ДехIибала – Алжанала умхьу
ДехIибала – Алжанала умхьу

ДехIиба шуртIри шел сари:
- Чархла умудеш (гъуслю) ва дазала диъни.
- Чарх, палтар, дехIибала дируси мер нажасализирад умули диъни.
- ДехIиба замана баъни.
- Кьиблаличи вяхIчили кайзни.
- ГIяврат кIапIли биъни.
ДехIибала детхIерар:
- ДехIиба шелра шартIлизибад цалра буалли.
- ДехIиба цалра аркан ургаббаталли, балу-балули аркан (бутIа) имцIабаралли (ца ракагIятлизир кIел рукугI дарни, ца суждализиб бекI ахъбуцили, итил шайчи кабихьни…)
- ДехIиба аркантала гьабгIергъидеш буъни.
- ДехIиба ахIенти дугьби яра хIурпри дурни: мягIна лебси ца яра кIел хIярпла тIама дураъни, балубалули гъайикIни. Амма хабарагарли шел дев дуралли, дехIибала хIеделхъан.
- ДехIибайс хасти ахIенти шикьатIала дарни: хIяйна бекI гьакIбарни (гьаб-гIергъили), хIябал ганз кацIни гьаб-гIергъили.
- Масхара барни: мякьла кайибсила ахIейзахъес палтарличи кьяш кацIни, лезми чебаахъни ва цархIилтира.
- ДехIибайчив виъни балули, се-биалра кьяраъни: хIиличил гъудурдиубти, кофели ранг дарсдарибти шутри, дурабушес имкан лебли цулби-урга барцбикибси кьяраъни (дурабушес хIейалли дехIибала хIедулъан).
- ДехIибала къябаэс (урдатес) кьас акIни, яра иличила васвасухъни: «Чи-биалра ацIалли, дехIибала къябиис», - или.
- Имамличил варх дехIибайзи керхни.
- Кьиблаличи къакъгьавли яра шалигьавли шурухъни. Амма хъумартурли шурухъи, бусягIят чариалли, дехIибала хIедулъан.
- Ахъти дукелцIили.
- «Аль-ФатихIя» ункъли бучIуси, ил гъарацIли бучIусилис гIергъи маъмум виубли кайзалли.
- ЖамигIятла дехIибайчив гIузру агарли имамлис кIел рукнула гьалаухъалли яра гIелакавхъалли.
- Капур ветаалли.
- ДехIибайчиб вегIла мезли зикру, дугIя, сура белчIалли ва цархIилтира.
ДехIибайчиб карагьат
ДехIибайчир ишдигъунти хIейгести баркьудлуми (карагьатуни) хIедиахъесчебиркур:
бекI алавчарли ласбикIахъни;
зубрази хIерикIни;
дехIибайчир хIевала дулгъуби гIегIдергни;
зараллизивад уруххIекуси мерлар хIулби кьяпIдарни;
дехIибайчиб чизи-биалра сегъуна-биалра лишанбарни;
палтарлизив хахамикIни;
гъез хIяршдарни;
се-биалра убасни;
дебали гьанкIикIули дехIибала дарни;
дехIибайчиб някъли мухIли кIапIбарни (гьагьикIухIели асубирар); анда ушкни;
дехIибайу убуршан суждализиб балбирни;
кьакьаварибхIели хIяжатханализи хIякьи, дехIибайчи кайзни;
дехIибайчиб палтар балбирни;
хурег хIядурли лебхIели, гушли яра милигли дехIибайчи кайзни;
дехIибайчив туикIни (мижитлаб бунагь саби);
дехIибайчир кьяшми цаличи ца чедетаахъни яра дебали тяйдидарни (ца хъяшчIимла ахIи);
рукугIлизиб бекI дебали гIяшбуцни;
рукугIлизиб яра суждализиб селра хIебелчIни;
хIябъибилра авъибилра ракагIятуназир «Аль-ФатихIялис» гIергъи Кьуръа цархIилти сураби делчIни, (жамигIятла дехIиба цаибилра кIиэсилра ракагIятуначи кьаниубсини илди сураби хIябъибиллизирра авэсиллизирра дучIа);
гьагьикIни;
ахъли бучIуси гIяшли (сунела сунес) белчIни ва ургIебли;
дехIибайчив алавчар, улкьайлавад, суратличи яра сягIятличи хIерилзни;
рукугIлизив дебалим къухIилзни;
суждализир ванзаличи гьала-гьала някъби кагахъни, (гIузру - изала биалли асубирар;
суждализир газа някъби ванзаличи кагахъни;
костюм хъуцIрумачи чебуцни;
дехIибайчир шалбарла кьялуби лаг зуздирни;
«Аль-ФатихIя» бучIухIели, някъби гIягIниси мерла (михъирла уди къидала чеди) мерлахIедарни;
дехIибайчив ца шайчи зузиъни;
тIулби, кIент, лезми вяшдарни;
хIямамлизир, хIябразир (илар дахъал шайтIунти дирар), базарличир, киласализир, мицIираг цаладиркуйхIир, адамти башуси гьунила дублар, гъятIбиънила урехи лебихIир, вегIла вяхIличи хIерикIусиличивяхI кайзурли дехIибала дарни;
дехIибайчив ца кьяшличи тIашизни;
ца кьяш итилла гьала кабатни;
гьанкIли гужбарибхIели;
хясачебси анда суркбарни;
чедирти агарли, удирти палтарчерли дехIибала дарни;
имамличил варх дехIибайзи керхни.