бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Палтарличил дархдасунти шаригIятла тIалабуни

Палтарличил дархдасунти шаригIятла тIалабуни

Бусурман адамла палтар гьарзати диэс чебиркур, кьаркьала гъяжхIебирути, гIяхIси саби илди шаласи рангла диалли. Палтар жагали дихес ва мурталра умули дихIес чебиркур.

Палтар челгьес балуй шайчивад вехIирхьуси сай. Палтар челгьухIели ишгъуна дугIя бурахъес маслигIятбирули саби: «Аллагьумма инни асъалука мин хайригьи ва хайри ма сунигIа лагьу, ва агIузубика мин шарригьи ва шарри ма гьува лагьу», яра «АлхIамдулиллагьи ллази касани ма увари бигьи гIаврати ва атажаммалу бигьи байна ннаси». (Деза Аллагьлис, дила гIяврат кIапIбарахъес наб палтар гибси, адамтала ургав ну илдани жагаварилра).

Палтар чердалтухIели бучIуси саби: «Бисмиллагьил ллази ла илагьа илла гьува».

Палтар адамтани чехIейуси мерличир челгьес ва чердалтес чебиркур. Сагати палтар челгьухIели бучIуси саби: «Аллагьумма лакал хIамду, анта касавтанигьи асъалука хайрагьу ва хайра ма сунигIа лагьу, ва агIузу бика мин шарригьи ва шарри ма сунигIа ллагьу». (Я Аллагь . ХIед деза, ХIуни набчи ил чегьурри. Нуни тиладибирулра ХIези, палтар вайдешлизирад мяхIкамдарахъес).

Сагати палтар асибхIели, дуркьа палтар садакьалис дедлугахъес маслигIятбирули саби. Нушала Идбагли ﷺ сагати палтар асибхIели, дуркьаби илдачи хIяжаттас дедлугули вири.

ЖумягIла дехIбала дарес аркьухIели гIяхIтигъунти палтар челгьахъес маслигIятбирули саби.

Мурул адамлис архIяла (шелк) чIянкIилизирад дирбубти палтар дихахъес хIярамбируси саби, илкьяйдали бухъутIа рангла ва илдачи мешути, хьунул адамтас лайкьти ранганала палтар къадагъадирути сари. Мурул адамлис хIунтIена палтарра къадагъадирути сари, ил ранг дебали декIарабулхъуси ранг саби, бусурман адамлис дебали декIарулхъни лайикьси ахIен, иличи че, хIунтIена ранг шайтIайс дебали дигуси ранг саби, усес кайхьунхIели, хIунтIена рангла юргъайчил капIирнира къадагъабирули саби. Хьунул адамтас архIяла чIянкIила палтар, духъутIаби, ва илдачи мешути ранганала палтар дихес асубирар, амма дебали лямцIдикIули алкунти хIунтIена рангла палтар илдасра къадагъалати сари, хьунул адам гьатIиралра дигIянали риэс чебиркур мурул адамличир.

Хьунул адамла палтарли илала лебилра кьаркьала кIапIбирули биэс чебиркур, дяхIра, някъбира (хъат някъби) ахIенси, илдани шала батиэс асухIебирар, кьаркьала чехIебиахъес багьандан. Кьаркьайчи чекунти палтарра дихути ахIен, мурул адамла палтарличи мешутира хIедиху.

Гьачам Идбагла ﷺ рурси ФатIима рисули руили сари, сен рисусил хьарбаибхIели илини иб: «Ну ребкIибхIели, дила жаназа хIярибихьес архухIели, урхIла мурул адамтани дила кьаркьа къалип чебиу или рисусира».

ХIерая, селичила кьакьарикIулрил лебил махлукьат сай багьандан акIахъубсила, регIлара гьалар сунечил рархриркуси рурси. Пикри бяхIчиаая ил секIайчи. Модала палтар бусурмантачи лайикьти ахIен. Палтарла шайчирти кьанунти пикридиран гьарли-марли шайтIан саби. Мода барсбикIуси саби, амма адамла палтарла хIекьлизибси, шаригIятла тIалаб мурталра кавлуси саби.

Палтарлис кадизахъурти дазурбачила гъай бетаурхIели, имам Муслимли нушачи баахъибси, дирхалачебси хIядис гьанбиркахъес чебиркур. Илизиб бурили саби, Кьиямала бархIи гъамбикIуцад хьунул адамти палтарличил сабкъира, гьаргли бирар, илдигъунти хьунул адамтани, 500 дусла гIеркъадешличи тIинтIбируси Алжанала тIемра хIебала. Ил багьандан хIушанира хIушала хьунри, рурсби, дурхIни мяхIкамбарая илгъуна кьисматлизибад.

К. РАБАЗАНОВ.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...