бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пикридухъи декIарбиреная

Пикридухъи декIарбиреная

Арцлизибад сабира адам разили ва гьар секIайчи кьабулли виъни дигахъуси? Бахълизи ил суал хьарбаэс дигулра. Се саби разидеш ва се сари арц?

 

Дархдасунти мягIнуби сарив илди, ахIи декIартив? Вирару ил суайчил цахIнабси жаваб гес? Бархьаначи буралли, хIейрар. Ил шайчир гьарилтала пикруми цаван хIедирар. Нуни хьарбиуси суал хIясибли лебилра халкь кIел кьукьяличи буртIули саби: арцли разидеш бихути ва арцлизиб ахIен разидеш бикIути. ЦабехIла разидеш арцлизибад дигахъуси биалли, цархIилтани илди бекIлил хIисабхIедирутиван дирар. Арцли разидеш бихес бирар, мисаллис, кьацIла къидикъалра беркес агарсили гьунчир илди даргили, ва кани белкъеси секIал асес виубли виалли, иличи ургIебли, мурталра сунес дигутали виркьусини арц чедаили виалли, илис илдани халаси разидеш хIеху. АнцIбукьуни декIар-декIарти дирар, амма иличибли чIянкIли арцлизиб саби адамла разидеш или бурес къиянбулхъан. Ил кьацIла къидикъ асес имкан акIубсилара разидеш бахъхIи бухъянхIебилтIан, амма ил анцIбукь декIарси саби, сенахIенну лерил секIал лерти цацабехIти адамтира арц агарли разидешра агара или пикрибикIули сабину. ИмцIаливан илдигъунтачила сари дила гъай. Арадеш, хъалибаргла балгундеш, уркIецIи, диги, гIяхIдеш – хIера, ишди лерилра арцлис асес хIейрути лишанти сари, арц хIедиалра, чули разидеш бихути. Се гIяхIдеша, илди лерхIели бурсикадиубли, нушани илдачи сегъуналра пикри бяхIчииули ахIенра, зягIипдикибси манзил биалли сагъвиаслири, гIур селра гIягIнили ахIенри или пикридикIулра. Урусунала буралализиб кьяйда, «Лебсила кьадри-кьимат хIебалули, ил беткахъибхIели – дисулра» («Что имеем - не храним, потерявши – плачем») бетарули саби. Яра цархIил бурала гьанбикахъахIелли, «давлачебтира бисути саби» или сен бикIути, рахли арцлизиб саби адамла разидеш дикIули диадалли? СенахIенну лерилра дирцути секIал асес бирули биалра, лебил дунъяла хазна чузиб биалра, адамдеш, адабчердеш, уркIила хIялани, арадеш асес вируси ахIен, тяп цацадехIти секIал дицесра хIейрули кьяйда - децI, пикруми-шишимти, гIямру духъяндитIахъес, селра адамлис гIягIниси секIал барес вирули ахIен илди лерли хьалли. ЧIянкIли хIериэс гьамаддешцун саби илдани алкIахъуси. Ил багьандан тIама-гьамали виркьули, арц диалли лерилра дирар, или жалта виркьес гIягIнидеш агара. Лебси арадешра мяхIкамбарили, хъалибаргличил даршули хIерирули, вегIлис гIягIниси секIал асес виэсли арцра дирули, лебдешличи шукрувикIули кайили виалли, иличивра гIур разиси адам дунъяла къакъличивра ахIелкIан. Амма давлаличи гIергъивикили, «цархIилла лебси дила сен агарси» или кьисматличил варсирхъялли, гIур иличивра хумарсира хIейрар. ВегIлис насибли хIебиалли, къияйчил касес вируси ахIен, вегIлис белкIунси биалли - шалгIеббухъахъес. Лерилра гIямру давлаличи гьалакли деркIалра, давлали велкъунси чилра левси ахIен, адамлис арц сецад диаллира, гIуррара гьатIира дахъал хIяжатли сари. Ил секIалра гIяхIси саби викIес хIейрар, сунела тIабигIят хIясибли адам илгъуна виаллира. Ил багьандан гьарил адамла разидешра декIар-декIарти секIултазиб бирнира тамаша ахIен. БегIлара машгьурси дунъяла хIякимлара, бегIлара мискинси пякьирлара ахирличиб ца гьуни саби, цагъуна хIяб, хIяблар цагъунти суалти.

Дила белкIличил наб бурес дигуси арцличи гьалакмайкIуд ибси ахIен, нуни ишаб буруси гIямрулизир цаибил мерличи давла-мас кадирхьути ахIен ибси саби. Арц агарли диалли, разидешра агара викIес гIягIнили ахIен. Къайгъира бажардира лерли диалли, арцра дирар. Адамдеш агара диалли, сецад арц диалра, илдани кумекхIебиру. МяхIкамдарая асес хIейрути къиликъуни, гьарахъбарая арцлис асес вирути адамти. Илдигъунти адамтани гIямрулизи разидеш хIеху, иличи къаршили хIушала лебдешра арху, хIушара чучи мешутили детарахъурая. Заябиубси цIедешли – арасира бухIехъу. Пикридухъи декIарбиреная юлдаш-тянишуни.

 

Анжела Мутазова

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Буралаби

  Гьарил гъайлис сунела мер. ГIяхIси гъай мурталра кумекли бирар. ГIяхIси гъайли шанда барура ибхьу. Дахъал гъайли асар камли биру. Камти гъай гIяхIти дирар. МалхIямси гъай муриси бирар. МалхIямси гъайли шурмира гъятIиу. ПикрихIевхъи гъай мабурид. ВерхIна пкрибарили гьачам...


Суалти-жавабти

- Акбар бучIухIели цацабехIтани халати тIулбала никуби байдарили, хIулбачи суркдирули дирар. шаригIятлизиб илис сегъуна далил лебси? - Акбар бучIухIели, бусурмай «…Ашгьаду Анна МухIяммада ррасулюЛлагь…» ибти дугьби дакьибхIели, халати тIулбала никуби байдарили,...


Гьар адамли сай-вегIси гьуни чеббиркIу

ВецIал дус гьалаб сегъунти-биалра сарихибдешуни диахъес багьандан университетлизиб багьуди касес хIяжатсири. Жагьти халкь университетлизи кабурхес, диплом касес, гIур гIяхIси хIянчи баргили, бузес къайгъилизибри.   Амма гьаннала замана аги-кьяйда дебали дарсдиубли сари. Хасти багьудлуми...


ДехIибала – Алжанала умхьу

БегIтала гьалабси чебла   Дугели тIашилзнила (Кьияма ллайл) дехIибала Илди дехIибай адам Аллагьличи ﷻ вирхнила мурхьдеш ва умудеш якьиндирахъу, сенкIун илди дарни, адамлис бегIла къиянси замана – гьанкI батурли айзурли – Аллагьла ﷻ гьала мутIигIти дигиличил тIашизни саби. Илдас...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Маймуна   Ил бахъал биштIатачилси хъалибарглизир акIубсири. Илала дудеш ХIарис Кьурайш кьамла гьавкьябазивад ца сайри. Илини лебилра рурсбас лайикьси бяркъ бедиб. Илала неш Гьинд бинт ГIавф Маккала хIурматла хьунул адамтазирадси сарри. Ил Халид бин Валидла дудешла рузи сарри ва илала кIел...