада вичин гъилелди Муслим кьена.

 

Адакай шагьид хьайидалай кьулухъ Ибн Зияда Муслиман гуьгъуьнал алаз Ханини ракъурун буйругъна. Мугьаммад ибн Аш`аса, кьил агъузна, гьакимдивай умунвилелди Хани яна кьин тавун тIалабиз хьана: «ЧIехи тухумдикай тир ва абуру гьуьрмет ийизвай, вири Куфада машгьур тир а кас тур. Адан мукьвабуру закай чпин душман ийида, вучиз лагьайтIа ам ви патав за гъана». Амма гьакимдиз, къуй ам бахтсуз хьурай, адаз гьатта яб гуз кIан хьанач ва Хани чан аламаз тунал рази хьанач.

Хани гъилер кьулухъ кутIунна, хиперин базардал тухвана. Адаз са затIни лагьаначтIани, вич рекьиз тухузвайди адаз чир хьана. Гъилер кутIуннавай есир, гъуьрчехъанрин ракьара гьатай аслан хьиз, къуватсуз хьана. Ибн Зиядан къаравуш Рашид адан патав фена ва ам гапурдалди яна, амма адаз са зарарни хьанач. Ханиди Аллагьдивай ﷻ и азабар вичин гунагьрилай гъил къачунин себеб хьун тIалабна. Мад имансуз Рашида Ханидал вегьена ва кьвед лагьай сеферда ягъайла, адакай шагьид хьана.

Ибн Зияда Шамдиз Язидан патав кьейи кьведанни кьилер ва абурун кьилел атай ва вичи Куфада авур кьван вири крар галай-галайвал кхьенвай кагъаз гваз кьве вафалу атлу ракъурна. Ибн Зиядан вафалу чамарри Язидал кагъаз ва кьилер агакьарна. Язидан буйругъдалди кьве кьилни Дамаск шегьердин варарихъай куьрсарна. Кьилер гъайи чамарриз ада гьар садаз цIуд агъзур диргьам багъишна. Муслим гьа икI кьена. За идакай кьиса виридалай куьруь жуьреда агакьарна.

Маса кьисада Муслима вич рекьидалди вилик авур веси гъизва. Ам эхиратдиз фена кIанзавай юкъуз, ада вичин патав къурайшитрикай са кас гъун тIалабна. Адан патав Ибн Саид атана ва лагьана: «Ая жуван веси». Муслима, сифте нубатда, кьве шагьидвал авуна, кьвед лагьайди, кьейидалай кьулухъ ада вич кучукун тIалабна. Пуд лагьайди, вич са диргьам буржлу я лагьана, вичин кьеркь маса гун ва бурж вахкун тIалабна, ва вич низ буржлу ятIа лагьана. Гьусайн  Меккадай экъечIна лагьай хабарди Муслимак къалабулух кутуна. Ада Умар ибн Саидал Гьусайназ  кагъаз кхьин тапшурмишна, ам текъведайвал, вучиз лагьайтIа вичин кьилел атай кар Гьусайнан  кьилелни атун мумкин тир.

«Ада чи агъзурни вад виш атлу кьена, ам кьакьан чкадилай гадара», - буйругъна Ибн Зияда. Ибн Зиядан къаравушри адан буйругъ тамамарна ва Муслим кьакьан чкадилай гадарна. Ахпа адан кьил атIана ва, виликдай лагьайвал, Ханидин кьилихъ галаз санал Шамдиз ракъурна. И кьве жуьредикай гьим дуьзди ятIани, Муслиман кьил Шамдиз Язидан патав тухвана.

 

КьатI ама.

 

Шейх Саид эфенди, «Пайгъамбаррин кьисаяр 2-пай» ктабдай

 

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Вучиз чна герексуз шейэр маса къачузва?

Чаз икI хьайиди яни? Фу ва нек къачуз туьквендиз фена, амма анай гель, «хъсандиз кьадай» нур гудай кофта ва вад декьикьадин вилик квез гьеле хабарни авачир эхиримжи гаджет гваз экъечIна. Гана кIанзавай пулунин кьадар акурла, са легьзеда нефес кьуразва, амма къене пата шадвал ава:...


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Четинвилер душманар туш, муаллимар я

Къе, инсаниятдиз мад тайин туширвилин девир акурла, инсанрин рикIера къвердавай гзаф къурхувилер ва шаклувилер гьатзава. АкI жезва хьи, дуьньядик йигинвал акатзава, вакъиаяр къвердавай вуч ва гьикI жедатIа лугьуз тежедайбур жезва, хатасузвал лагьайтIа – са гьалдинди.   Ихьтин вахтара...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Ша, илиф, азиз Рамазан!

Рамазан варз гьар йисуз дуьньядин мусурманри гуьзлемишзавай багьа мугьман я, вучиз лагьайтlа а вацра хъсан амалар ийиз регьят жезва ва гьа са вахтунда абурай гузвай сувабдин кьадарни Аллагьди ﷻ артухарзава. Куьрелди лагьайтlа, Рамазан вацрахъ гьисабиз тежер кьадар хъсанвилер ава. Къуй чун абурукай...