бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«Дирути Аллагь ﷻ багьандан диахъаб»

«Дирути Аллагь ﷻ багьандан диахъаб»

Замана – дунъяличилра, мусни-зубрачилра бархбасунси, илдачил барх дакIубиубси, илди агардиубхIели агарбируси, гIялимтани бархли се сабил аргъахъес хIебируси, къябхIевдуси, ахирласи, лерилра секIайс кьимат кабалтуси, селилра белгибарес хIейруси умцла.

 

Замана сунела арилиу буцес пикриикIули, адамли сягIятуначи, бурхIначи, бузрачи, дусмачи, даршдусмачи бутIили саби, амма замана, чилилра сеналра сунела арилизи буцес вирули ахIен.

Замана сунес дигуси тяхIярли башули саби, нуша чина-биалра кьандирухIели арцурсиван гьалакли, селичи-биалра хIерли кадиибхIели каберхахъес хIейрули, багьлали.

Замана, зимла манзиллисра барсбиахъес нушазиб гьунар агарли, нушала гIямрула бурхIначил бархбаси саби.

ГIямрули, заманали адам халавиахъули сай, руркъули сай, дахъал секIал чедиахъули сари, шакра хIейкили гIямрура заманара ардашули сари, чус дигуси тяхIярли, нушази селра хьархъархIебаили.

ХIера арбякьун 2024 ибил дусра. Илизирра лерри вайтира гIяхIтира, нушала баркьудлумазирад, пикрумазирад хъархIерагартира, нушани дирути детурхахъутира.

Сагаси Дусла байрам гъамбикIухIели, къянала хабуртазирти тамашала анцIбукьуначи, сагати гIяхIдешуначи, гьарбизуначи биштIати дурхIниван халатира хIерли бирути саби. Дашули ардашути сагати дусмани хIянбиахъубли биалра, деркIибти дусмани бамсахъурли, бухънабаили биалра адамтазир сагати гIяхIдешуначи хьулани дубкIули ахIен.

Нуша бакIибси сагаси дуслизир хIерлира Украинала дазуличирти дявила анцIбукьуни тIашдилзниличи, гьаннала ИзрагIилла вегIбекIуначи чули дарибти такьсиртас лайикьси танбихI гIеббиъниличи, нушала шагьарлизир, ириъван ишдусра халкь бикути чумал сагати автобус дакIудирниличи, шагьарлизирти нясдешуни кадирхьути мерани умули дирниличи, кран абхьибмадан дяргIибтира ванатира шин чяхIдулхъниличи, хутIличилти далагардешуни агардирниличи, чараагарли гIягIнитас чула юртанази матъал газ лебкниличи, бузутас алапа, бухънабас пенсия халабиъниличи.

ХIерлира сахаватли балгунси кьумур-алав хъалибаргуни цаладиркниличи, цалис цали гIяхIдешуни дулгниличи, далгунти балгни детурхниличи.

Разилира нуша хIердируси замана гаши-дягIила хIебиъниличи, нушала республикализиб бекIла чедиб даршуси зак лебниличи, (илкIун багьа бурес хIейруси дурхъадеш саби, ил ахIерабарес гьарилличи хъарси саби), хъулразибси баракатличи, чархлизибси арадешличи.

Лебси гIяхIдешличира, заманалис чебуркъубси къияндешличира, имайчил ва сабурличил кьабулли виэс вирни ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дедибти дурхъадешуназибад чеббикIибси дурхъадеш саби.

Дунъяла тарихла бухъяндешличил цугдуцибхIели, нушаб дунъяличир деркIахъес гибти бурхIни, гьариллис хIелугути 100 дус диаллира, гIямрула ца бархIигъунти сари. Дунъяличиб буркIуси заманара, зимла манзиллисалра камбарес, яра имцIабарес чисалра имкан бедили ахIен. Караматли жагаси дунъяличиб, чус дигутани биркьули хIербиэс адамтас гIямрула манзил бедили саби. Секьяйда деркIес гIягIнили гьатIи, нушаб гибси дурхъадеш, дунъялизирти гIямрула бурхIни, илдикIун гIур гьачамалра, чилилра сеналра чардарес вирули ахIен?

