бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Палтарличил дархдасунти шаригIятла тIалабуни

Палтарличил дархдасунти шаригIятла тIалабуни

Бусурман адамла палтар гьарзати диэс чебиркур, кьаркьала гъяжхIебирути, гIяхIси саби илди шаласи рангла диалли. Палтар жагали дихес ва мурталра умули дихIес чебиркур.

Палтар челгьес балуй шайчивад вехIирхьуси сай. Палтар челгьухIели ишгъуна дугIя бурахъес маслигIятбирули саби: «Аллагьумма инни асъалука мин хайригьи ва хайри ма сунигIа лагьу, ва агIузубика мин шарригьи ва шарри ма гьува лагьу», яра «АлхIамдулиллагьи ллази касани ма увари бигьи гIаврати ва атажаммалу бигьи байна ннаси». (Деза Аллагьлис, дила гIяврат кIапIбарахъес наб палтар гибси, адамтала ургав ну илдани жагаварилра).

Палтар чердалтухIели бучIуси саби: «Бисмиллагьил ллази ла илагьа илла гьува».

Палтар адамтани чехIейуси мерличир челгьес ва чердалтес чебиркур. Сагати палтар челгьухIели бучIуси саби: «Аллагьумма лакал хIамду, анта касавтанигьи асъалука хайрагьу ва хайра ма сунигIа лагьу, ва агIузу бика мин шарригьи ва шарри ма сунигIа ллагьу». (Я Аллагь . ХIед деза, ХIуни набчи ил чегьурри. Нуни тиладибирулра ХIези, палтар вайдешлизирад мяхIкамдарахъес).

Сагати палтар асибхIели, дуркьа палтар садакьалис дедлугахъес маслигIятбирули саби. Нушала Идбагли ﷺ сагати палтар асибхIели, дуркьаби илдачи хIяжаттас дедлугули вири.

ЖумягIла дехIбала дарес аркьухIели гIяхIтигъунти палтар челгьахъес маслигIятбирули саби.

Мурул адамлис архIяла (шелк) чIянкIилизирад дирбубти палтар дихахъес хIярамбируси саби, илкьяйдали бухъутIа рангла ва илдачи мешути, хьунул адамтас лайкьти ранганала палтар къадагъадирути сари. Мурул адамлис хIунтIена палтарра къадагъадирути сари, ил ранг дебали декIарабулхъуси ранг саби, бусурман адамлис дебали декIарулхъни лайикьси ахIен, иличи че, хIунтIена ранг шайтIайс дебали дигуси ранг саби, усес кайхьунхIели, хIунтIена рангла юргъайчил капIирнира къадагъабирули саби. Хьунул адамтас архIяла чIянкIила палтар, духъутIаби, ва илдачи мешути ранганала палтар дихес асубирар, амма дебали лямцIдикIули алкунти хIунтIена рангла палтар илдасра къадагъалати сари, хьунул адам гьатIиралра дигIянали риэс чебиркур мурул адамличир.

Хьунул адамла палтарли илала лебилра кьаркьала кIапIбирули биэс чебиркур, дяхIра, някъбира (хъат някъби) ахIенси, илдани шала батиэс асухIебирар, кьаркьала чехIебиахъес багьандан. Кьаркьайчи чекунти палтарра дихути ахIен, мурул адамла палтарличи мешутира хIедиху.

Гьачам Идбагла ﷺ рурси ФатIима рисули руили сари, сен рисусил хьарбаибхIели илини иб: «Ну ребкIибхIели, дила жаназа хIярибихьес архухIели, урхIла мурул адамтани дила кьаркьа къалип чебиу или рисусира».

ХIерая, селичила кьакьарикIулрил лебил махлукьат сай багьандан акIахъубсила, регIлара гьалар сунечил рархриркуси рурси. Пикри бяхIчиаая ил секIайчи. Модала палтар бусурмантачи лайикьти ахIен. Палтарла шайчирти кьанунти пикридиран гьарли-марли шайтIан саби. Мода барсбикIуси саби, амма адамла палтарла хIекьлизибси, шаригIятла тIалаб мурталра кавлуси саби.

Палтарлис кадизахъурти дазурбачила гъай бетаурхIели, имам Муслимли нушачи баахъибси, дирхалачебси хIядис гьанбиркахъес чебиркур. Илизиб бурили саби, Кьиямала бархIи гъамбикIуцад хьунул адамти палтарличил сабкъира, гьаргли бирар, илдигъунти хьунул адамтани, 500 дусла гIеркъадешличи тIинтIбируси Алжанала тIемра хIебала. Ил багьандан хIушанира хIушала хьунри, рурсби, дурхIни мяхIкамбарая илгъуна кьисматлизибад.

К. РАБАЗАНОВ.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Аджапсандали

ГIягIнидиркур: Баклажан – 1 кг; помидор – 600 гр; муриси перец – 500 гр; набадари – 500 гр; базилик – 50 гр; кинза – 50 гр; петрушка – 50 гр; жерши – 2 бекI; итан жерши – 5 цула; кориандр – 1 ч.кьулса; уцхо-сунели –...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Сегъунти дирара бунагьуни

Бунагьуни агарти идбагуницун саби бирути, адамти биалли бунагькарти саби. Адамла гIямрулизир дигу-хIейгули кадиркути дахъал бунагьуни дирули сари, амма Аллагьла ﷻ уркIецIиличи дирхули, илдала черкад тавбара дарили илдачи гIур чархIедулхъес кьасбарес чебиркур.   ХIулбала бунагьуни УрхIла...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...