бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

ЭмхIели шайтIан чебиу, дагъали – малаик

Абу Гьурайрачибад балахъули саби, Идбагли ﷺ бурибси: «ХIушани дагъала тIама бакьадалли, Аллагьлизи ﷻ уркIецIиличила тиладибарая, сенкIун илини малаик чеваиб. ЭмхIела тIамала аргъадалли, Аллагьличи ﷻ шайтIайзибад берцуди барахъес тиладибарая, марлира илини шайтIан чебаибси саби» (Бухари, Муслим).

 

Нушани ил хIядисличила бакьибсири, амма хIебагьурра ил гIилмулира марбирниличила, суненира дунъя тамашабарибси. Кабизахъурси саби адамла хIулбала хIерла гьунар ва имкан камси саби ва эмхIелагъуна ахIен, илала биалли дагъалайзибад декIарбулхъуси саби.

Физикала курслизибад нушани балусигу, адамла хIулбала шалала имканти электромагнитный нуранала спектрлизиб чебиуси шалаличирцун тIашдилзути диъни. Адамли спектрла дурабси секIал чебиуси ахIен сунела хIерли чебиусила имцIа. Адамла хIулбани чебиуси ахIен я инфракрасный, я ултрафиолетовый нурани, хIятта илини чебиуси спектрла дазуличир диалра.

Амма дагънала ва умхIала хIулбала шайчирти имканти адамталайчир имцIали дуили сари. Илдани адамтала хIулбани чебиусила дурабадра, мякьларти секIалра чедиули дуили сари. Адамтани чебиуси спектрла дурабадра, дагънани ультрафиолетовый нурани, умхIани биалли – инфракрасный нурани чедиули дуили сари.

Ишаб суал акIес асубирар, малаикуначил яра шайтIунтачил сегъуна бархбас лебси, гьатIи или.

ХIядислизиб бурили саби: «Малаикуни шалализибад барибти саби» (Муслим, Ибну Касир).

Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб буриб: «Нушани жиндри гьатIира жявли, дебали буцIарси ламилизирад акIахъубти сари».

Школализиб физикала дарслизибад нушани балуси саби, электромагнитный волнабани халаси мер бурцни. Лебил электромагнитный нуранала спектр цалабикибси саби ишди: гамма, рентген, ультрафиолет, чебиуси спектр, инфракрасный нур, микроволны, радиоволны бутIназибад. Ил спектрлизиб адамла хIулбани чебиуси кесек дебали камси саби, ил ургабуцибсиван саби ультрафиолетовый спектрла ва инфракрасный шалала ургаб.

Нушани илкьяйдали балулра, цIала ламили инфракрасный волнаби дурайъни, сарира умхIани чедиути. Илис сари илдани шайтIунти чедиути. Амма илдани малаикуни чехIебиу, шалализирад дарибти, цараван буралли, ультрафиолетовый нураназирад. Ил хIясибли, ультрафиалет чебаэс имкан лебти дагънани, малаикуни чебиу, амма инфракрасный шала дурайути шайтIунти чехIедиу, сенкIун илди дагънани чехIебиуси цархIил спектрлизирхIели.

Ашкарси саби шайтIунти Аллагь ﷻ гьануршуси мерличирад дубшути диъни. Ил иргъахъули саби хIядисли: «Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи малаикуни башути саби». Малаикуни башути саби ЧевяхIси Аллагь ﷻ гьануршуси мерличи, ультрафиолетла нурани тIинтIдирули, сарира жиндри-шайтIунтани чекасес хIебирути, сенкIун илдас изиаруси саби малаикунала шала чебиухIели. ЦархIилван буралли, ультрафиолетовый ва инфракрасный нурани ца мерличир къаршидикалли, инфракрасный нурани тIинтIдиубли агардирути сари.

ПатIимат МяхIяммадова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...