Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр
Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр
Абу Бакра Билал къутармишзава
Билал рикIин сидкьидай инанмиш инсан тир. Ам имандиз вафалувиляй ва мягькемвиляй Умая ибн Халяфа адаз гьар жуьредин азабар гузвай. Ада ам къумлухдиз акъудзавай, адан кIвачерни гъилер кутIунзавай ва виридалайни чими вахтунда ам кузвай ракъиник тазвай.
Адан буйругъдалди Билалан хурудал зурба къван эцигзавай. Гьар сеферда Умаяди адаз лугьузвай: «Вун и азабрик жеда та рекьидалди ва я Мугьаммадан диндихъай элкъвена Латазни Уззадиз ибадат ийидалди!» Билала лагьайтIа, ахьтин аман атIудай гьалда тикрарзавай: «Сад я, Сад я».
Гьар сеферда Варакъа ибн Навфал Умаяди азаб гузвай Билалан патавай фидайла, адан гафарин ван къведай ва адаз лугьузвай: «Сад я, Сад я, за Аллагьдал кьин кьазва, я Билал».
Са сеферда Билалан патавай Абу Бакр физвай ва ада гьихьтин азабар эхзаватIа, адаз акуна. Ада Умая ибн Халяфаз лагьана: «Яраб ваз Аллагьдихъай ﷻ кичIезвач жал?! Гьикьван чIавалди и кар давам жеда?!»
- Вуна ам чIурна, вуна и карда адаз куьмекни це – жаваб гана Умаяди.
- За а кар ийида. Заз адалай кIеви лукI ава, за ам ваз Билалахъ гуда.
Умая ихьтин кардал рази хьана ва Абу Бакра вичин лукI Билалахъ галаз дегишарна.
Абу Бакра пул гана дишегьли лукI азадзава
Умар ибн ХатIтIаб гьеле имансуз тир вахтунда, адан са дишегьли лукIра Ислам кьабулна. Умара гьар юкъуз ада дин кьабулунай адаз азабар гузвай. Ада ам гьар юкъуз вич галат жедалди къамчидалди гатадай. Гьа жуьреда азаб гун акъвазардайла, ада лугьудай: «За азаб гун акъвазарзава, вучиз лагьайтIа вун гатунивай зи рикI янава».
Абу Бакра ам Умаравай пул гана къачуна ва Аллагь ﷻ патал азадна.
Абу Бакра гьикI Ислам кьабулнай
Авам девирда Абу Бакрни Аллагьдин Расул ﷺ мукьва дустар тир.
Са кьадар вахтунда Пайгъамбар ﷺ Меккада аквазвачир. Абу Бакра адахъ къекъвез фин кьетIна. Меккадин куьчейрикай сада Пайгъамбар ﷺ гьалтайла, ада гьарайна: «Я Абуль Къасим, вун ви тайифадин арада акван тийиз са шумуд югъ я!» Аллагьдин Расулди ﷺ адаз вичин пайгъамбарвиликай хабар гуз тади авуна ва лагьана: «Зун Аллагьдин Расул я ва за ваз Исламдихъ эвер гузва». Ахпа Пайгъамбарди ﷺ Аллагьдин ﷻ диндикай ва вичин хиве тунвай везифадикай ахъайиз хьана. Пайгъамбарди ﷺ ахъайна куьтягьайла, Абу Бакра са кIусни шаклу тахьана Ислам кьабулна. Гьа и куьруь ихтилатдилай кьулухъ абур кIвалериз хъфена ва а юкъуз Меккада Аллагьдин Расулдилай ﷺ бахтлу кас авачир. Абу Бакран Исламди ам лап шадарна.
Гьа и шад хабар гваз Абу Бакр гьасятда Усман ибн Аффанан, Талгьат ибн Убайдуллагьан, Зубайр ибн Авваман ва Са`д ибн Абу Вакъкъасан патав фена ва абуру вирида цIийи дин кьабулна.
Пакагьан юкъуз Абу Бакр мад са шумуд асгьабдин патав фена, абурун жергеда Усман ибн Ма`зун, Абу Убайда ибн Жаррагь, Абдурагьман ибн Авф, Абу Салама ибн Абдил Асад ва Аркам ибн Абиль Аркам авай. Абуруни вирида Ислам кьабулна.
Абу Бакра Исламдиз гъайибур
Абу Бакра Ислам кьабулайла, ада масабурузни Аллагьдин ﷻ диндихъ эвер гуз хьана. Абу Бакр вич акахьдай, хуш инсан тир. Адаз вичин тайифада чIехи кесер, гьуьрмет ва кIанивал авай. Адаз къурайшитрин ата-бубайрилай эгечIна вири несилрин эвледрин тIварар, абурун тарих, яшайиш виридалай хъсан чидай. Гьа вахтунда Абу Бакр алвердал машгъул тир. Ам вичин дугъривилелди ва хъсан къилихдалди тафаватлу тир. Инсанриз Абу Бакран акьалтIай арифдарвиликай ва лап хъсан къилихдикай чизвай ва абур гьар жуьредин суалар ва месэлаяр гваз адан патав къведай. Абуруз гьамиша адан патав рикIиз теселли, секинвал ва акьуллу меслят жагъидай.
Ислам кьабулайла, ада вичин тайифада авай вичи ихтибарзавай виридаз диндихъ эвер гуз хьана. Ада эвер гайидалай кьулухъ Зубайр ибн Аввама, Усман ибн Аффана, ТIалгьат ибн Убайдуллагьа, Са`д ибн Аби Вакъкъаса ва Абдурагьман ибн Авфа Ислам кьабулна.
Ислам кьабулайла, абур Абу Бакрахъ галаз санал Аллагьдин Расулдин ﷺ патав фена ва адан вилик чеб Сад тир Аллагьдихъ ﷻ инанмиш хьанвайдакай малумарна. Пайгъамбарди ﷺ абуруз Аллагьди ﷻ вичиз ракъурнавай вагьйу – Къуръан – кIелна ва Ислам динди абурун хиве твазвай затIарикай ахъайна. Абу Бакра гъайи и муьжуьд кас Ислам кьабулай ва Аллагьдин Расулдихъ ﷺ инанмиш хьайи инсанрикай сад лагьайбур тир.
