бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Идрис Идбаг

Идрис Идбаг

Идрис Идбаг

Ил ахъси кьаркьа вегI, дягIути хъуцIрумар, жагати дяхI-сипатличилси, цIябти гъезла, цIябти лямцIдикIути хIулбала вегI сайри. Сабурчевли, ряхIятли ва паргъатли гъайикIуси, пикричевси ва камти гъай дируси сайри. Илала тIулекаличи белкIири: "Имайчил бархли сабурли чедибдеш сарху".

 

Идрисла гьарли-марси у Ахнун саби. Идрис ибси у бихьибсири илини Адам Идбагла ва Шис Идбагла дурхъати белкIани гьаман дучIухIели. ГIярабла мезлизиб бетаурси "дарс" ва "дирас" ибси девла "бучIни" ибси мягIна лебси саби. Ислам диннизив бегI гьалав дурхъаси калам белчIунси ил сайри.

Дурхъаси Кьуръайзиб Адамла ва НухIла ургав бегI гьалав гьануршуси Идрис Идбаг сай. Ил багьанданра имцIати хIялумцIанти-гIялимтала пикри хIясибли, Иракьлизиб ва Египетлизиб бегI гьалаб бусурман дин кабизахъурси ил сайри. Ил Вавилоннизивад Палестинализибси Хеврон (Халиль) шагьарлизи ваиб, сунечилра бахъал идбагунала гIямру дархдасунти. ГIур Синайла чIянкI авлахъличивад Египетлизи ваили, гьаннала Каирла мякьлабси Мемфис (Менфе) шагьарлизив тIашизур. 5 азир дус гьалаб ил Египетла тах шагьар бирусири.

Кьуръайзиб Идрисличила "сиддыкь" - бархьдешгIевси, бархьдеш диган белкIи саби. Кьуръайзиб хIяйнацун саби идбагуначил бархбасахъи "сиддыкь" дев гьанбушибси: Ибрагьим Идбаг , Юсуф Идбаг , Ирис Идбаг ва цацахIели Марьям (р.гI.) гьанбуршухIели.

 Идрисли гIяхIти баркьудлумицун дирусири, бархьдешчевси ва адабчевси адам сайри. Илини имцIаси манзил гIибадатлизиб буркIусири. ЧевяхIсилис булгахъес бегI гьалар мижитуни Идрисли тIашдатурсири ва илар ЧевяхIси Аллагьлис ﷻ дезни дирусири. Идрис Идбагла гIибадат Аллагьлис ﷻ лебил инсаниятла гIибадатличиб дурхъаси саби. Илала гIибадат чебаили малаикунира бархли хIяйранбирутири.

ЧевяхIсини Идрисличи 30 дурхъати белкI дархьибти сари. Идрис Идбагли халкь жибирутири дехIибала дирахъес, кадизахъурти бурхIназиб ва бузразиб дуббурцахъес, закат бедлугахъес, гушти, мискинти гIеббурцахъес. Илкьяйдали илини хъарбарибсири чархла умудеш бирахъес, эмхIела ва хяла диъ букахъес къадагъабариб, хасси тяхIярличил держла гьарил журабира къадагъадариб ва дусла духIнар дахъал байрумтала бурхIни кадизахъур. Илини сунела халкьлизи баянбариб сунес гIергъи бахъал идбагуни лябкьниличила ва бегIлара гIергъиси Идбаг МухIяммад ﷺ виъни ва илала дин.

Гьачам Идрис Идбагличи бебкIала малаик ИзрагIиль вакIиб. Илини замана сабаибхIели адамтала рухI айсути сари. Идрисла рухIли дунъя батурли гIергъи, Аллагьли ﷻ хъарбариб рухI чардарахъес ва Идрис мицIирвариб.

ГIур Идрисла тилади хIясибли ИзрагIиль малаикли илис Жагьаннаб чебаахъиб. Адамтачи сегъунти гIязабти хIерлил чедаили, Идрис аргъайзивад ухъун. ИзрагIилли ил ахъуцили хъули киб. ИлхIейчивад Идрисли хурег,шин, гьанкI хъумартурли, мурталра гIибадатлизив вирусири. Идрислис сунела ахир гъамбикIни гьанаурхIели, илини ЧевяхIсилизи тиладибариб Алжана чебаахъес. Алжанализи ацIили илис иларти лигIматуни чедаиб ва дигуцадхIи илаб бамсриахъиб.

ЧевяхIсини ил ахъдешличи ахъуциб, Идрис Идбаг гьаннара мицIирсилизи халируси сай ва ил 4 - ибил зубрачив Аллагьлис ﷻ гIибадатлизив сай. ЦацахIели ил Алжанала унхъразира вашар.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Салат

6 порциялис гIягIни-диркур: гIяргIяла диъ – 300 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; хияр – 300 гр; гидгари – 5; картошка – 400 гр; набадари – 100 гр; шиниша жерши – 20 гр; майонез, зе, исут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...