бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Идбагла ﷺ мижитличила тамашала баянти

Идбагла ﷺ мижитличила тамашала баянти
  1. Аллагьла Расулли ﷺ сунени кабизахъурсири кьибла сунела мижитлизиб Иерусалимла шайчи. ГIур замана дикили гIергъи кьибла КягIбаличи барсбарибхIели, югла шайчирти унза кьяпIдарибтири ва северла шайчирад сагати унза абхьибтири.

 

  1. Бусурмантала лугIи имцIабиубхIели, ила лебилра дигути кабурцути ахIенри. ИтхIели 628 ибил дуслизиб бусурманти Хайбарлизиб кабикибси дергълизибад чарбухъунхIели, мижит халабаахъибсири. Ил халабарес ГIусмай ил-алавти мер-муса асибтири.

 

  1. БегI гьалаб мижитла хъалч агарсири. Аллагьла Расул ﷺ улгуси мерличибцун сабри кIапIбарибси бурх лебси. Кьибла КягIбаличи барсбарибхIели, адамти даим илаб хIербирутири, ислам дин руркъули ва гIибадат бирули.

 

  1. Мадинала халкь имцIабикIуцад, илабти адамти кабарцахъес мижитра имцIабирусири. Халиф ГIумарла манзил 638 ибил дуслизиб ва халиф ГIусма манзил 650 ибил дуслизиб илала чIябар халабаахъибсири.
  2. БегI гьалаб барибси къубба урца сабри. ГIур ил гъургъашинни картIибсири ва сагабарибсири. Нушала манзилла къубба къаркъала барили, гъургъашинни кIапIбариб ва шинишли рангбарили саби.

 

  1. Рауда - мутаххара - ил Идбагла ﷺ хIябла ва мимбарла ургабси мер саби ва хасси баракатли бицIибси.

 

  1. СултIан ГIябдул - Меджидла манзил мижит ункъбарили сагабарибсири. ГIябдуллагь Зугьди-эфендизи каллиграфияла хIянчи хъардарибтири. Мадинализив 7 дус кали, илини луцри ва къубба аятунани, хIядисунани ва кьасыдунани делкIунтири. Абзурли илини делкIунти белкIанала гIеркъадеш 2000 метрла кьадар саби. Гьанналичи бикайчи илдигъунти чилилра хIеделкIун.

 

  1. ХIяжликьянабас гьуни кункбарес багьандан. СултIан ГIябдул -ХIямид 2 - ибилли ХIиджазла мегьла гьуни тIашбатурсири. 1908 - ибил дуслизиб биалли, Идбагла ﷺ мижитлизи хутIла шала букибсири.

 

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Иличирли декIардулхъулра

Нушала тах шагьар МяхIячкъалализирти гIямру дахъ дебали дуцIли ардашули сари. Адамти даим къалабали саби хIянчиличи ва белчIудиличи балкьаэс. Буралли, адамтала гIямрула халаси бутIа гьундурачиб арбашан биубли саби. СенахIенну шагьар халабикIухIели ва илала ца мерличивад цархIил мерличи ваэс...


ЖумягI бархIила суннатуни

Ассаламу гIялайкум, ахIерти динна узби, жумягI бархIила суннатуначила бирар нушала вягIза.    Аллагь ﷻ нушачи дугьаизурли викIули сай: «Ва дирхути, хIуша жумягI бархIи жидарибхIели хутIбаличи лехIяхъахъес, дехIибала дарахъес, къалабадикирая ва вачурти датирая ил хIушаб гIяхIси...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...