бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

- Асубирару массажла кабинет абхьили, адамтас массаж дирес?

- Массажла кабинет абхьес асубируси саби, эгер илаб массаж дирухIели динна кьанунти дузахъули диалли. Массаж дирухIели адамла кьаркьайчи къячилкес гIягIниси саби. Ил багьандан ургIебси жинсла адамлис массаж дирес асубируси ахIен, сенкIун динна низам-кьяйда хIясибли, илдачи хIерикIес ва къячилкес къадагъабарибси саби, чараагарси хIяжатдеш агарли.

Ца жинсла адамтас асубируси саби лерил кьаркьа биркIантачи хIербикIес, чIиличIаличибад бехIбихьили кьукьубачи бикайчи ахIенси. Илдачи къячбилкесра асубирар, эгер иличибли гIягIниагарти пикруми алкIули хIедиалли. Илгъуна урехи алкIули биалли, илхIелира асубируси ахIен.

Къадагъа тIинтIбируси саби палтар агарли чIянкIуси камличи ва палтарли кIапIси кьаркьайчи къячилкниличира.

Къадагъабируси саби хIерикIес ва къячилкес илизиб чараагардеш хIебиалли. Рахли дебали цIакьси чараагардеш биалли, мисаллис, аравиахъес багьандан, лерилра биркIантачи хIерикIес ва къячилкес асубируси саби.

Сунела жинсла гIягIниси журала тухтур хIейалли, асубируси саби ургIебси жинсла тухтурличи дугьаилзес, хьунул адамличил варх илала мурул, мяхIрам (гъамси тухум) яра бирхауди бихьеси хьунул адам риэсли.

Чедиб бурибсилизибад аргъесли саби, массаж дируси кабинет абхьили, ургIебси жинсла адамтас къуллукъбирес чараагардеш хIебиалли гьайгьайрагу, къадагъабарибси саби. Массаж чIиличIаличибад кьукьубачи бикайчиси мерличира ца жинсла адамтасра къадагъабарибси саби, палтарличил яра палтар агарли.

(«ТухIфат аль-МухIтаж», «Мугъни аль-МухIтаж»)

 

 

- Эгер мурул адам сукъурси яра гъай хIедалуси виалли, илини сунела рурси шери редлугухIели ил суайзиб сай дудешла ихтияр цархIиллизи бедес гIягIнисив?

- Сукъурдеш, гIялимтала пикри хIясибли, дудешли рурси шери редлугухIели сунела ихтияр цархIиллизи бедеси нукьсандеш ахIен. СенкIун ил жагъал урши сунела рурсила гьалмагъ виэс лайикьсил ахIенал багьес диргалабулхъуси ахIен.

ХIебиалли, рурси шери редлугухIели, илала ихтияр цархIилличи хъарбиркуси ахIен, сунени хъарбараллицун ахIенси.

Сукъурдеш кьяйда мез хIедалнира, дудешлис сабаб ахIен рурси шери редлугухIели ихтиярлизивад ухъеси. Амма илини сунела пикри белкIличил яра лишантачил бурес виэс гIягIниси саби, цархIилван биалли, ил сунела ихтиярлизивад улхъуси сай.

(«ТухIфат аль-МухIтаж»)

 

 

 

- Асубирусив ниъ пайдаладарес, эгер ила изухIели, сегъуна-биалра нясдеш (нажас) кабикили биалли ва илдазибад барибси секIал беркес асубирусив?

- Илдигъунти ниъ пайдаладирес асубируси саби, сенкIун изухIели илди гьар мурталра умули диахъес ахъри хIебикIухIели, амма гIергъити шуртIри диалли:

  1. Ниъла ранг, тIем ва бизидеш дарсдиубли хIедиалли.
  2. Ниълизи бархбикибси нясдеш хяла яра цурала хIебиалли.
  3. Нясдеш ниълизи балу-балули кабикахъибсили биэс асухIебирар, цархIилван буралли, адамли ила нясдеш балу-балули кабикахъалли, ниъ нястази халдирути сари.

