бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

- Эгер мекъ бируси мерличивад гьарахъли виасли набчив чебсив мекъличи жилис жаваб чарбарес?

- Мекъла шадлихъличи жибарибхIели жаваб чарбарес чебси саби ил мер-мусаличиб хIербирути адамтани. Мекъличибад гьарахъти дурала мераначибти адамтачила буралли, сегъуна гьарахъдешличив виалли жилис жаваб чарбарес гIягIнисил ил шайчир гIялимтала пикруми декIардиркули сари. Ил суайзиб дирхалачебси пикри хIясибли, гьарилти мер-мусала гIядатуни пикрилизи касес гIягIниси саби. Мисаллис, эгер сегъуна-биалра регионнизиб мекъличибад гьарахъси мер-мусаличибтани мекъличи жилис жаваб чарбирес хъарси хIебиалли, илгъуна чебла убисуси саби.

(«Бугъят аль-Мустаршидин»)

 

 

 

- Тухумтазибад букьуртази чихъали халбирути? Лебилра букьуртази халбирути тухумтани букьурла мас касес бирутив, эгер илди мицIирли биалли?

- Эгер хъалибарглизивад мурул яра хьунул бебкIили биалли ва илала букьурти мицIирли биалли, букьурла мас (ирс) кайсуси саби чIянкIли дудешли, нешли, биштIатани ва калунсини (мурул яра хьунул).

Мурул адамла шайзибадти букьурти-тухумти саби: урши;

уршила урши, ва илала удибти (уршила уршила урши);

дудеш, дудешла дудеш ва илала чедибти;

узи, (дулекIла узи дудешла ва нешла шайзивадси);

узила урши (дулекIла ва дудешла шайзивадси);

дудешла узи (дулекIла, дудешла шайзивадси);

дудешла узила урши; мурул.

Хьунул адамла шайзибадти букьурти-тухумти саби:

рурси; уршила рурси; неш; хьунул; рузи (дулекIла, дудеш цаси - дудешла шайзирадси, неш цаси - нешла шайзирадси).

("Ар - РахIабия фи ГIильм аль - Фараид")

 

 

 

- Мурул адамличи хъарсив сунела хьунул хIяжлизи яра гIумрализи рархьес эгер илала даарила кьадар арц лерли диалли?

- Муруйчи чебси ахIен сунела хьуна хIяжлис яра гIумралис харжанас арц дедес, илала арцла шайчибси аги сегъуна хIяйчиб биаллира. СенкIун муруйчиб чебси саби хьунуйс хъали бедес, беркайчил, палтар-кьяшличил, умудешла ва хъа ваяхIличил гIерруцесцун. Амма мура имканти лерли диалли хIяж дураберкIахъес арц дедес, сари давлачерси риаллира, ил барни гIяхIси саби. Ил бируси саби хъалибаргла бархбасуни чIумадиахъес, диги имцIабиахъес ва сунела хьунуйчи гIяхIси хIеруди дакIубарес багьандан.

(«Мингьаж ат-ТIалибин», ШархI Мугъни аль-МухIтаж»)

 

 

 

- ВебкIибси адамлис гIяхIдешлис бируси зикру адамти цалабикили бируси 70 азирла бируси бикIуси бархьсив?

- Адам вебкIибхIели цалабикибтани зикру бируси саби гIяхIси нигетличил, вебкIибсилис цIализибад берцуди биахъес багьандан, Аллагь ﷻ чевяхIвирули ва уркIилизиб Аллагьла ﷻ гьалаб урехиличил. Зикру азирла, 10 азирла яра имцIаси биаб, белчIунси зикрулизибад пайда лебси саби вебкIибсилисра, ил бучIуси адамлисра кири биуси саби. ИмцIатигъунти гIялимтани бурули саби, «Ля илягьа илляЛлагь» 70 – ли азирна бучIалли жагьаннабла цIализивад верцес вирниличила. Илкьяйдали зикру бучIусира верцес вирули сай. Бахъал авлияунанира ил марбирули саби. Зикру сабабли цIализивад верцес багьандан уркIилизиб нигет биэс гIягIниси саби Аллагь ﷻ чевяхIвируси ва Илизивад урухкIуси. ИлхIели сунени белчIаб яра сунес белчIаб, адам жагьаннабла цIализивад верцес вирули сай.

 

 

 

- Секьяйда дехIибала диралли гIяхIси зягIипси адамли, эгер жамигIятличил дирути дехIибала гIеркъадилтIахъниличибли илини кайилицун дирес бетарули биалли, суненицун дирухIели тIашлира дарес вирули виалли?

- Илгъуна зягIипси адамлис дехIибала суненицун дирни къулайсилизи халбирули саби. Имам ас-СуютIини сунела «Аль-Ашбагь ва ан-Назаир» жузлизиб лукIули сай: «Эгер адамли хъулир тIашли дехIибала дарес вирули виалли, жамигIятличил дирухIели биалли кайили дирес чевкъули биалли, илис къулайли чебиули саби суненицун дирес, дехIиба бекIлибиубси рукну - тIашизни (кьиям) калахъес багьандан.

 

 

 

- Сегъуна-биалра такьсирлизив гIяйиблавируси адам сунечи гуж барниличивли мукIурвакIалли, илгъуна илала жаваб кьабулбирусив?

- Эгер такьсир барнилизив чичи-биалра ташмишдеш биалли, мисаллис хъулки барнилизиб, ва гIяйибла вегIлизи халирусиличи сунени гIяйиб чекадхIейсни багьандан гуж бирули биалли, илкьяйда мукIурвакIни гьарли-марсилизи халбируси ахIен. Хаслира гIяйиблавирусини балули виалли сунени гIяйиб чекасайчи сунела шайчир ихтиюрти дулъути баркьудлуми дурадуркIниличила.

(«ИгIянат ат – ТIалибин»)

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Бархьдеш

ЦархIил тяхIярли биэсра хIебирар…   Гьалабван нуни Интернетлизиб ца ролик чебаира. Илав профессорли гьалабси парталичи кариибси студенткази «дурарухъен аудиториялизирад ва гьаннала гIергъи хIу чераэс хIейги дила лекциябачир» или дуракаиб. Рурси дебали уркIрухъун, селра эс...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...