бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Идбагла ﷺ мижитличила тамашала баянти

Идбагла ﷺ мижитличила тамашала баянти
  1. Аллагьла Расулли ﷺ сунени кабизахъурсири кьибла сунела мижитлизиб Иерусалимла шайчи. ГIур замана дикили гIергъи кьибла КягIбаличи барсбарибхIели, югла шайчирти унза кьяпIдарибтири ва северла шайчирад сагати унза абхьибтири.

 

  1. Бусурмантала лугIи имцIабиубхIели, ила лебилра дигути кабурцути ахIенри. ИтхIели 628 ибил дуслизиб бусурманти Хайбарлизиб кабикибси дергълизибад чарбухъунхIели, мижит халабаахъибсири. Ил халабарес ГIусмай ил-алавти мер-муса асибтири.

 

  1. БегI гьалаб мижитла хъалч агарсири. Аллагьла Расул ﷺ улгуси мерличибцун сабри кIапIбарибси бурх лебси. Кьибла КягIбаличи барсбарибхIели, адамти даим илаб хIербирутири, ислам дин руркъули ва гIибадат бирули.

 

  1. Мадинала халкь имцIабикIуцад, илабти адамти кабарцахъес мижитра имцIабирусири. Халиф ГIумарла манзил 638 ибил дуслизиб ва халиф ГIусма манзил 650 ибил дуслизиб илала чIябар халабаахъибсири.
  2. БегI гьалаб барибси къубба урца сабри. ГIур ил гъургъашинни картIибсири ва сагабарибсири. Нушала манзилла къубба къаркъала барили, гъургъашинни кIапIбариб ва шинишли рангбарили саби.

 

  1. Рауда - мутаххара - ил Идбагла ﷺ хIябла ва мимбарла ургабси мер саби ва хасси баракатли бицIибси.

 

  1. СултIан ГIябдул - Меджидла манзил мижит ункъбарили сагабарибсири. ГIябдуллагь Зугьди-эфендизи каллиграфияла хIянчи хъардарибтири. Мадинализив 7 дус кали, илини луцри ва къубба аятунани, хIядисунани ва кьасыдунани делкIунтири. Абзурли илини делкIунти белкIанала гIеркъадеш 2000 метрла кьадар саби. Гьанналичи бикайчи илдигъунти чилилра хIеделкIун.

 

  1. ХIяжликьянабас гьуни кункбарес багьандан. СултIан ГIябдул -ХIямид 2 - ибилли ХIиджазла мегьла гьуни тIашбатурсири. 1908 - ибил дуслизиб биалли, Идбагла ﷺ мижитлизи хутIла шала букибсири.

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...