бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

Абу Гьурайрачибад балахъули саби, Идбагли ﷺ бурибси: «ХIушани дагъала тIама бакьадалли, Аллагьлизи ﷻ уркIецIиличила тиладибарая, сенкIун илини малаик чеваиб. ЭмхIела тIамала аргъадалли, Аллагьличи ﷻ шайтIайзибад берцуди барахъес тиладибарая, марлира илини шайтIан чебаибси саби» (Бухари, Муслим).

 

Нушани ил хIядисличила бакьибсири, амма хIебагьурра ил гIилмулира марбирниличила, суненира дунъя тамашабарибси. Кабизахъурси саби адамла хIулбала хIерла гьунар ва имкан камси саби ва эмхIелагъуна ахIен, илала биалли дагъалайзибад декIарбулхъуси саби.

Физикала курслизибад нушани балусигу, адамла хIулбала шалала имканти электромагнитный нуранала спектрлизиб чебиуси шалаличирцун тIашдилзути диъни. Адамли спектрла дурабси секIал чебиуси ахIен сунела хIерли чебиусила имцIа. Адамла хIулбани чебиуси ахIен я инфракрасный, я ултрафиолетовый нурани, хIятта илини чебиуси спектрла дазуличир диалра.

Амма дагънала ва умхIала хIулбала шайчирти имканти адамталайчир имцIали дуили сари. Илдани адамтала хIулбани чебиусила дурабадра, мякьларти секIалра чедиули дуили сари. Адамтани чебиуси спектрла дурабадра, дагънани ультрафиолетовый нурани, умхIани биалли – инфракрасный нурани чедиули дуили сари.

Ишаб суал акIес асубирар, малаикуначил яра шайтIунтачил сегъуна бархбас лебси, гьатIи или.

ХIядислизиб бурили саби: «Малаикуни шалализибад барибти саби» (Муслим, Ибну Касир).

Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб буриб: «Нушани жиндри гьатIира жявли, дебали буцIарси ламилизирад акIахъубти сари».

Школализиб физикала дарслизибад нушани балуси саби, электромагнитный волнабани халаси мер бурцни. Лебил электромагнитный нуранала спектр цалабикибси саби ишди: гамма, рентген, ультрафиолет, чебиуси спектр, инфракрасный нур, микроволны, радиоволны бутIназибад. Ил спектрлизиб адамла хIулбани чебиуси кесек дебали камси саби, ил ургабуцибсиван саби ультрафиолетовый спектрла ва инфракрасный шалала ургаб.

Нушани илкьяйдали балулра, цIала ламили инфракрасный волнаби дурайъни, сарира умхIани чедиути. Илис сари илдани шайтIунти чедиути. Амма илдани малаикуни чехIебиу, шалализирад дарибти, цараван буралли, ультрафиолетовый нураназирад. Ил хIясибли, ультрафиалет чебаэс имкан лебти дагънани, малаикуни чебиу, амма инфракрасный шала дурайути шайтIунти чехIедиу, сенкIун илди дагънани чехIебиуси цархIил спектрлизирхIели.

Ашкарси саби шайтIунти Аллагь ﷻ гьануршуси мерличирад дубшути диъни. Ил иргъахъули саби хIядисли: «Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи малаикуни башути саби». Малаикуни башути саби ЧевяхIси Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи, ультрафиолетла нурани тIинтIдирули, сарира жиндри-шайтIунтани чекасес хIебирути, сенкIун илдас изиаруси саби малаикунала шала чебиухIели. ЦархIилван буралли, ультрафиолетовый ва инфракрасный нурани ца мерличир къаршидикалли, инфракрасный нурани тIинтIдиубли агардирути сари.

ПатIимат МяхIяммадова

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Редакциялизи суал

- ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (Ат-тахIият) тIул се манзил ахъбуцес гIягIниси?   - ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (ат-тахIиятлизиб) ибан тIул ахъбурцнила пасихIдешличила шафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ибн ХIаджар аль-Гьайтамини сунела «Ан мангьажуль кьавим»...


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...


Дурхъати дугьби

Бусурман узис бируси балга   ХIядислизиб бурили саби: «ВалхIелуси бусурман узис бируси балга ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулбируси саби. Илала бекIла мякьлав вархьибси малаик вируси сай, гьар илини балга бирухIели «Аминь» викIуси ва илисра тяп илгъуна тиладибируси. Мисаллис,...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...