бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

- Нешдешла капитал арцлис бицес асубирусив? Иличибад закат бедлугес чебсив?

 

- Нешдешла капитал – Россиялизиб 2007-ибил дусла январьличибад бехIбихьили, кIиибил виштIаси акIнилис яра вегIлис каснилис (усыновление) хIукуматли кабизахъурси арцла кьадар саби. Нешдешла капитал бикIули хьалли ил хъалибаргла капиталлизи халбируси саби, ва ил аргъес гIягIниси саби илди арц пачалихъли лебил хъалибарглис кумеклис декIардирни.

 

Нешдешла капитал бирцниличила

Сертификат касили гIергъи ил хъалибаргла капиталли бетаруси саби. ПикривикIуси адамлис багьес чебиркур, капитал бирцни арц дирцнилизи халбируси саби. Арц дарсдирухIели биалли, лугIила кьадар дурусли хIедиалли ва някъбазирад някъбази хIелугалли, рибаличи аркьуси саби, ва илгъуна вягIда шаригIят хIясибли бархьсилизи халбируси ахIен. Риба халаси бунагь биъни лебтасалра якьинси саби. Ишабад нушани иргъулра нешдешла капитал арцлис бирцнила вягIда риба биъни ва шаригIят хIясибли гьарли-марси хIебиъни.

Чили-биалра буралли сертификат адамтани кабизахъурси, ургабил хIясибси кьадарла багьалис бирцниличила, мисаллис, капитал 450 азир къуруш биалли, илини 300 азирлис бирцули сай илди арц някълизи гесли, илхIели хIясил гIергъиси бирар.

Эгер исусили вягIда билгьухIели буралли, ил сертификат нуни ихгъуна багьалис асира ва бирцусинира буралли ил багьалис бирцниличила, асибсилис багьес гIягIниси саби ва сунени ил кагъар (сертификат) 300 азир къурушлис асниличи разили виэс гIягIниси саби. Амма илини ил сертификатличирти арц кахIейсу, ва илдала вегI ветхIерар, бархьаначи буралли, 300 азирлис илини кагъар асили сай, ва сертификатлис 450 азир къуруш илини кахIейсу. Илгъуна саби капитал арцлис бирцнила хIукму.

«Капитал» арцлис ахIи цархIил селис-биалра бицалли, хIятта вягIдализир рибала лишанти хIедиалра, я нешла я дудешла ихтияр агара, сенкIун ил илдалацун ахIенну биштIаталара саби.

Рахли нешдешла капитал бирцнилизиб пайда лебли биалли, мисаллис арц багьаагар дирули ва илди селис-биалра харждарни къулайли чебиалли, дудешли яра ил хIейалли нешли ил капитал барсбарес рируси сари селис – биалра мургьи, арц ва кагъарла арцлис ахIенсилис. Ил асубируси саби някълизи арц касили гIергъи ва касайчира, илди пачалихъла банклизир лералли. Пачалихъли гибси секIал някъбази касайчи бицес вируси сай.

Эгер хьарбиалли: «Нешдешла капитал хъалибарглис матъал бедлугуси ахIену, секьяйда илис се-биалра асес яра барсбарес вируси, матъал лугусикIун вегIдешла арилизиб някъбази касили гIергъицун саби бируси, ва ил някъбази касайчи бицес асубируси ахIенгу?» Илис жаваб ишгъуна бирар: «Лебси саби цахIнабси шаригIятла хIукму, савгъатбарибси секIал някъбази бикайчи бицес асухIебируси ва ил бицни гьарли-марси ахIен». Амма иш гьакIлизиб улкала бекIли гибси сертификат ил кьяйдализи кабурхуси ахIен. Пачалихъли гибси биалли, улкала бекIли гибси бируси саби. Нешдешла капитал арцлис бирцуси саби яра ил бицес асухIебирниличила ва ил риба биъниличила хIебалусини, яра балули виалра арц чараагархIели, яра сертификат арцличи шурбатес хIейрухIели бирцуси саби.

Сертификат арцличи шурбатес пачалихъли кадизахъурти шуртIри дузахъес гIягIнили биъни багьандан, илкьяйда барес хIейрули виалли, риба хIебарили илди арц касес багьандан гIергъиси барес вирар. Эгер сертификат арцличи шурбатес багьандан адамли документуни дучес хIейрули виалли яра дебали вархили виалли, ил барес вирусилизи буралли: «Кумекбара наб сертификат арцличи шурбатес, илдазибад гIягIнисира бедили наб арц га, хIела кумеклис нуни хIед бурибси багьа лугасну», ил вягIдала асубируси жура саби, «джигIаля» бикIуси. Къадагъабарибси саби ил кумеклис арцличи шурдатуртазибад процент яра кабизахъурси бутIа бедлугес. Ил кумеклис багьали биахъубли гIягIниси саби белгиси арцла лугIи кабизахъес: мисаллис 30 азир яра 60 азир.

