Муслимат

НасихIятуни
1. Кьакьати дабри
Сагали асибти суранна дабри кьакьали диалли, пикримабиридая! Илди далдикахъес гьамадли вирар. Ил барес багьандан кьяшмачи динди чегьая, илдачи биалли, дабри, гIур касили гъез дуръахъуси фен, ванаси гьава бяхIчиаая. Илкьяйдали барили, цакамти гунзри кацIалли, дабри гьарзадирар.

2. ТIулекала шиниша къел
ТIулбачиб тIулекали балтуси шиниша рангла къел биэс бируси саби, мургьилизи дурхъали ахIенти мегьла гъудурмай (сплав) бархаалли. Илкьяйдали дурхъали ахIенси мегьлизибад барибсилира палдарангти къел далта. ХIушаб тIулека дебали бихес дигули диадалли, ил бухIнабад никуби дикуси рангагарси лакли бакая.

3. Палтарличир кIамкIа
Гьаман кIантIиси чIянкIила палтарличир сиркьдиубти (катышки) мерани дакIудирар. Сагати диалра, палтар илгъуна куцличи дикалли, дуркьдиубтиван чедиур. Палтарла куц гьалабси жураличи чарбарес багьандан, илгъуна мер гъургъала къаркъали (пемза) суркбарес вирар.
4. Дезодорантла дамкъни
Адам спортлизив яра жигарчевли хIянчи дирухIели майъаливалтниличи къаршити дезодорантуни пайдаладирули дирар. Амма илдани цацадехI палтарличир, хаслира цIяба рангла, дамкъни кавлахъу. Илди дамкъни умударес багьандан, антистатик чахьбарили, капронничил суркбарая.
5. Дабри умудирни
Гьар журала дабри: чакма, туфлиби, кроссовкаби, ботинкаби, дусла манзил хIясибли дарсдирухIели, илди умударили урисес гIягIнибиркур. Илдала куц-кабиз заяхIебиахъес багьандан, кагъарличил бухIнала бицIахъес вирар. Дабрилизибад цацахIели гягI башули бирар. Ил гягI агарбарес багьандан, дабрилизи кам-камли сода писдарес вирар. Илкьяйдали спирт ва шин дархаили 1\5 (1 бутIа спиртла 5 бутIа шинна) чахьдараллира гягI беткайхъур.
6. Кранничибси сугъат (известковый налет)
Ваннализибси кранничиб гьаман сугъатла къел кавлули бирар. Ил умубарес багьандан кьанцIа шинничил цуг-цугли гъудурдарили кран бирцалли, умубирар.
7. Палтарлизибси гягI
ЦацадехIти палтар дирцили шкафлизи кадихьалра, гягIдикIар. Ил гягI агарбарес вирар 1\5 спиртра шинра дархаили, палтарличи чахьдаралли. ГIур палтар гьаваличир деръахъес гIягIнибиркур.
8. Иту умубарес
Палтар итуладирухIели, хабарагарли буцIарси итуличиб бигубси кесек кавлес асубирар. Илгъуна иту умубарес вирар, нашатырный спиртлизи перекись водорода бархаили суркбаралли.

9. ЦIедешла дамкъни
ЦIедеш букухIели, шалати палтарличи кIантIбикибси цIедешла шинна кIантIлира бусягIят дамкъа бетарахъу. Дамкъа кабикибмад, ил имцIахIебиахъес зе писдарая. Ил мер умубарес багьандан, кьанцIали бакили циила батурли, гIур дяргIиб шиннизиб бирцая.
10. ЧIямикIала
БиштIатани имцIаливан палтар чIямикIай дялсахъу. Бясунси палтар пакетлизи кабихьили, ца сягIятлис морозильниклизи кабихьая. Ил чIумабиубли гIергъи, мяхIкамли, бугали ахIенси дисличил умубарес вируси сай, гIур биалли, бирцес.
Авал рурсиличила
ГIинизла бекIличиб авал хьунул адам цалабикилри ва чула рурсбачила ихтилатбикIулри. Илдачирад гьарахъли ахIи, ца рухъна хьунул адамли, кьасиличи кариили бамсриихъулри.
Хьунул адамтазирад цали сунела рурсили челгьути палтар гапдирулри. ЦархIилли, сунела рурсила духудешличила хабар бурулри. ХIябъибилли сунела рурсила жагаси тIама гапбирулри. Авъибил хьунул адам илдани дурутачи лехIяхъилри. Хьунул адамтани чула тIалхIяна шинни дицIиб ва гIинизличибад гьарахъбикиб. Илдала мер авал рурсили буциб. Цаличир жагати палтар сарри, цархIилла някъбазир чумал жуз лерри, ца рурсили жагаси макьамличил далай бучIулри. Авъибил рурсила я жагати палтар аги, я чераэс-декIар цархIилтазирад декIаррулхъули ахIенри. Илала сегъунтилра пагьмуртира лертигъунти ахIенри. Гьарахълабад илдачи нешани хIербикIулри ва чула рурсбачи пахрубирулри. Рурсбазирад авъибил хьунул адамтачи гъамриуб ва салам бедиб. ГIур илини сунела нешлизибад шинни бицIибси къянари сунези сасиб. Илра гIелахъили хъулиряхI ратрихьиб. Хьунул адамтани иларси рухънази хьарбаиб: - Нушала рурсбазирад хIед чиди имцIали гIяхIрилзули? Рухъна рикIар: - Нуни хIушала рурсби чебиули ахIенра. Нуни ца рурси сарри чераибси, ит баягъи, сунела нешлизибад къянари сасили, хъули аррякьунси.
Хурег балкьарахъни
КIантIиси нусиличилти къяжни
ГIягIнидиркур:
кIантIиси нуси (творог) – 360 г;
гидгари – 3;
бетIу – 300 г;
сода – 1 чяйла кьулса;
чакар – 5 халати кьулса;
зе - бизидеш хIясибли;
ванилин, чакарла декь, гIявадеш.
Гидгури хьулухьмаддикахъили, чакар бархаая, гIур зе, сода ва нуси дархаая. БетIу балшухIели, ванилинра гъудурбарая. БетIулизирад гIявадакибти някъбани къяжни дарая ва гIявадешлизир дерцIая. ДуцIухIели илди журугдиубли, жагали кадилзан. ДерцIиби къяжни чедирад чакарла декьли пухIдарая.

Сгущенкаличилти къяжни
ГIягIнидиркур:
гидгари – 2;
сгущенка – 190г;
бетIу – 300г;
разрыхлитель – 1 чяйла кьулса;
зе – бизидеш хIясибли, гIявадеш.
БетIу: Гидгури хьулухьмаддикахъили илдази сгущенка бархаая. ГIур разрыхлитель бархаибти бетIу имцIадарили, гIяхIил бетIу башес чебиркур. Ил ахирличиб някъбачи цIапIхIелкусили биэс гIягIниси саби. БетIулизирад диштIати къяжни дарили, камси манзил чIянкIили кIапIдарили датирая. Игълавлизи къяжни дайхъу кIапIдиэсцад гIявадеш картIили, илизир дерцIая. Столличи кадихьес гьалар чакарла декь чекакьая.
Беркала ашагьаб!
НАИДА ГЪУРУЕВА