бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибала – Алжанала умхьу

ДехIибала – Алжанала умхьу

ДехIибала – Алжанала умхьу

ДехIиба шуртIри шел сари:

  1. Чархла умудеш (гъуслю) ва дазала диъни.
  2. Чарх, палтар, дехIибала дируси мер нажасализирад умули диъни.
  3. ДехIиба замана баъни.
  4. Кьиблаличи вяхIчили кайзни.
  5. ГIяврат кIапIли биъни.

ДехIибала детхIерар:

  1. ДехIиба шелра шартIлизибад цалра буалли.
  2. ДехIиба цалра аркан ургаббаталли, балу-балули аркан (бутIа) имцIабаралли (ца ракагIятлизир кIел рукугI дарни, ца суждализиб бекI ахъбуцили, итил шайчи кабихьни…)
  3. ДехIиба аркантала гьабгIергъидеш буъни.
  4. ДехIиба ахIенти дугьби яра хIурпри дурни: мягIна лебси ца яра кIел хIярпла тIама дураъни, балубалули гъайикIни. Амма хабарагарли шел дев дуралли, дехIибала хIеделхъан.
  5. ДехIибайс хасти ахIенти шикьатIала дарни: хIяйна бекI гьакIбарни (гьаб-гIергъили), хIябал ганз кацIни гьаб-гIергъили.
  6. Масхара барни: мякьла кайибсила ахIейзахъес палтарличи кьяш кацIни, лезми чебаахъни ва цархIилтира.
  7. ДехIибайчив виъни балули, се-биалра кьяраъни: хIиличил гъудурдиубти, кофели ранг дарсдарибти шутри, дурабушес имкан лебли цулби-урга барцбикибси кьяраъни (дурабушес хIейалли дехIибала хIедулъан).
  8. ДехIибала къябаэс (урдатес) кьас акIни, яра иличила васвасухъни: «Чи-биалра ацIалли, дехIибала къябиис», - или.
  9. Имамличил варх дехIибайзи керхни.
  10. Кьиблаличи къакъгьавли яра шалигьавли шурухъни. Амма хъумартурли шурухъи, бусягIят чариалли, дехIибала хIедулъан.
  11. Ахъти дукелцIили.
  12. «Аль-ФатихIя» ункъли бучIуси, ил гъарацIли бучIусилис гIергъи маъмум виубли кайзалли.
  13. ЖамигIятла дехIибайчив гIузру агарли имамлис кIел рукнула гьалаухъалли яра гIелакавхъалли.
  14. Капур ветаалли.
  15. ДехIибайчиб вегIла мезли зикру, дугIя, сура белчIалли ва цархIилтира.

ДехIибайчиб карагьат

ДехIибайчир ишдигъунти хIейгести баркьудлуми (карагьатуни) хIедиахъесчебиркур:

бекI алавчарли ласбикIахъни;

зубрази хIерикIни;

дехIибайчир хIевала дулгъуби гIегIдергни;

зараллизивад уруххIекуси мерлар хIулби кьяпIдарни;

дехIибайчиб чизи-биалра сегъуна-биалра лишанбарни;

палтарлизив хахамикIни;

гъез хIяршдарни;

се-биалра убасни;

дебали гьанкIикIули дехIибала дарни;

дехIибайчиб някъли мухIли кIапIбарни (гьагьикIухIели асубирар); анда ушкни;

дехIибайу убуршан суждализиб балбирни;

кьакьаварибхIели хIяжатханализи хIякьи, дехIибайчи кайзни;

дехIибайчиб палтар балбирни;

хурег хIядурли лебхIели, гушли яра милигли дехIибайчи кайзни;

дехIибайчив туикIни (мижитлаб бунагь саби);

дехIибайчир кьяшми цаличи ца чедетаахъни яра дебали тяйдидарни (ца хъяшчIимла ахIи);

рукугIлизиб бекI дебали гIяшбуцни;

рукугIлизиб яра суждализиб селра хIебелчIни;

хIябъибилра авъибилра ракагIятуназир «Аль-ФатихIялис» гIергъи Кьуръа цархIилти сураби делчIни, (жамигIятла дехIиба цаибилра кIиэсилра ракагIятуначи кьаниубсини илди сураби хIябъибиллизирра авэсиллизирра дучIа);

гьагьикIни;

ахъли бучIуси гIяшли (сунела сунес) белчIни ва ургIебли;

дехIибайчив алавчар, улкьайлавад, суратличи яра сягIятличи хIерилзни;

рукугIлизив дебалим къухIилзни;

суждализир ванзаличи гьала-гьала някъби кагахъни, (гIузру - изала биалли асубирар;

суждализир газа някъби ванзаличи кагахъни;

костюм хъуцIрумачи чебуцни;

дехIибайчир шалбарла кьялуби лаг зуздирни;

«Аль-ФатихIя» бучIухIели, някъби гIягIниси мерла (михъирла уди къидала чеди) мерлахIедарни;

дехIибайчив ца шайчи зузиъни;

тIулби, кIент, лезми вяшдарни;

хIямамлизир, хIябразир (илар дахъал шайтIунти дирар), базарличир, киласализир, мицIираг цаладиркуйхIир, адамти башуси гьунила дублар, гъятIбиънила урехи лебихIир, вегIла вяхIличи хIерикIусиличивяхI кайзурли дехIибала дарни;

дехIибайчив ца кьяшличи тIашизни;

ца кьяш итилла гьала кабатни;

гьанкIли гужбарибхIели;

хясачебси анда суркбарни;

чедирти агарли, удирти палтарчерли дехIибала дарни;

имамличил варх дехIибайзи керхни.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...