бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Заб-маркала асурти

Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.

 

Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб, сенахIенну гьаларра илдигъунти багьахъниби дашутири. ХIера, дугиличибад бехIбихьили, забли урзескабииб. Буралли, илцад-декIар хъярхъти заб аги, амма дягI дебали цIакьсири, заб вайтIа чедихулри. Илгъуна замана хъулир лерти лерилра гьаргти мер-муса дягIли далахъули дирар, сенахIенну иларадли заб кадашес дехIдирхьур. Савли бархIи ахъайчи урзули тIашхIебизур, бархIиихъухIейс балагь-кьадар дехIдихьиб. Шими-шагьуртала гьундури, кьакьурби хIуркIбани дуциб, катхIелдяхI кадизурти мераначирад хъярхъли шин дашес дехIдихьиб. МяхIячкъалала шагьарлизиб хIилхIи калун гьуни байбирхъути хьунул адамти хIеркIли архули, машинаби шиннизи гIеладикилри, цацадехIти мераначир шин бекIлил адамла ахъдешличил цугли адиулри. Дураб къаршибикибти халкьли чина биркутил балули ахIенри, шикьухъес имкан аги. Шин ардашес хасти мерани агарли диъни багьандан детауртири лерилра илди далагардешуни. Гьайгьайрагу, хъярхъти заб-марка, ил дуги кабухъунси халаси дягI – ташмишдеш агарли, Аллагьла анцIбукьуни сари.

Шимазирра илдигъунти анцIбукьуни камли ахIенри. Чумал мерличир гьундури заядиублири, дахъал тIулри гъятIдиили шалуби дяшири, цацадехIти хъулрала шипирти дягIли ардухилри. ХIурхъила шилизибси гумира хIеркIли тамай гъятIаилри. Махьурбазивад шилизи укьес вирули ахIенри, гьунчир бяхIлизирадти гIянжи ва къаркъуби хIусдухъи, гьуни кIапIбарилри. Лебилра халкь тамашабиублири, телефонтази дашути видеобира цаличир ца кахтири. БегIлара децIагеси, кадиркути анцIбукьуни муэрлизир ахIенри, илди гьарли-марли детарулри. БахъхIи хIебакIибси баллагь гIялам халкьличи бяхIягилри ишди бурхIназиб.

Бурес чебиркур, цацабехIтала шагьуртазирти хъулрира шинни дицIиб, бахъла машинабира заядиуб. Лавашала районнизиб жагаси юрт, заб-маркали гIянжи-къаркъала бекIа чебакIахъили, лацла бяхI бархли гьарасили забли арбухилри. Сецад-дигара кахти анцIбукьуни кадикиб, амма илкьяйдали биалра, цацабехIти халкьла уркIби кIантIидирули ахIенри, аргъ-бархIиличи гIясибирулри, сабаб селизиб сабрил пикрибикIули ахIенри.

ВиштIасини сегъуна-биалра вайси секIал баралли, бегIтани илис дирхъу, яра кьяш ахъбуцахъили къямзани тIашвалта. ХIянчиличив вайтIа узадли, алапа чеббирхъу, яра хIянчилавад увкайсуд. Дарс хIебагьурли школализи укьядли, «кIила» кьимат кабалта. Автобусличи, поездличи кьаниадли, хIу ватурли ил аркьян. Гьарил барибси вайси секIайс танбихI лебси саби. Аллагьли бархьибси баллагьличибли багьес гIягIнибиркур, нушани дарибти вайти баркьудлумачила, илдачи ЧевяхIси разили хIейъниличила. Алавчарти халкьла баркьудлумачи хIерикIаллира разиикеси тяхIяр ахIен, сен илкьяйдали бетарусил, гьарил пикрикавхъаб. БахъхIи яхIбируси адамлара сабур абурхули бирар. Чили бала, Дагъистайзир детаурти кахти ва урехилати бехIемцIуни танбихIлис детауртирил, халкь чебаргъахъес, гIякьлуличи бикахъес кадикибтирил.

ИшбархIи кадикибтигъунти балагь-кьадар гIур хIедиахъес багьандан, нушани нушала баркьудлумачи пикри бяхIчиаэс, вайти секIал гIяхIла шайчи шурдатес, гьар-бархIилизир тавба дирес, садакьлуми дуртIес, цалис цали кумекбирес, хъархIедикибта хIедиркьес гIягIнибиркур. ЦархIил тяхIярли балагьуни, кахти анцIбукьуни гьатIира имцIадикIес асубирар. Пикриухъалли, адамтачи Аллагь цIакьли гIясивиубси хIейалри, тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни нушачил детхIерахъи. ГIяхIти секIал хIечил кадикили дигадли - хIунира гIяхIти баркьудлуми дурадуркIес хъуммартид. Белики, хIуни барибси ца вайси баркьудили чедуркъахъибти диэс лерилра балагьуни.

ГIур чемабакIаб нушачи хабарагарси балагь…

 

 

Анжела Мутазова

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...


Дурхъати дугьби

Савлила суннатла кIел ракагIятла дехIибайс гIергъи балуй шайчи кайхьи кьиблаличи дяхIчили белчIес гIяхIси саби: «Алагьумма рабба ЖабрагIиля ва МикагIиля ва Исрафиля ва ГIизраиля, ва МухIяммадин ﷺ аджирни мина ннари» - 3-йна.   МягIна: «Я Аллагь ﷻ, Аллагьли ﷻ вируси...


Суалти-жавабти

- Сегъуна сура бучIес гIяхIси убкIуси адамла мякьлаб? - УбкIуси адамла мякьлаб гIяхIсилизи халбируси саби «Ясин» сура бучIни ва «Ар-РагIд». Мисаллис, Дагъистайзиб имцIаливан «Ясин» сура бучIули бирар, хIятта «Ар-РагIд» сура бучIни мягIничебсилизи...


Нушала челябкьлали сабти илди мяхIкамбирехIе…

ГIергъиси замана гIулухъабала хIейгидизести адуцала лебтанилра хIясибдирули дургар. Сегъунти сари илди? ИшбархIи бахъалгъунти жагьил адамтани, школала бучIантани урези-хIяяагарли, чина-биалра тIашбизурхIели электронный тяхIярла папрусуни дитIикIули сари, цархIилван илдас вейпуни бикIули...


Адамдешлизиб ахъти

Дунъяличиб вайтачибра гIяхIти адамти дебали имцIали саби. Сен илдигъунти пикруми дакIиба?   СенахIенну алавчарли кадиркути, гьарилла уркIиличи кьакьадешла ва децIла хIялани дихути анцIбукьуначи хIерхIеили, къияйзи бикибтас кумекла някъ гьабатес къалабати адамти чебиухIели. Тяп илкьяйда биъни...