бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Палтарличил дархдасунти шаригIятла тIалабуни

Палтарличил дархдасунти шаригIятла тIалабуни

Бусурман адамла палтар гьарзати диэс чебиркур, кьаркьала гъяжхIебирути, гIяхIси саби илди шаласи рангла диалли. Палтар жагали дихес ва мурталра умули дихIес чебиркур.

Палтар челгьес балуй шайчивад вехIирхьуси сай. Палтар челгьухIели ишгъуна дугIя бурахъес маслигIятбирули саби: «Аллагьумма инни асъалука мин хайригьи ва хайри ма сунигIа лагьу, ва агIузубика мин шарригьи ва шарри ма гьува лагьу», яра «АлхIамдулиллагьи ллази касани ма увари бигьи гIаврати ва атажаммалу бигьи байна ннаси». (Деза Аллагьлис, дила гIяврат кIапIбарахъес наб палтар гибси, адамтала ургав ну илдани жагаварилра).

Палтар чердалтухIели бучIуси саби: «Бисмиллагьил ллази ла илагьа илла гьува».

Палтар адамтани чехIейуси мерличир челгьес ва чердалтес чебиркур. Сагати палтар челгьухIели бучIуси саби: «Аллагьумма лакал хIамду, анта касавтанигьи асъалука хайрагьу ва хайра ма сунигIа лагьу, ва агIузу бика мин шарригьи ва шарри ма сунигIа ллагьу». (Я Аллагь . ХIед деза, ХIуни набчи ил чегьурри. Нуни тиладибирулра ХIези, палтар вайдешлизирад мяхIкамдарахъес).

Сагати палтар асибхIели, дуркьа палтар садакьалис дедлугахъес маслигIятбирули саби. Нушала Идбагли ﷺ сагати палтар асибхIели, дуркьаби илдачи хIяжаттас дедлугули вири.

ЖумягIла дехIбала дарес аркьухIели гIяхIтигъунти палтар челгьахъес маслигIятбирули саби.

Мурул адамлис архIяла (шелк) чIянкIилизирад дирбубти палтар дихахъес хIярамбируси саби, илкьяйдали бухъутIа рангла ва илдачи мешути, хьунул адамтас лайкьти ранганала палтар къадагъадирути сари. Мурул адамлис хIунтIена палтарра къадагъадирути сари, ил ранг дебали декIарабулхъуси ранг саби, бусурман адамлис дебали декIарулхъни лайикьси ахIен, иличи че, хIунтIена ранг шайтIайс дебали дигуси ранг саби, усес кайхьунхIели, хIунтIена рангла юргъайчил капIирнира къадагъабирули саби. Хьунул адамтас архIяла чIянкIила палтар, духъутIаби, ва илдачи мешути ранганала палтар дихес асубирар, амма дебали лямцIдикIули алкунти хIунтIена рангла палтар илдасра къадагъалати сари, хьунул адам гьатIиралра дигIянали риэс чебиркур мурул адамличир.

Хьунул адамла палтарли илала лебилра кьаркьала кIапIбирули биэс чебиркур, дяхIра, някъбира (хъат някъби) ахIенси, илдани шала батиэс асухIебирар, кьаркьала чехIебиахъес багьандан. Кьаркьайчи чекунти палтарра дихути ахIен, мурул адамла палтарличи мешутира хIедиху.

Гьачам Идбагла ﷺ рурси ФатIима рисули руили сари, сен рисусил хьарбаибхIели илини иб: «Ну ребкIибхIели, дила жаназа хIярибихьес архухIели, урхIла мурул адамтани дила кьаркьа къалип чебиу или рисусира».

ХIерая, селичила кьакьарикIулрил лебил махлукьат сай багьандан акIахъубсила, регIлара гьалар сунечил рархриркуси рурси. Пикри бяхIчиаая ил секIайчи. Модала палтар бусурмантачи лайикьти ахIен. Палтарла шайчирти кьанунти пикридиран гьарли-марли шайтIан саби. Мода барсбикIуси саби, амма адамла палтарла хIекьлизибси, шаригIятла тIалаб мурталра кавлуси саби.

Палтарлис кадизахъурти дазурбачила гъай бетаурхIели, имам Муслимли нушачи баахъибси, дирхалачебси хIядис гьанбиркахъес чебиркур. Илизиб бурили саби, Кьиямала бархIи гъамбикIуцад хьунул адамти палтарличил сабкъира, гьаргли бирар, илдигъунти хьунул адамтани, 500 дусла гIеркъадешличи тIинтIбируси Алжанала тIемра хIебала. Ил багьандан хIушанира хIушала хьунри, рурсби, дурхIни мяхIкамбарая илгъуна кьисматлизибад.

К. РАБАЗАНОВ.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...