бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Даширая, гIяхIла шайчи барсбирехIену…

Даширая, гIяхIла шайчи барсбирехIену…

ИшхIелла манзиллизиб дурхIни школабазиб патриотизмалашалси бяркъличи биркахънила масъала дебали аргъбаибсили ва челукьусили бетаурли саби.

 

ИшхIелла багьудила кабизлизир детаурти дасдешунала асарлиур советский манзиллизиб машгьурти педагогунани тIинтIли дузахъути, патриотизмаличи, ВатIан дигниличи хъарихъути тяхIяр-кьяйда дуб-дубли урдикахъиб. Селичи хъарихъули ишхIелла школаби биштIати бяркъличи бикахъес багьандан? Дила пик-рили, селичилра хъарихъули ахIен, сенахIенну гьаннала школабазиб биштIати бяркъличи биркахъули ахIен, «нушала чебла ахIен» бикIули саби цацабехI педагогунира, лерилра жавабкардеш бегIтачи чедирхьули. ГIе, бархьси саби биштIати бяркъличи биркахънила шайчирти 80-90 процентла жавабкардеш бегIтачир сари, мугIяллимтани селра барес хIебирар, эгер бегIтани дурхIни чус диганта биркьахъули, илдала гьарил хьул бетерхахъес къайгъилизиб халабаахъалли. Лер ишхIелира школабазир дузахъули жагьилтала декIар-декIарти хIяракатуни, организацияби, амма лебилра илдала бузери чедихIяртси саби, «нушани секьяйда хIянчи бирулрал чебаая» бикIутиван, чебаълис пикрибарибси. Илкьяйдали хIебиалри, советский манзиллизиб кьяйдали, бяркъчебти черяхIти адуцала ва адаб-хIяяла бегIти жагьилти бахъал бири, гьаннаван камли хIебирину. РухIла ва адаб-хIяялашалти кьиматуни – нушала ВатIан белхъхIебелхъахъути, миллатлашалти хасдешуни ва хъархIерагардеш дихIути бяхIчибизуни сари. Адаб-хIяялашалси бухIнабуц агарси бяркъ, бяркълизи халбарес хIейрар. Дубурланти биштIатас бяркъ бедлугухIели, даршдусмадли нушала хала бегIтани ва илдала бегIтани кадизахъурти, наслуличирад-наслуличи диахъути адамдешла дурхъати гIядатуначи ва кьиматуначи хъарихъутири. Гьар шайчибад араси ва гьалабяхI арбякьунси наслу абикьес багьандан нушабра илди кьиматуни мяхIкамли дихIес, гьар бархIилати гIямрулизир пайдаладирес хIяжатбиркур.

ГIямрула лерилрара-сера шалубазиб, илкьяйдали белчIудила кабизлизибра бекIлибиубси – биштIати адабласи бяркъличи биркахънила масъала саби. Телевидениела, Интернетла кумекличил гьар шайчирад дяхIчиаибти къадагълумачи ва дубурлантала культуралис инкарти кьиматуни духIнакайъниличи хIерхIеили, нушала аслу-минала адаб-хIяяличи хъарихъути кьиматуни, миллатлашалти мякьи мяхIкамдарни – дурхъаси чебла саби.

Жагьилти ва биштIати – илди нушала миллатлашалси давла саби. Илдазибад дигахъуси саби нушала улкала, биштIаси ВатIа челябкьла сегъуна бетарарал. Чис дигахъув гьатIи, школабазиб сегъуналра багьуди агарти мугIяллимтани чула дурхIни бучIахъули, больницабазиб селра хIебалути тухтуртани арабаресила мерличиб саби чулахъбирули, яра арадеш гьатIира нукьсанбиркахъули? Ил багьандан даширая гьар шайчирад гьаладяхI дашес къайгъибирехIе, дурхIнас хьулчилибиубси багьуди, бяркъ бедлугес, нуша-алавси дунъя бараалра барсбарес, гIяхIбухъахъес къайгъибирехIену. ИлхIели гьар секIал гIяхIла шайчи дарсдирар…

 

П. Сулайбанова

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Маймуна   Ил бахъал биштIатачилси хъалибарглизир акIубсири. Илала дудеш ХIарис Кьурайш кьамла гьавкьябазивад ца сайри. Илини лебилра рурсбас лайикьси бяркъ бедиб. Илала неш Гьинд бинт ГIавф Маккала хIурматла хьунул адамтазирадси сарри. Ил Халид бин Валидла дудешла рузи сарри ва илала кIел...


Салаватла дурхъадеш

Гьачам машгьурси имам ХIясан аль-Басричи ца гьести гIямрула хьунул адам ракIили, пашманни рикIар: - ХIурматла шайх! Бара гьаларван дила цайли–цаси рурси ребкIиб, нура анцIкьила цIализир ратурли. Нуни илгъуна децI чекасес хIерирус. Бурсирарабагу ну балгаличи, наб муэрлизир рурси чераили, дила...


Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез,...


ДехIибала – Алжанала умхьу

БегIтала гьалабси чебла   Дугели тIашилзнила (Кьияма ллайл) дехIибала Илди дехIибай адам Аллагьличи ﷻ вирхнила мурхьдеш ва умудеш якьиндирахъу, сенкIун илди дарни, адамлис бегIла къиянси замана – гьанкI батурли айзурли – Аллагьла ﷻ гьала мутIигIти дигиличил тIашизни саби. Илдас...


Пайдалати

  Апельсин – пергер цIедеш саби, сунезибра халаси кьадарлизиб С, В кьукьяла витаминти, калий, магний, цинк, железо, фосфор ва кальций лерти ва иммунитет гIеббурцуси. Илизир кьаркьайзирти агъулати секIал дурайути антиоксидантуни лерти сари. Илини уркIила-тумала даража чIумабиру,...