бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Заб-маркала асурти

Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.

 

Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб, сенахIенну гьаларра илдигъунти багьахъниби дашутири. ХIера, дугиличибад бехIбихьили, забли урзескабииб. Буралли, илцад-декIар хъярхъти заб аги, амма дягI дебали цIакьсири, заб вайтIа чедихулри. Илгъуна замана хъулир лерти лерилра гьаргти мер-муса дягIли далахъули дирар, сенахIенну иларадли заб кадашес дехIдирхьур. Савли бархIи ахъайчи урзули тIашхIебизур, бархIиихъухIейс балагь-кьадар дехIдихьиб. Шими-шагьуртала гьундури, кьакьурби хIуркIбани дуциб, катхIелдяхI кадизурти мераначирад хъярхъли шин дашес дехIдихьиб. МяхIячкъалала шагьарлизиб хIилхIи калун гьуни байбирхъути хьунул адамти хIеркIли архули, машинаби шиннизи гIеладикилри, цацадехIти мераначир шин бекIлил адамла ахъдешличил цугли адиулри. Дураб къаршибикибти халкьли чина биркутил балули ахIенри, шикьухъес имкан аги. Шин ардашес хасти мерани агарли диъни багьандан детауртири лерилра илди далагардешуни. Гьайгьайрагу, хъярхъти заб-марка, ил дуги кабухъунси халаси дягI – ташмишдеш агарли, Аллагьла анцIбукьуни сари.

Шимазирра илдигъунти анцIбукьуни камли ахIенри. Чумал мерличир гьундури заядиублири, дахъал тIулри гъятIдиили шалуби дяшири, цацадехIти хъулрала шипирти дягIли ардухилри. ХIурхъила шилизибси гумира хIеркIли тамай гъятIаилри. Махьурбазивад шилизи укьес вирули ахIенри, гьунчир бяхIлизирадти гIянжи ва къаркъуби хIусдухъи, гьуни кIапIбарилри. Лебилра халкь тамашабиублири, телефонтази дашути видеобира цаличир ца кахтири. БегIлара децIагеси, кадиркути анцIбукьуни муэрлизир ахIенри, илди гьарли-марли детарулри. БахъхIи хIебакIибси баллагь гIялам халкьличи бяхIягилри ишди бурхIназиб.

Бурес чебиркур, цацабехIтала шагьуртазирти хъулрира шинни дицIиб, бахъла машинабира заядиуб. Лавашала районнизиб жагаси юрт, заб-маркали гIянжи-къаркъала бекIа чебакIахъили, лацла бяхI бархли гьарасили забли арбухилри. Сецад-дигара кахти анцIбукьуни кадикиб, амма илкьяйдали биалра, цацабехIти халкьла уркIби кIантIидирули ахIенри, аргъ-бархIиличи гIясибирулри, сабаб селизиб сабрил пикрибикIули ахIенри.

ВиштIасини сегъуна-биалра вайси секIал баралли, бегIтани илис дирхъу, яра кьяш ахъбуцахъили къямзани тIашвалта. ХIянчиличив вайтIа узадли, алапа чеббирхъу, яра хIянчилавад увкайсуд. Дарс хIебагьурли школализи укьядли, «кIила» кьимат кабалта. Автобусличи, поездличи кьаниадли, хIу ватурли ил аркьян. Гьарил барибси вайси секIайс танбихI лебси саби. Аллагьли бархьибси баллагьличибли багьес гIягIнибиркур, нушани дарибти вайти баркьудлумачила, илдачи ЧевяхIси разили хIейъниличила. Алавчарти халкьла баркьудлумачи хIерикIаллира разиикеси тяхIяр ахIен, сен илкьяйдали бетарусил, гьарил пикрикавхъаб. БахъхIи яхIбируси адамлара сабур абурхули бирар. Чили бала, Дагъистайзир детаурти кахти ва урехилати бехIемцIуни танбихIлис детауртирил, халкь чебаргъахъес, гIякьлуличи бикахъес кадикибтирил.

ИшбархIи кадикибтигъунти балагь-кьадар гIур хIедиахъес багьандан, нушани нушала баркьудлумачи пикри бяхIчиаэс, вайти секIал гIяхIла шайчи шурдатес, гьар-бархIилизир тавба дирес, садакьлуми дуртIес, цалис цали кумекбирес, хъархIедикибта хIедиркьес гIягIнибиркур. ЦархIил тяхIярли балагьуни, кахти анцIбукьуни гьатIира имцIадикIес асубирар. Пикриухъалли, адамтачи Аллагь цIакьли гIясивиубси хIейалри, тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни нушачил детхIерахъи. ГIяхIти секIал хIечил кадикили дигадли - хIунира гIяхIти баркьудлуми дурадуркIес хъуммартид. Белики, хIуни барибси ца вайси баркьудили чедуркъахъибти диэс лерилра балагьуни.

ГIур чемабакIаб нушачи хабарагарси балагь…

 

 

Анжела Мутазова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....