Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал

 

Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар хъсан яз акуртIа, за гьа кар ийида ва жуван кьин кьунилай гъил къачуниз куьмекдай кар ийида».

 

Хъсан крар

Абу Бакр хъсан крара гьамиша масабурулай вилик жедай. Ам абуруз Аллагьдин Расулдин ﷺ весийриз табий хьунин чешне тир. Абу Гьурайради ахъайзава хьи, са сеферда Аллагьдин Расулди ﷺ асгьабриз лагьана: «Квекай ни къе сив кьунва?»

- За, - лагьана Абу Бакра.

- Квекай ни къе кесибдиз тIуьн гана? – мад хабар кьуна Пайгъамбарди ﷺ.

- За, - лагьана Абу Бакра.

- Квекай вуж къе азарлудан патав фена? – жузуна Пайгъамбарди ﷺ.

- Зун, - мад жаваб гана Абу Бакра.

Ахпа Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «И ерияр квекай Женнетдиз фидай касда кIватI жеда».

 

Алвер ийиз фин

Аллагьдин Расулдал ﷺ чан аламаз Абу Бакр Бусрадиз (Шамда авай шегьер) фена. Адан рикIе Пайгъамбардихъ ﷺ авай кIанивили ва кIевиз рикI кукIуни аниз финиз манийвал авунач. ГьакI Аллагьдин Расулдини ﷺ, вичиз Абу Бакр гзаф кIанзавайтIани ва вири крара адахъ галаз шериквал ийизвайтIани, а яргъал рекьиз финиз аксивал авунач. Ида чаз а кардикай лугьузва хьи, мусурмандиз вичин кIвалах ва гьалал гьакъи хьун лазим я, вичин хизан вири герек шейэрал таъмин ийидайвал.

 

Абу Бакра кьил хкязава

Сакъиф тайифади Ислам кьабулайла, абур Пайгъамбардин ﷺ патав атана ва ада абуруз гьа чпикай кьил хкягъун кьетIна. Абу Бакра Пайгъамбардиз ﷺ меслят гана Усман ибн Абиль Ас хкядайвал. Ам абурукай виридалайни гъвечIиди тир. Абу Бакра Пайгъамбардиз ﷺ лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, заз и жегьил гададиз чирвилер къачунихъ ва Къуръан хуралай чирунихъ чIехи чалишмишвилер авайди аквазва». Усман, вичин тайифа ксайла, Аллагьдин Расулдин ﷺ патав къведай ва адаз диндин суалар гудай, адан вилик Къуръан кIелдай, та ам вичин тайифада виридалайни гзаф чирвилер авайди жедалди. Нагагь Аллагьдин Расул ﷺ ксанваз хьанайтIа, ам Абу Бакран патав фидай. И вири вахтунда Усмана вичин тайифадихъай вичи чирвилер къачузвайди чуьнуьхзавай. Аллагьдин Расулдиз ﷺ адан къилих гзаф бегенмиш хьана ва адаз ам кIан хьана.

 

Абу Бакран хизандин берекат

Айшади ахъайзава: «Чун Аллагьдин Расулдихъ ﷺ галаз санал рекье гьатна. Чун Байдаъ лугьудай чкадал акъвазайла, завай зи яха (ожерелье) квахьна. Аллагьдин Расулди ﷺ инсанрихъ галаз санал ам жагъуриз хьана. Абур яхадихъ къекъведайла кпIунин вахт алукьна ва абуруз яд авачир.

Инсанар Абу Бакран патав фена ва лагьана: «Айшади вуч авунатIа акунани? Ада Аллагьдин Расул ﷺ ва инсанар рекье геж авуна, гила абурув гвай яд куьтягь хьана ва патарив ам гвач». Инсанриз яб гана, Абу Бакр Аллагьдин Расулдин ﷺ алачухдик фена. Пайгъамбар ﷺ а вахтунда кьил зи метIерал эцигна ксанвай. Абу Бакра лагьана: «Вуна Пайгъамбар ﷺ рекье геж авуна ва инсанарни вун патал геж хьана, гила абуруз яд авач». Ада яргъалди заз гафар лугьуз ва вахт-вахтунилай вичин тупIаралди зи къвалар язавай. Зун юзун тавунин себеб ам тир хьи, зи метIерал Аллагьдин Расул ﷺ ксанвай. Экуьнин кпIунин вахт хьанвай ва инсанриз дастамаз къачудай яд авачир. Гьа чIавуз Таяммумдин аят ракъурна: «…алад (яни михьивал ая) михьи чилин патав» («Ан-Нисаъ» сура, 43-аят).

Идалай кьулухъ Усайд ибн Хузайра лагьана: «Им куь сад лагьай берекат туш, эй, Абу Бакран хизан».

Айшади ахъайзава: «Чна чи деве къарагъарайла, яха адан кIаник кваз хьана».

 

«Пайгъамбардин ﷺ халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...


Иманди дуьзвал истемишзава

Бисмиллягьи-ррагьмани-ррагьим. Вири тарифар Аллагь Тааладиз, салат ва салам Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ, адан хизандиз ва асгьабриз.   Ибадатда рикIин сидкьидай туширвиликай гьикI къутармиш жеда? Чи крара чун кьве чин алайбур тахьун патал гьикьван алахъзава? Дуьз рехъ гьикI кьада? Ихьтин...


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Алукьзавай Рамазан варз мубаракрай!

Дагъустандин Муфтий, шейх Агьмад эфендиди вири мусурманриз алукьзавай азиз Рамазан варз мубаракна.   «Гьуьрметлу мусурман стхаярни вахар! Шукур хьурай Аллагьдиз ﷻ чаз Рамазан варз савкьват яз гайи. Ам гунагьрилай гъил къачузвай ва Халикьдин ﷻ патай берекатар къвезвай вахт я. Рамазан...