Дуьньядин эхир алукьун
Дуьньядин эхир алукьун
эвел алатай нумрайра
Алчах сиясатчиярни (политикар) Кавказдин халкьар кузвай Жегьеннемдиз вегьез алахъиз, акъваз тийиз зегьмет чIугвазвай. Вири пис фендигарвал ва амалдарвал чпик кужумнавай несил Дагъустандин женнетдин чилел алай ислягьвал ва секинвал чIуриз чалишмиш хьанвай. Абуру хабарсуз чал Чечнядай пулуналди маса къачунвай гъилер ивидай хьанвай бандитар гьалдарна. Абуру ЦIумадада ва БотIлихда чпин пайдахар хкажна ва ислягь уьлкве рагъуларна.
Дагъустандиз регъуь жедачни кьван мад вагьабитрин дяве-шулугъар эхиз, виликдай кисна эхай?! Ягьсузвилелди халкьдал гьужумай къачагъриз акси яз экъечI тавун патал абуруз сабур бес жедани кьван?! Сабур куьтягь хьана ва ажугълу хьанвай дагъустанвийри, сада-садаз эвер гуз, вирида сад хьиз гъиле яракь кьуна. Дяве ийиз жезвай жегьилри сергьятар хуьдай дестеяр туькIуьриз хьана. Ватан патал чан гуз гьазур жегьилри са куьруь вахтунда Басаеван алчах кIеретIдихъ калтугна. Четин йикъара чеб гьихьтинбур ятIа къалурай милицияди чухсагъул ва суваб къазанмишна. Россиядин кьушунри ОМОН-дихъ галаз санал Дагъустан хуьник чIехи пай кутуна. И кардиз чи халкьди къимет гана ва абурухъ галаз виликдай авай вичин рафтарвал дегишарна, абур чеб-чпин гъавурда акьаз гатIумна.
Чун Россиядихъай чара ийиз кIанзавайбурун дуьзвилихъ агъуна виже къведач, ва гафар крарихъ галаз кьан тийизвай инсанар ягъиз рекьидайбурук берекат жедач. Фитне твадайбуру вуч лагьайтIани, Россиядилай жумартлу гъил чаз жагъидач. Дагъустанвийрин са паюнин кIвал Москва тир чIавуз, чара хьунихъ эвер гунин манадин гъавурда зун акьазвач. Дуьньядин халкьариз ислягьвал герек я, ивияр экъичдай дявеяр ваъ. Дяведал бизнес ийиз вердиш чиновникри Кавказда ийизвай къайдасузвилер акъвазарун лазим я. Къайдасузвилерин кIвекIвечийри гзаф фендигар кьуьруькар фикирна жагъурда, амма чилел Аллагьдиз ﷻ кIан тахьай кар жедач. ЧIуру рикIер авай гунагькарри хъсан са карни ийидач, амма Къудратлудаз кIан хьайи кар, Ада гьикI кьетIнатIа, гьакI жеда.
