Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Ас-Сиддикь ихьтинди тир

 

Са сеферда Аишадивай Абу Бакран винел патан акунар гьихьтинбур тиртIа ахъаюн тIалабна. Ада лагьана: «Ам лацу, яхун, хъуькъверал кьери чуру алай, хъуькъвен кьилин кIарабар жизви экъисай инсан тир. Адан кIаникай алукIдай парталар яхунвиляй адан юкьвал акъваззавачир. Адан чин лап яхунди тир, вилер деринда авай, пел вилик экъиснавай. Абу Бакран винел патан акунар гьа ихьтинбур тир», - лагьана ада. (ТIабакъат аль-Кубра, Ибн Са`д, (3/169)).

 

Абу Бакр жагьилиядин девирда

Имам Нававиди лагьана: «Авам девирда Абу Бакр къурайшитрин регьберрикай, меслят къалурдайбурукай ва абурун арада виридалайни гьуьрметлубурукай сад тир.

Ислам атайла Абу Бакра цIийи дин хъсан яз гьисабна ва икьван чIавалди вичиз авай вири шейэр туна. Ам Аллагьдин ﷻ диндиз виридалайни тамам жуьреда фена».

Ибн Асакира ахъайзава хьи, Абу Бакр - Ислам къведалди ва адалай кьулухъни гьайбатлувал авай цIусад инсандикай сад я. Жагьилиядин девирда Абу Бакра Меккада къан вахчунин ва тахсиркарвилерай жерме къачунин месэлаяр гьялзавай, вучиз лагьайтIа а вахтунда арабриз вири тайифайрин месэлаяр гьялзавай са гьаким авачир. Гьар са асул-несил авай тайифадиз вичин везифаяр авай ва ам вичин регьбердиз муьтIуьгъ тир. Месела, Бану Гьашима гьаждин вахтунда гьаж ийизвайбуруз куьмекар гузвай. Абуру гьажияр тIуьналди ва хъвадай целди таъминарзавай. Бану Аби Дарама Кябедин винел вегьезвай пекинин жавабдарвал тухузвай. Абурув дяведин пайдах гвай ва абурун ихтияр авачиз садавайни Кябедиз физ жезвачир. (Сира ва Манакъибу Аби Бакр, Агьмад Шабан, 19-чин).

 

Абу Бакран папар Ислам къведалди

Жагьилиядин девирда Абу Бакр Катиля бинт Абдиль Уззадал эвленмиш хьана. Ада Абдуллагь ва Асма хана. Ада Ислам кьабулунин гьакъиндай тарихчийрин гаф сад туш.

Са сеферда ам савкьватар гваз Асмадин патав Мединадиз атана. Им къурайшитарни мусурманар вахтуналди меслят хьанвай вахт тир. Асмади адан савкьватар кьабулнач ва ам кIвализ ахъайнач, та Аллагьдин Расулдивай ﷺ хабар кьадалди. Ада Асмадиз лагьана: «Жуван дидедихъ галаз мукьвавилин алакъаяр хуьх».

Катиляди Ислам кьабулнавайдакай санани лагьанвач.

ГьакIни Абу Бакр жагьилиядин девирда Умм Руман бинт Амирални эвленмиш хьана. Ада дин кьабулна ва Мединадиз куьч хьана. Ада Абу Бакраз гуьгъуьнлай Аиша ва Абдурагьман хана. (ТIабакъат аль-Кубра, Ибн Са`д, 3/169).

 

Адан папар Ислам кьабулайдалай кьулухъ

Ислам кьабулайдалай кьулухъ ам Ум Абдиллагь Асма бинт Умайсал эвленмиш хьана. Ам акьалтIай намуслу, Аллагьдихъай ﷻ кичIе дишегьли тир. Адал къведалди ам Жафар ибн Аби ТIалибан паб тир. Ам Муътадин дяведа кьена. Адалай кьулухъ адал Абу Бакр эвленмиш хьана. Абуруз Мугьаммад тIвар алай хва хьана.

ГьакIни Абу Бакр Хабиба бинт Харижални эвленмиш хьана. Ам кьейидалай кьулухъ Хабибади адаз Ум Кульсум тIвар алай руш хана. (Сира ва Манакъибу Аби Бакр, Агьмад Шабан, 20-чин).

 

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...