Илдигъунти тяхIяр-кьяйда тIинтIдирути сари ниъличицун ахIи нусиличи, буртличи ва цархIилтира продуктуначи, илди беркайзи пайдаладарес асубирар гьандушибти шуртIри дузахъалли.

Рахли адамли ниълизиб нясдеш чебаалли, амма ил секьяйда ила кабикибсил балули хIейалли, изухIели сабил яра цархIил тяхIярли, гIялимтала далилтани гIеббуцибси пикри хIясибли, ниъ нястази халдирути сари, ниълизи нясдеш изухIели кабикни якьинни балухIеливан ахIи.

(«ТухIфат аль-МухIтаж» имам аш-Ширванила субкомментарийтачил)

 

- Асубирусив зам-зам шинни вебкIибсила жаназа ицес?

- ШаригIят хIясибли, зам-зам шинни жаназа ицес къадагъабарибси ахIен. Амма ил дигеси баркьудилизира халбируси ахIен, ил макрухлизи халбируси саби. СенахIенну илди шинни вебкIибсилис сегъуналра пайда агархIели. Илди баракатла шин харжхIедаралра цархIилти журала шинничил вирцес вирухIели. Дигусини, баракатлис бара капанна дуб бяхIяхъес асубируси саби.

 

 

 

 

 

- Асубирусив ниъ пайдаладарес, эгер ила изухIели, сегъуна-биалра нясдеш (нажас) кабикили биалли ва илдазибад барибси секIал беркес асубирусив?

- Илдигъунти ниъ пайдаладирес асубируси саби, сенкIун изухIели илди гьар мурталра умули диахъес ахъри хIебикIухIели, амма гIергъити шуртIри диалли:

  1. Ниъла ранг, тIем ва бизидеш дарсдиубли хIедиалли.
  2. Ниълизи бархбикибси нясдеш хяла яра цурала хIебиалли.
  3. Нясдеш ниълизи балу-балули кабикахъибсили биэс асухIебирар, цархIилван буралли, адамли ила нясдеш балу-балули кабикахъалли, ниъ нястази халдирути сари.

Илдигъунти тяхIяр-кьяйда тIинтIдирути сари ниъличицун ахIи нусиличи, буртличи ва цархIилтира продуктуначи, илди беркайзи пайдаладарес асубирар гьандушибти шуртIри дузахъалли.

Рахли адамли ниълизиб нясдеш чебаалли, амма ил секьяйда ила кабикибсил балули хIейалли, изухIели сабил яра цархIил тяхIярли, гIялимтала далилтани гIеббуцибси пикри хIясибли, ниъ нястази халдирути сари, ниълизи нясдеш изухIели кабикни якьинни балухIеливан ахIи.

(«ТухIфат аль-МухIтаж» имам аш-Ширванила субкомментарийтачил)

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Буралаби

Адамличи адамла диги – дишес хIейрути цIа сари. ВегIлис хIейгуси цархIиллисра хIебиру. Вайси хабар жявли тIинтIбирар, гIяхIси хабар – кьанни. Вавни дерхъалли бирар мирхъили варъа бируси. МалхIямси гъайлира адам шадвиру. Някъбани вайси баралли, бекIли жаваб луга. Пикриагардеш...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Давла бурчан

Дубурла гьарахъси шилизи башуси дахъал кьячIикIуначилси гьунчиб дугила кьанси замана машина бикуси Мухтар ускаири, ва сунела бархкьябачил бехIемцIлизи викилри. Кункси машиналичибти шел адамлизибадли хIябал алхири, кIел декIли дяхъурбази бикили, аргъала деткахъилри.   ШаладиркухIели вачарличи...


ГIемчбушибхIели се ирес гIягIнисил

ГIемчикIни – адамла саби-сабил бетаруси саби, илхIели гьигьикIути диркIанти умудирути сари. Ил багьандан Аллагьлис ﷻ деза багьахъес гIягIниси саби: «АльхIамдулиЛляхI» или.   ГIемчибхIели мухIли някъли яра явлухъли кIапIбарес чебиркур, хабарагарли алавчартачи кIантIури...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...