Гьукумат чкIайдалай кьулухъ жемятдин арада авай къайда чIур хьана ва Россияда гзаф дегишвилер хьана. Вичин вилик вири дуьнья кичIела зурзазвай Союз метIерал аватайла, капиталистриз къизилдин вацIар авахьна. Намуссуз регьберри вири уьлкве маса гана, агъада авайбуру лагьайтIа, ам къенепатай тарашна ва ичIи авуна. Заводарни фабрикаяр акъваз хьана, гьикI яд физвай пад дегиш хьайила регъв акъваз жезватIа. Хуьруьн майишат агъуз аватна ва телеф хьана, малар ва лапагар вара-зара авуна, дагълар ва дереяр ичIи хьана. Халкь кIвалах авачиз амукьна. Жегьилар чинрал маскаяр алукIуниз мажбур хьана, амма мискIинри ва медресайри чпин сухтаяр хвена. Угъривал модадиз элкъвена ва къачагърин кьадар артух хьана. Девлетдихъ къекъвез абуру кIвалер атIуз ва инсанар рекьиз хьана. Абур гьикьван девлетлу хьайитIа, гьакьван къаних жезвай ва хьайиди бес я лагьана акъвазай са касни жагъанач. Пулунихъ ягь ва намус маса гун лайихлу яз гьисабиз хьана. Виридаз чпин жибинар яцIу хьана ва данайри жунгаври хьиз гьарайна кIан хьана. Аялриз чпин диде-бубайрикай ахмакьбур хьана, абурун насигьатрал амал авунал такабурлу хьана. Диде-бубайрикай магьрум жедалди абурун къимет чир тежедай ва чIехи жедалди тербия гайи чпин хъсан диде-бубайриз писбур хьайи аялри эхиратдин уьмуьрдин патахъай хажалат чIугун абурув рикIелай алудиз туна. Гьарда вичивай жедайвал тарашна: чиновникри – гьукумат, рэкетирри – халкьдин мал-девлет. Зурба Союз чукIурна ва паяриз пайна ва Россия РагъакIидай патан язухдай гудай кIусарихъ муьгьтеж хьана. Гужлу СССР-дин вири девлет Америкадин гъиле туна. Коммунистри арадал гъайи шейэр демократри вара-зара авуна. Коммунистри туькIуьрай къурулуш, абуруз дин авачирвиляй чкIана.
Вичин дувулралди дуьньядин са пай хранвай гьихьтин мягькем къурулуш тир! Адан чина акъваздай са уьлквени авачир, ада виринра вичиз кIандайвал ийизвай. Нагагь са касди гьакI жедайди виликамаз лагьанайтIа, ам чинерар акатнавайдай гьисабна, вирида ам чпелай алуддай. Амма Халикьди ﷻ къалурна, вахт алукьайла Адан къарар гьикI кьилиз акъатзаватIа. И крар вири хьана ва алатна фена ва инсанри чпин акьулдиз килигайвал хьайи крариз къимет гана. Гьуьлел агакьай вацIун яд элкъвена хъфидач, квез кIан хьайитIани, тахьайтIани, адак умуд кутамир. Къуй гила кьванни Россия кIвачел акьалт хъувуник ва цIийиз хкянавай регьберди, къайда туна, кьалу авунвай уьлкве секинаруник умуд кутазвай инсанрин умудар гьавайда акъат тавурай. Гьа ихьтин умудар, мурадар зи рикIени ава. Дагъустандиз иллаки ислягьвал герек я. Лугьузва хьи, имансузвал гваз идара авун яргъалди фин мумкин я, амма зулум гваз – са чIавузни, ва и карда шадвал ава. Зулум тийиз адалатлувилелди халкь идара ийизвай регьбер Аллагьдиз ﷻ кIанзавайди я, гьатта ам имансуз яз хьайитIани. Эгер чубан хъсанди ятIа, хиперни куькбур жеда. Къуй президент Россия кIанзавайди хьурай.