Гьачам наб къарширикибси, дила нешла гIямрулагъуна хьунул адамли балга барибсири «ХIела барибси Аллагьﷻ багьандан биахъаб, дила рурси».

ИтхIели балгала мягIна нуни аргъибси ахIенри. ГIур кьанниван багьурра, Духъаси Кьуръа гьарил аят ил балгаличибад бехIбирхьуси биъниличила. Ил балгакIун гIяраб мезли буралли, нушани гьарил гьигьлис бузахъулра: «БисмиЛлагьи рряхIмани рряхIим – ряхIму-уркецIила ВегI Аллагь ﷻ багьандан», - ибси саби. Гьарли-марли, ил балгаличил хIербирути адамтани чула гIямрула бурхIни Аллагь ﷻ багьандан ва дунъя ахIерабирули дуркIули сари.

Сунела гIямрула гьарил манзил, Аллагь ﷻ багьандан буркIуси адамли, гьарил бируси Аллагь ﷻ багьандан бирули виалли, илиникIун сеналра, селра вайси барес хIейрар.

Аллагь ﷻ багьандан узули хъалибарг абикьес, гIяхIли хьурабарес, юлдашдеш дарес, къияндикибси адамла уркIи барес, юлдашуначил жагали замана беркIес, сагали лябкьуси дуслис гьунивиули, вегIлис дигахъути адамтачил зумали къаршииркес, гIяхIти пикрумачил замана беркIес вируси сай.

Амма вайси уркIилабли, вайси кьасличил, вайси балгаличил иш дунъяличиб беркIибси замана Аллагь ﷻ багьандан беркIибси ахIен. Ил дунъяличиб вегIли вегIличи балагь лебхули, ахиратлизив жагьаннаблизи хьуравиэсли беркIибси замана саби. Иличила балули ва зимла манзиллисра хъумхIертурли, хIушани буркIуси лебилра замана, хIушала биру-балтуси Аллагь ﷻ багьандан биахъаб хIурматла газета бучIанти.

Сагаси дуслизир ЧевяхIси Аллагьла ﷻ уличилти лерилра хIушала пикруми детерхаб, дунъяличирти дургъби тIашдизурли, даршудеш тIинтIбиаб.

Заманали дунъяла улкнас бекIдешдарес кьадарбиахъубти адамтани лерил секIал Аллагь ﷻ багьандан дарахъес, дунъяличиб нушани буркIуси замана, атомла бомбабачил жагьаннабличи шурхIебатахъес ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ рулгулра. Лерилра газета бучIантира илкьяйда пикридикIниличи рирхулра.

Лебтасалра даршуси сагаси дус булгулра. Амин!

 

Муъминат Хаттаева

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...


ГIемчбушибхIели се ирес гIягIнисил

ГIемчикIни – адамла саби-сабил бетаруси саби, илхIели гьигьикIути диркIанти умудирути сари. Ил багьандан Аллагьлис ﷻ деза багьахъес гIягIниси саби: «АльхIамдулиЛляхI» или.   ГIемчибхIели мухIли някъли яра явлухъли кIапIбарес чебиркур, хабарагарли алавчартачи кIантIури...


Буралаби

Адамличи адамла диги – дишес хIейрути цIа сари. ВегIлис хIейгуси цархIиллисра хIебиру. Вайси хабар жявли тIинтIбирар, гIяхIси хабар – кьанни. Вавни дерхъалли бирар мирхъили варъа бируси. МалхIямси гъайлира адам шадвиру. Някъбани вайси баралли, бекIли жаваб луга. Пикриагардеш...


Сегъунти дирара бунагьуни

Бунагьуни агарти идбагуницун саби бирути, адамти биалли бунагькарти саби. Адамла гIямрулизир дигу-хIейгули кадиркути дахъал бунагьуни дирули сари, амма Аллагьла ﷻ уркIецIиличи дирхули, илдала черкад тавбара дарили илдачи гIур чархIедулхъес кьасбарес чебиркур.   ХIулбала бунагьуни УрхIла...