Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Ас-Сиддикь ихьтинди тир

 

Са сеферда Аишадивай Абу Бакран винел патан акунар гьихьтинбур тиртIа ахъаюн тIалабна. Ада лагьана: «Ам лацу, яхун, хъуькъверал кьери чуру алай, хъуькъвен кьилин кIарабар жизви экъисай инсан тир. Адан кIаникай алукIдай парталар яхунвиляй адан юкьвал акъваззавачир. Адан чин лап яхунди тир, вилер деринда авай, пел вилик экъиснавай. Абу Бакран винел патан акунар гьа ихьтинбур тир», - лагьана ада. (ТIабакъат аль-Кубра, Ибн Са`д, (3/169)).

 

Абу Бакр жагьилиядин девирда

Имам Нававиди лагьана: «Авам девирда Абу Бакр къурайшитрин регьберрикай, меслят къалурдайбурукай ва абурун арада виридалайни гьуьрметлубурукай сад тир.

Ислам атайла Абу Бакра цIийи дин хъсан яз гьисабна ва икьван чIавалди вичиз авай вири шейэр туна. Ам Аллагьдин ﷻ диндиз виридалайни тамам жуьреда фена».

Ибн Асакира ахъайзава хьи, Абу Бакр - Ислам къведалди ва адалай кьулухъни гьайбатлувал авай цIусад инсандикай сад я. Жагьилиядин девирда Абу Бакра Меккада къан вахчунин ва тахсиркарвилерай жерме къачунин месэлаяр гьялзавай, вучиз лагьайтIа а вахтунда арабриз вири тайифайрин месэлаяр гьялзавай са гьаким авачир. Гьар са асул-несил авай тайифадиз вичин везифаяр авай ва ам вичин регьбердиз муьтIуьгъ тир. Месела, Бану Гьашима гьаждин вахтунда гьаж ийизвайбуруз куьмекар гузвай. Абуру гьажияр тIуьналди ва хъвадай целди таъминарзавай. Бану Аби Дарама Кябедин винел вегьезвай пекинин жавабдарвал тухузвай. Абурув дяведин пайдах гвай ва абурун ихтияр авачиз садавайни Кябедиз физ жезвачир. (Сира ва Манакъибу Аби Бакр, Агьмад Шабан, 19-чин).

 

Абу Бакран папар Ислам къведалди

Жагьилиядин девирда Абу Бакр Катиля бинт Абдиль Уззадал эвленмиш хьана. Ада Абдуллагь ва Асма хана. Ада Ислам кьабулунин гьакъиндай тарихчийрин гаф сад туш.

Са сеферда ам савкьватар гваз Асмадин патав Мединадиз атана. Им къурайшитарни мусурманар вахтуналди меслят хьанвай вахт тир. Асмади адан савкьватар кьабулнач ва ам кIвализ ахъайнач, та Аллагьдин Расулдивай ﷺ хабар кьадалди. Ада Асмадиз лагьана: «Жуван дидедихъ галаз мукьвавилин алакъаяр хуьх».

Катиляди Ислам кьабулнавайдакай санани лагьанвач.

ГьакIни Абу Бакр жагьилиядин девирда Умм Руман бинт Амирални эвленмиш хьана. Ада дин кьабулна ва Мединадиз куьч хьана. Ада Абу Бакраз гуьгъуьнлай Аиша ва Абдурагьман хана. (ТIабакъат аль-Кубра, Ибн Са`д, 3/169).

 

Адан папар Ислам кьабулайдалай кьулухъ

Ислам кьабулайдалай кьулухъ ам Ум Абдиллагь Асма бинт Умайсал эвленмиш хьана. Ам акьалтIай намуслу, Аллагьдихъай ﷻ кичIе дишегьли тир. Адал къведалди ам Жафар ибн Аби ТIалибан паб тир. Ам Муътадин дяведа кьена. Адалай кьулухъ адал Абу Бакр эвленмиш хьана. Абуруз Мугьаммад тIвар алай хва хьана.

ГьакIни Абу Бакр Хабиба бинт Харижални эвленмиш хьана. Ам кьейидалай кьулухъ Хабибади адаз Ум Кульсум тIвар алай руш хана. (Сира ва Манакъибу Аби Бакр, Агьмад Шабан, 20-чин).

 

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Алукьзавай Рамазан варз мубаракрай!

Дагъустандин Муфтий, шейх Агьмад эфендиди вири мусурманриз алукьзавай азиз Рамазан варз мубаракна.   «Гьуьрметлу мусурман стхаярни вахар! Шукур хьурай Аллагьдиз ﷻ чаз Рамазан варз савкьват яз гайи. Ам гунагьрилай гъил къачузвай ва Халикьдин ﷻ патай берекатар къвезвай вахт я. Рамазан...


Устаздиз гьуьрмет авунин эдебар

Гьакъикъи устаздин гуьгъуьна аваз фин, ада тапшурмишнавай вирд (Аллагьдиз ﷻ зикир авун ва Пайгъамбардал ﷺ салаватар кIелун) тамамарун гьар са мусурмандиз ферз я. Ам итимриз ва дишегьлийриз, алимриз ва тийижирбуруз, гьакимриз ва гьакIан инсанриз, кьуьзуьбуруз ва жегьилриз ферз я.   Къуръандин...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...


Эдебият

Мугьаммад ﷺ ашкар Я Аллагь, за авур ният Ля илягьа илляЛлагь, Кьабула ам тирла мурад Ля илягьа илляЛлагь.   Я Аллагь, зун гьатна рекье Жуван вилел акун Кябе. Капl кьабула а Ви кlвале Ля илягьа илляЛлагь.   Вибур я хьи чилер, цавар. Вири алем, ракъар, варцар. Ваз...