КIвалин месэлаяр адан цларилай хъсандиз низ чида кьван? Гьар са гьукуматдиз вичин сиясат авачни мегер? Гьи дарманди сагъламвал мягькемарзаватIа чир хьун герек тушни кьван? Азар алатдани, эгер кьан тийидай дарманар ишлемишайтIа? Дана жунгавдихъ галаз крчаралди кикIиз хьайитIа, ам викIегь хьун мумкин яни кьван? Вагьши гьайван кIвале хуьзва лугьуз адакай кIвалин гьайван жедани мегер? КицIер чиркинбур я лугьуз абур галачиз жедани кьван, абур тахьайтIа хипер куьтягь жедачни ва абур жанавурри недачни мегер? ЧIулав сикIери чпин амалдарвилелди жанавуррал винел пад къачудачни кьван? Северни асланар санал яшамиш жедани мегер? Абур санал хуьдай чубан жагъидани? Са кIвале кьве душман стхавилелди яшамиш жедани? ЧIулавдазни лацудаз са ранг лугьузвани кьван? Нагагь сада акI лагьайтIани, ам гьахъ жедани? Виртни кьел дадунай сад-садав кьазвани? Эгер абурал агъу алава хъувуртIа, ам дадмишайди рекьидачни кьван? Нагагь гатфар жедалди тум цайитIа, ам чиле китIидачни мегер? Авур гунагьрикай туба авун чарасуз тушни кьван? Гьи гунагьрикай туба ийидатIа чир хьун чарасуз тушни мегер? Эгер инсандиз ам чин тийиз хьайитIа, ам гьайвандиз тешпигь жедачни кьван? ЦицIре гад акъудайди хьиз уьмуьр акъудун бес яни кьван? Кьуьд къведайдан патахъай шаклу хьун мумкин яни? Шаксуз къведай кьиникьдиз гьазур хьун чарасуз тушни мегер? Ферз тир крар рикIелай алудна мусурман яшамиш хьун лазим яни кьван?
Экуьнин чигедивай марфадин чка кьаз жедани мегер? ЧIулав цацар цайидавай хъсан сортарин къуьл кIватIиз жедани кьван? Чи беденди авур крар малаикри кхьизвачни мегер? Чаз абур вири Магьшардал къарагъайла аквадачни кьван? Ктабра кхьин тавунвай крар чаз жагъидани мегер? А вахтунда тахсир ник кутадатIа лугьуз, чун къекъведач жал? Ана жув хкудун патал ришвет гудай кас жагъида жал? Ана дустарикай ва юлдашрикай куьмек жедани кьван? Ана кьве кIваликай ваз сад жеда лугьудай гафар дуьзбур тушни мегер? КIвалин къенепад безетмишун – ибур крар тирди ашкара тушни кьван? Хъсан крар авурла тушни кьван Женнетдиз ракъурзавайди? Гунагьриз килигна тушни Жегьеннемда азаб гузвайди? Бахтсуз инсанрихъ галаз гьуьжет авуникай хийир авани? Дин авачир ахмакьдин рикIиз рехъ авани кьван? Иман авачир мунафикьриз Къуръанди туьгьмет ийизвачни? Абурун дяве-шулугъар себеб яз иви экъичзавачни мегер? Ибадат гзаф ийиз алахъзавайбурун гунагьар никIиз вегьезвай миянардай шейэриз ухшар тушни кьван? Аллагьди ﷻ лагьай вири крар ийиз ибадат ийизвайди вичи-вич гзаф виниз кьуни алцурардачни мегер? Ахьтин ибадат Вичиз юлдаш авачир Ма`будди (Аллагь Таала) кьабулдани кьван?
Гьа и вири суалра жавабни аваз хьуниз килигна, фикир ая, кIелзавайбур! КIелай цIарар чарчел аламукьзава, эгер абур рикIе туртIа – зарар жедач. Вуч хьанатIа ва алатнатIа – абур чавай хъфена, ва гележегдихъ чун агакьдатIа, малум туш, гьавиляй алай вахтунда чи ихтиярда авай затIарикай жезмай кьван гзаф хийир къачуз алахъ, и кардиз гзаф фикир це. Гьич са чIавузни я и дуьньяда, я эхиратда хийир авачир ихтилатрихъ мез вердиш жедайвал ийимир. Раббиди ﷻ Вичиз ибадат тавун патал халкьнавай авам инсанривай са йикъан рекьин мензилдин яргъа хьухь. Анжах дуьньядикай фикирзавайбурун гьал чал атун патал, абуруз мукьва хьун без жезва. Эхиратдин уьмуьр рикIелай алатнавай гунагькаррин межлисар рекьидай агъудиз ухшар я, вучиз лагьайтIа ана иштиракайла рикIер чIулав жезва.
КьатI ама.
