бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

Абу Гьурайрачибад балахъули саби, Идбагли ﷺ бурибси: «ХIушани дагъала тIама бакьадалли, Аллагьлизи ﷻ уркIецIиличила тиладибарая, сенкIун илини малаик чеваиб. ЭмхIела тIамала аргъадалли, Аллагьличи ﷻ шайтIайзибад берцуди барахъес тиладибарая, марлира илини шайтIан чебаибси саби» (Бухари, Муслим).

 

Нушани ил хIядисличила бакьибсири, амма хIебагьурра ил гIилмулира марбирниличила, суненира дунъя тамашабарибси. Кабизахъурси саби адамла хIулбала хIерла гьунар ва имкан камси саби ва эмхIелагъуна ахIен, илала биалли дагъалайзибад декIарбулхъуси саби.

Физикала курслизибад нушани балусигу, адамла хIулбала шалала имканти электромагнитный нуранала спектрлизиб чебиуси шалаличирцун тIашдилзути диъни. Адамли спектрла дурабси секIал чебиуси ахIен сунела хIерли чебиусила имцIа. Адамла хIулбани чебиуси ахIен я инфракрасный, я ултрафиолетовый нурани, хIятта илини чебиуси спектрла дазуличир диалра.

Амма дагънала ва умхIала хIулбала шайчирти имканти адамталайчир имцIали дуили сари. Илдани адамтала хIулбани чебиусила дурабадра, мякьларти секIалра чедиули дуили сари. Адамтани чебиуси спектрла дурабадра, дагънани ультрафиолетовый нурани, умхIани биалли – инфракрасный нурани чедиули дуили сари.

Ишаб суал акIес асубирар, малаикуначил яра шайтIунтачил сегъуна бархбас лебси, гьатIи или.

ХIядислизиб бурили саби: «Малаикуни шалализибад барибти саби» (Муслим, Ибну Касир).

Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб буриб: «Нушани жиндри гьатIира жявли, дебали буцIарси ламилизирад акIахъубти сари».

Школализиб физикала дарслизибад нушани балуси саби, электромагнитный волнабани халаси мер бурцни. Лебил электромагнитный нуранала спектр цалабикибси саби ишди: гамма, рентген, ультрафиолет, чебиуси спектр, инфракрасный нур, микроволны, радиоволны бутIназибад. Ил спектрлизиб адамла хIулбани чебиуси кесек дебали камси саби, ил ургабуцибсиван саби ультрафиолетовый спектрла ва инфракрасный шалала ургаб.

Нушани илкьяйдали балулра, цIала ламили инфракрасный волнаби дурайъни, сарира умхIани чедиути. Илис сари илдани шайтIунти чедиути. Амма илдани малаикуни чехIебиу, шалализирад дарибти, цараван буралли, ультрафиолетовый нураназирад. Ил хIясибли, ультрафиалет чебаэс имкан лебти дагънани, малаикуни чебиу, амма инфракрасный шала дурайути шайтIунти чехIедиу, сенкIун илди дагънани чехIебиуси цархIил спектрлизирхIели.

Ашкарси саби шайтIунти Аллагь ﷻ гьануршуси мерличирад дубшути диъни. Ил иргъахъули саби хIядисли: «Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи малаикуни башути саби». Малаикуни башути саби ЧевяхIси Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи, ультрафиолетла нурани тIинтIдирули, сарира жиндри-шайтIунтани чекасес хIебирути, сенкIун илдас изиаруси саби малаикунала шала чебиухIели. ЦархIилван буралли, ультрафиолетовый ва инфракрасный нурани ца мерличир къаршидикалли, инфракрасный нурани тIинтIдиубли агардирути сари.

ПатIимат МяхIяммадова

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...