Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Ас-Сиддикь ихьтинди тир

 

Са сеферда Аишадивай Абу Бакран винел патан акунар гьихьтинбур тиртIа ахъаюн тIалабна. Ада лагьана: «Ам лацу, яхун, хъуькъверал кьери чуру алай, хъуькъвен кьилин кIарабар жизви экъисай инсан тир. Адан кIаникай алукIдай парталар яхунвиляй адан юкьвал акъваззавачир. Адан чин лап яхунди тир, вилер деринда авай, пел вилик экъиснавай. Абу Бакран винел патан акунар гьа ихьтинбур тир», - лагьана ада. (ТIабакъат аль-Кубра, Ибн Са`д, (3/169)).

 

Абу Бакр жагьилиядин девирда

Имам Нававиди лагьана: «Авам девирда Абу Бакр къурайшитрин регьберрикай, меслят къалурдайбурукай ва абурун арада виридалайни гьуьрметлубурукай сад тир.

Ислам атайла Абу Бакра цIийи дин хъсан яз гьисабна ва икьван чIавалди вичиз авай вири шейэр туна. Ам Аллагьдин ﷻ диндиз виридалайни тамам жуьреда фена».

Ибн Асакира ахъайзава хьи, Абу Бакр - Ислам къведалди ва адалай кьулухъни гьайбатлувал авай цIусад инсандикай сад я. Жагьилиядин девирда Абу Бакра Меккада къан вахчунин ва тахсиркарвилерай жерме къачунин месэлаяр гьялзавай, вучиз лагьайтIа а вахтунда арабриз вири тайифайрин месэлаяр гьялзавай са гьаким авачир. Гьар са асул-несил авай тайифадиз вичин везифаяр авай ва ам вичин регьбердиз муьтIуьгъ тир. Месела, Бану Гьашима гьаждин вахтунда гьаж ийизвайбуруз куьмекар гузвай. Абуру гьажияр тIуьналди ва хъвадай целди таъминарзавай. Бану Аби Дарама Кябедин винел вегьезвай пекинин жавабдарвал тухузвай. Абурув дяведин пайдах гвай ва абурун ихтияр авачиз садавайни Кябедиз физ жезвачир. (Сира ва Манакъибу Аби Бакр, Агьмад Шабан, 19-чин).

 

Абу Бакран папар Ислам къведалди

Жагьилиядин девирда Абу Бакр Катиля бинт Абдиль Уззадал эвленмиш хьана. Ада Абдуллагь ва Асма хана. Ада Ислам кьабулунин гьакъиндай тарихчийрин гаф сад туш.

Са сеферда ам савкьватар гваз Асмадин патав Мединадиз атана. Им къурайшитарни мусурманар вахтуналди меслят хьанвай вахт тир. Асмади адан савкьватар кьабулнач ва ам кIвализ ахъайнач, та Аллагьдин Расулдивай ﷺ хабар кьадалди. Ада Асмадиз лагьана: «Жуван дидедихъ галаз мукьвавилин алакъаяр хуьх».

Катиляди Ислам кьабулнавайдакай санани лагьанвач.

ГьакIни Абу Бакр жагьилиядин девирда Умм Руман бинт Амирални эвленмиш хьана. Ада дин кьабулна ва Мединадиз куьч хьана. Ада Абу Бакраз гуьгъуьнлай Аиша ва Абдурагьман хана. (ТIабакъат аль-Кубра, Ибн Са`д, 3/169).

 

Адан папар Ислам кьабулайдалай кьулухъ

Ислам кьабулайдалай кьулухъ ам Ум Абдиллагь Асма бинт Умайсал эвленмиш хьана. Ам акьалтIай намуслу, Аллагьдихъай ﷻ кичIе дишегьли тир. Адал къведалди ам Жафар ибн Аби ТIалибан паб тир. Ам Муътадин дяведа кьена. Адалай кьулухъ адал Абу Бакр эвленмиш хьана. Абуруз Мугьаммад тIвар алай хва хьана.

ГьакIни Абу Бакр Хабиба бинт Харижални эвленмиш хьана. Ам кьейидалай кьулухъ Хабибади адаз Ум Кульсум тIвар алай руш хана. (Сира ва Манакъибу Аби Бакр, Агьмад Шабан, 20-чин).

 

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Тlебии дарманар

Чи дарманар чи патарив гва. Чна фагьум тагуз, я тахьайтIа, абурукай хабар авачиз, чин тийиз гьикьван менфятлу шейэр гадарзава. Месела, къачун чна гьар хуьрек гьазурдайла ишлемишзавай чичIекар.   Хъуьруьшар гьиниз физва? Гьелбетда, гадарзава. Абуру простатит, аденома авайбуруз лап хъсан куьмекда....


СУАЛ-ЖАВАБ

КапI авурдалай кьулухъ бязибуру кьилелай гъил алтадзава ва са вуч ятIани кIелзава. Ам Шариатда авай кIвалах яни? Ферз тир капI авурдалай кьулухъ кьилин чIараривай гъил гвягъун Сунна (Пайгъамбардин ﷺ рехъ) я. Анас бин Малика лагьана: «КапI авурдалай кьулухъ Пайгъамбарди ﷺ гъил кьиливай...


Угъри Аллагьди ﷻ лянетламишзава

Газет кlелзвай играми стхаярни вахар, къе чун угъривиликай рахада. Ам Исламда къанни сад лагьай чlехи гунагь я. Угъри инсанриз ва Аллагьдиз ﷻ такlан кас я, ам халкьдин виляй аватзава ва Шариатдини адаз пис жаза гузва, гьавиляй мусурманар а гунагьдивай яргъа хьун лазим я.   Ислам динди...


Сура ат-Тавба (гъил къачун тlалабун)

И сурадин вилик «Бисмиллягь…» авач, вучиз лагьайтlа гьакl буйругъна Пайгъамбарди ﷺ. Аль-Гьакима агакьарнавай гьадисди и кар тестикьарзава. Гьакlни чал агакьнава хьи, «бисмиллягь…» - Аллагьди ﷻ хуьн патал лугьузва, амма и сура имансузриз кlичlе гун патал...


Исламда зурба дишегьлияр

Къенин юкъуз дишегьлидин гуьрчегвал рекламада ишлемишун - им дишегьлияр маса гайидай, абурал хъуьрейдай жезва.    Алай девирдин рагъ акIидай патан медениятди (культура) дишегьли гуя вири патарихъай азад ийизва. Амма а мусурман тушир халкьарин ниятар михьибур туш, чахъ абуруз къимет...