 

Нешдешла капиталлис хIяжлизи укьни яра машина исни

Нушани чедиб буриливан нешдешла капитал пачалихъли хъалибарглис кумеклис бедлугуси арцла кьадар саби. Пачалихъли ил шайчир декIардарили сари шуртIрира. Илдазибад ца саби — хасдарибси тяхIярли илди харждарни: хъалибаргла хъулрала шайчирти шуртIри къулайдарни, биштIатала багьудилис дедни, нешла яра кьайгимла пенсияличи имцIадарни. Эгер пулан адамли яра пачалихъли се-биалра матъал бедалли, ва иличи шаригIятличи къаршили ахIенти шуртIрира кадизахъалли, илхIели чараагарси саби илди шуртIри дузахъес вакьфалис бедлугусила шуртIрачи мешули.

Ил тяхIярли къадагъабарибси саби нешдешла капитал хIяжлизи аркьнилис ва машина иснилис харжбарес. Илди арц пайдаладарес чебси саби пачалихъли чедаахъибти харжанасцун, цараван буралли, хъулри асес яра къулайдарес, дурхIнас багьуди бедес яра нешла пенсияличи чеимцIадарес.

Рахли чили-биалра илди арц цархIил секIайс харждаралли, мисаллис автомобиль асес, хIяжлизи укьес, яра садакьалис дедалли, илини илди арц чардарес гIягIниси саби ва чебаахъибси секIайсцун харждарес чебси саби. Яра илди арцла пайла бегIти лебил хъалибарг чебберхахъес чебси саби.

Сунела арц лерси адамли, нешдешла капитал пайдалабарахъес декIардарибти секIал, сунела харжанас хъалибарглис дарили виэсра асубирар, мисаллис хъали тIашбатурли, багьуди бедили. Илгъуна адамли капитал гIягIниси тяхIярли харжбарили хIейалли, асубирар ил чеблалиу хIейкесра. Сеналра илини сунела шайзирад гIягIнити секIайчил хъалибарг гIеббуцили биаллира, гIяхIси саби «капиталлизирти» арц черахъни, сарира чебаахъибси тяхIярли харжхIедарибти.

 

Нешдешла капиталличибад закатличила

Нешдешла капиталличибад закат бедес чебси саби гIядатла арцличибад кьяйдали. Нешдешла капиталличибад закат бедес чебаахъибси манзил бехIбирхьуси саби пачалихъли ил декIарбарибхIейчибад. Чараагарси саби илхIейчибад бехIбихьили ва ил арцличи шурбатайчира закат гьар дус бедлугес, илди арц банклизир сецадхIи калаллира. Ил бедес вируси сай арц някъбази касили гIергъи, чис-биалра чеблалис дедибти арцличибад бедлугуси закат кьяйдали, илди сунес чардирул хIедирул хIебалули виалра. ХIукму хIясибли капитал пайдалабарес вируси манзилличибад бехIбихьили, ва ил барес имкан бакIибмад, гьар дусла ахирличиб вегIла арцличибад закат чараагарсили бетаруси саби. Ил арцличи шурбатес ахъри хIебиалли, илди арц някъбази касили гIергъи лерилра гьаларти дусмасра закат бедес вирар.

Нешдешла капиталличибад закат бедес чебси саби ил арцличи шурбатурли хIебиалра, улкала бекIли декIарбарибси ил някъбази касайчи пайдалавикIес асубирухIели. Илкьяйдали нешдешла капиталличибад закат чебси саби, хъалибарг-ургаб ил бутIибхIели, гьарилла пай нисабличи (кабизахъурси арцла кьадар, сунечибадра закат чараагарси) абикили хIебиалра, лебилра цахIнабси лебдешла закат кьяйдали. Илкьяйдали нешдешла капиталла гьар дус ахъдирути багьни хIясибли имцIабикIахънира (индексация) банклизибси счетличиб лебалли халбируси саби. Ил тяхIярли нешдешла капиталла кьадар сегъуна сабил халбарили, гьар дуслис 2,5 процентла кьадарла закат бедлугуси саби.

 

Нешдешла капитал мурул-хьунул декIарбикибхIели

Мурулра хьунулра декIарбикиб-хIели ва лебил лебдеш буртIухIели, нешдешла капитал илди-ургаб буртIуси ахIен. ДекIарбикили гIергъи нешдешла капитал кавлуси саби дурхIни чичил кавлули биалра иличил. Эгер илди нешличил кавлули биалли нешличиб, дудешличил кавлули биалли иличиб.

 

ДР – ла Муфтиятла фетвабала отдел

 

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...