Главная

Язидакай халиф ва Гьусайнакай шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

Язидакай халиф ва Гьусайнакай  шагьид хьайивал

 

эвел алатай нумрайра

 

И вакъиайрикай гзаф ахъайнава, куьруь кьисада вири лугьуз жедач. Лянет хьайи Убайдуллагьа Шамдай тир са инсандиз Ибн Укайлан кьил атIун буйругъна. А кас виликдай Муслима четинвилера туниз килигна, гила ада вичин гъилелди Муслим кьена.

 

Адакай шагьид хьайидалай кьулухъ Ибн Зияда Муслиман гуьгъуьнал алаз Ханини ракъурун буйругъна. Мугьаммад ибн Аш`аса, кьил агъузна, гьакимдивай умунвилелди Хани яна кьин тавун тIалабиз хьана: «ЧIехи тухумдикай тир ва абуру гьуьрмет ийизвай, вири Куфада машгьур тир а кас тур. Адан мукьвабуру закай чпин душман ийида, вучиз лагьайтIа ам ви патав за гъана». Амма гьакимдиз, къуй ам бахтсуз хьурай, адаз гьатта яб гуз кIан хьанач ва Хани чан аламаз тунал рази хьанач.

Хани гъилер кьулухъ кутIунна, хиперин базардал тухвана. Адаз са затIни лагьаначтIани, вич рекьиз тухузвайди адаз чир хьана. Гъилер кутIуннавай есир, гъуьрчехъанрин ракьара гьатай аслан хьиз, къуватсуз хьана. Ибн Зиядан къаравуш Рашид адан патав фена ва ам гапурдалди яна, амма адаз са зарарни хьанач. Ханиди Аллагьдивай ﷻ и азабар вичин гунагьрилай гъил къачунин себеб хьун тIалабна. Мад имансуз Рашида Ханидал вегьена ва кьвед лагьай сеферда ягъайла, адакай шагьид хьана.

Ибн Зияда Шамдиз Язидан патав кьейи кьведанни кьилер ва абурун кьилел атай ва вичи Куфада авур кьван вири крар галай-галайвал кхьенвай кагъаз гваз кьве вафалу атлу ракъурна. Ибн Зиядан вафалу чамарри Язидал кагъаз ва кьилер агакьарна. Язидан буйругъдалди кьве кьилни Дамаск шегьердин варарихъай куьрсарна. Кьилер гъайи чамарриз ада гьар садаз цIуд агъзур диргьам багъишна. Муслим гьа икI кьена. За идакай кьиса виридалай куьруь жуьреда агакьарна.

Маса кьисада Муслима вич рекьидалди вилик авур веси гъизва. Ам эхиратдиз фена кIанзавай юкъуз, ада вичин патав къурайшитрикай са кас гъун тIалабна. Адан патав Ибн Саид атана ва лагьана: «Ая жуван веси». Муслима, сифте нубатда, кьве шагьидвал авуна, кьвед лагьайди, кьейидалай кьулухъ ада вич кучукун тIалабна. Пуд лагьайди, вич са диргьам буржлу я лагьана, вичин кьеркь маса гун ва бурж вахкун тIалабна, ва вич низ буржлу ятIа лагьана. Гьусайн  Меккадай экъечIна лагьай хабарди Муслимак къалабулух кутуна. Ада Умар ибн Саидал Гьусайназ  кагъаз кхьин тапшурмишна, ам текъведайвал, вучиз лагьайтIа вичин кьилел атай кар Гьусайнан  кьилелни атун мумкин тир.

«Ада чи агъзурни вад виш атлу кьена, ам кьакьан чкадилай гадара», - буйругъна Ибн Зияда. Ибн Зиядан къаравушри адан буйругъ тамамарна ва Муслим кьакьан чкадилай гадарна. Ахпа адан кьил атIана ва, виликдай лагьайвал, Ханидин кьилихъ галаз санал Шамдиз ракъурна. И кьве жуьредикай гьим дуьзди ятIани, Муслиман кьил Шамдиз Язидан патав тухвана.

 

КьатI ама.

 

Шейх Саид эфенди, «Пайгъамбаррин кьисаяр 2-пай» ктабдай

 

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Гъуьл кечмиш хьана…

Зи уьмуьрда бедбахтвал хьана: бейхабардиз зи кIани гъуьл кечмиш хьана. Чун кефи хан тийиз санал 30 йисалай гзаф яшамиш хьана, планар туькIуьрзавай, мурадар авай. Вири са легьзеда атIана. Инлай кьулухъ гьикI яшамиш жедатIа, чидач.   Алимдин жаваб: И дуьньядиз атай гьар са инсан Аллагь...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Къурбандин сувар мубаракрай!

Ассаламу алайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Играми стхаяр ва вахар! За квез алукьнавай Къурбандин сувар рикIин сидкьидай мубаракзава. И шад йикъа чи рикIел Ибрагьим пайгъамбардин еке дережадин чешне, адан Аллагьдиз ﷻ авай рикIин сидкьидай тир вафалувал, михьи ниятар ва Раббидин ﷻ...