бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

– Гьаннала замана цацадехIти мераначиб мижитунази башутас кофела кертIули саби. Асубирусив мижитуназиб кофели бужес?

– Мижитлизиб дехIибала дарайчи яра дарили гIергъи илгъуна кофели бужнила балбуц дурабуркIес асубируси саби, Аллагьлис ﷻ дигуси ва гIяхIсилизи халбируси саби. СенахIенну илдигъунти гIяхIдеш бихути баркьудлуми мижитуназир дирахъес къадагъабарибси ахIен. Илдигъунти баркьудлумас хьулчили биубли Идбагла ﷺ суннат лебси саби, суненира мижитлизир цацахIели чумиздагунала чупI биршусири, бакIибти букахъес, цацахIели биалли, мургьи яра арц дуртIутири.

Эгер илгъуна балбуцла сиптакартани яра мижитлизи бакIибтани, адаб дакIухIебирули, ЧевяхIсила хъулиб низам булъули, умудеш хIебирули биалли, илгъуна балбуц бунагьласили, садакьа биалли заясили бетаруси саби.

Багьес чебиркур: мижитлизи башути ва илдигъунти далдуцуназир бутIакьяндеш дирути адамтани дацIти ва дугIла гъай датурли, мижитлизиб чучи хъарси гIибадат бирес чебси саби.

(«Фатава ар-Рамли», «Бугъят аль-Мустаршидин», «ГIумдат аль-Муфти ва ль-Мустафти»).

– Асубирусив адамлис сунечиб бихIяхъес батурси секIайчил пайдалаикIес?

– Се-биалра бихIяннис сунези бихIяхъес бедибси секIайчил пайдалаикIес асубируси ахIен илала вегIла ихтияр агарли. Илини (бихIянни) жавабкардеш дихути сари сунечи бихIяхъес хъарбарибси секIал бихIнилис хIяжатдеш агарли заябаралли.

Мисаллис, адамли дихIяхъес палтар яра машина бедили биалли, илди дихIянни илдала вегIла ихтияр агарли палтар чегьурли яра машина пайдалабарили виалли, илини илдачил биубсилис жавабкардеш дихес чебси саби.

Эгер илди ваяхI дихIянни мяхIкамдеш барес багьандан илди пайдаладаралли, мисаллис, балала секIал имсли хIебергахъес челгьули виалли, ил пайдалабируси манзил се-биалра бетаалли, илини илис жавабкардеш дихути ахIен.

(«ТухIфат аль-МухIтаж»)

– Асубирусив акIубси дурхIялис МухIяммад ибси у бирхьис или чеасибси дудешли, пикри барсбарили, цархIил у бедес?

– Юх, асубируси ахIен, сенкIун сунени бедибси чеасла (назр) гьарли-марси саби ва ил дураберкIес чараагарси саби. МухIяммад ибси у бедес дигесилизи халбируси саби, амма чеасла бедалли – чараагарси саби. Илдигъунти тяхIяр-кьяйда къячдилкути сари цархIилтира ислам диннизир гIяхIтази халдирути умачира.

(ХIашия аш-Шабрамаллиси аля Нигьая аль-МухIтаж»).

– Асубирусив ислам диннизиб къянкъубала жура ункъбируси пластическая операция бирес яра кIунтIби халадиахъути косметический журала далдуцуни дурадуркIес?

– АсухIебирар косметический яра пластический журала операцияби дирес чула мурад тIабигIятлизибси куц барсбарили, жагабиэсцун биалли, гьарли-марси дяхIличибси жагъал яра чулахъдеш убасес ахIи, бусурманти ахIентала гIядатунас яра модалис гIелабад башули.

Илдигъунти процедурабази халдирути сари дяхIла куц, къянкъубала, хIулбала ва лихIбала жура, кIунтIуби халадиахъни яра диштIадиахъни, вяхIла лига (скулы) ва цархIилтира дарсдарни.

Асубируси саби хIяжатси журала пластическая операция барес сунела мурад биалли:

а) акIубхIейчибадси жагъал яра нукьсандеш убасни, суненира адамла кьаркьайс багьесли зарал бирули биалли, мисаллис, мухIлилабси «заячья губа», кIатIа лихIби диалли, дебали балкIси къянкъ, камличирти дамкъни, имцIаси тIул, гумул яра цула, тIулби цахIнадикни – илдигъунти чулира адамла гIямрулизир арадешлис нукьсандешуни алкIахъути.

б) цIали дигубли, бехIемцIлизи яра цархIил журала балагьлизи бикили бетаурси жагъал яра нукьсандеш биалли, зIягIипдешли бетаахъурси, мисаллис, чархла кам барсбирухIели, балли яра байхъала михъири балбирни (ил чеббяхъили биалли), яра михъири биштIакалахъни (илала халадешли кьаркьайс зягIипдеш алкIахъули биалли, къакъ изахъули яра цархIил журала изала), гъез цархIил мерличи кадатни (трансплантация) хаслира хьунул адамтас.

– Асубирусив хьунул адамтас нудби лутIес яра къантIдирес илдала куц жагабарес багьандан?

Имам ШафигIла мазгьаб хIясибли, нудби лутIни, лугIни, кьицIдирни хьунул адамтас къадагъабарибси саби шери бякьунтас ахIенси, илдас мура ихтияр хIясибли асубируси саби.

Илкьяйдали ил барес асубируси саби дяхIличир дебали цIахти дахъал гъез лертас, куцагардеш алкIахъути ва гьар бархIила гIямрулизир сунес диргала дулхъути.

Мура ихтиярличил нудби лутIути хьунул адамтани, илди хъулибад дурабулхъухIели, урхIла мурул адамти лебси мерлар, кьакьализир чараагарли дигIяндарес гIягIниси саби.

(«ТухIфат аль-МухIтаж»).

– Бархьсилизи халбирусив тIалакь, хьунул адамла сегъуна-биалра кьаркьа биркIан гьанбушили бедибси?

– ШафигIитунала мазгьаб хIясибли, мурул адамли тIалакь бедалли (магьар кабушалли), сегъуна-биалра сунела хьуна кьаркьа биркIанра гьанбушили, мисаллис: «Нуни тIалакь лугулра хIела лезмилис, кьаркьайс, гъезлис ва илдигъунти цархIилтира (нуни магьар кабуршулра…)» илкьяйда тIалакь беднира, цархIилван магьар кабушниван бархьсилизи халбируси саби.

(«Мугъни аль-МухIтаж»).

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Салат

6 порциялис гIягIни-диркур: гIяргIяла диъ – 300 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; хияр – 300 гр; гидгари – 5; картошка – 400 гр; набадари – 100 гр; шиниша жерши – 20 гр; майонез, зе, исут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...