бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пикридухъи декIарбиреная

Пикридухъи декIарбиреная

Арцлизибад сабира адам разили ва гьар секIайчи кьабулли виъни дигахъуси? Бахълизи ил суал хьарбаэс дигулра. Се саби разидеш ва се сари арц?

 

Дархдасунти мягIнуби сарив илди, ахIи декIартив? Вирару ил суайчил цахIнабси жаваб гес? Бархьаначи буралли, хIейрар. Ил шайчир гьарилтала пикруми цаван хIедирар. Нуни хьарбиуси суал хIясибли лебилра халкь кIел кьукьяличи буртIули саби: арцли разидеш бихути ва арцлизиб ахIен разидеш бикIути. ЦабехIла разидеш арцлизибад дигахъуси биалли, цархIилтани илди бекIлил хIисабхIедирутиван дирар. Арцли разидеш бихес бирар, мисаллис, кьацIла къидикъалра беркес агарсили гьунчир илди даргили, ва кани белкъеси секIал асес виубли виалли, иличи ургIебли, мурталра сунес дигутали виркьусини арц чедаили виалли, илис илдани халаси разидеш хIеху. АнцIбукьуни декIар-декIарти дирар, амма иличибли чIянкIли арцлизиб саби адамла разидеш или бурес къиянбулхъан. Ил кьацIла къидикъ асес имкан акIубсилара разидеш бахъхIи бухъянхIебилтIан, амма ил анцIбукь декIарси саби, сенахIенну лерил секIал лерти цацабехIти адамтира арц агарли разидешра агара или пикрибикIули сабину. ИмцIаливан илдигъунтачила сари дила гъай. Арадеш, хъалибаргла балгундеш, уркIецIи, диги, гIяхIдеш – хIера, ишди лерилра арцлис асес хIейрути лишанти сари, арц хIедиалра, чули разидеш бихути. Се гIяхIдеша, илди лерхIели бурсикадиубли, нушани илдачи сегъуналра пикри бяхIчииули ахIенра, зягIипдикибси манзил биалли сагъвиаслири, гIур селра гIягIнили ахIенри или пикридикIулра. Урусунала буралализиб кьяйда, «Лебсила кьадри-кьимат хIебалули, ил беткахъибхIели – дисулра» («Что имеем - не храним, потерявши – плачем») бетарули саби. Яра цархIил бурала гьанбикахъахIелли, «давлачебтира бисути саби» или сен бикIути, рахли арцлизиб саби адамла разидеш дикIули диадалли? СенахIенну лерилра дирцути секIал асес бирули биалра, лебил дунъяла хазна чузиб биалра, адамдеш, адабчердеш, уркIила хIялани, арадеш асес вируси ахIен, тяп цацадехIти секIал дицесра хIейрули кьяйда - децI, пикруми-шишимти, гIямру духъяндитIахъес, селра адамлис гIягIниси секIал барес вирули ахIен илди лерли хьалли. ЧIянкIли хIериэс гьамаддешцун саби илдани алкIахъуси. Ил багьандан тIама-гьамали виркьули, арц диалли лерилра дирар, или жалта виркьес гIягIнидеш агара. Лебси арадешра мяхIкамбарили, хъалибаргличил даршули хIерирули, вегIлис гIягIниси секIал асес виэсли арцра дирули, лебдешличи шукрувикIули кайили виалли, иличивра гIур разиси адам дунъяла къакъличивра ахIелкIан. Амма давлаличи гIергъивикили, «цархIилла лебси дила сен агарси» или кьисматличил варсирхъялли, гIур иличивра хумарсира хIейрар. ВегIлис насибли хIебиалли, къияйчил касес вируси ахIен, вегIлис белкIунси биалли - шалгIеббухъахъес. Лерилра гIямру давлаличи гьалакли деркIалра, давлали велкъунси чилра левси ахIен, адамлис арц сецад диаллира, гIуррара гьатIира дахъал хIяжатли сари. Ил секIалра гIяхIси саби викIес хIейрар, сунела тIабигIят хIясибли адам илгъуна виаллира. Ил багьандан гьарил адамла разидешра декIар-декIарти секIултазиб бирнира тамаша ахIен. БегIлара машгьурси дунъяла хIякимлара, бегIлара мискинси пякьирлара ахирличиб ца гьуни саби, цагъуна хIяб, хIяблар цагъунти суалти.

Дила белкIличил наб бурес дигуси арцличи гьалакмайкIуд ибси ахIен, нуни ишаб буруси гIямрулизир цаибил мерличи давла-мас кадирхьути ахIен ибси саби. Арц агарли диалли, разидешра агара викIес гIягIнили ахIен. Къайгъира бажардира лерли диалли, арцра дирар. Адамдеш агара диалли, сецад арц диалра, илдани кумекхIебиру. МяхIкамдарая асес хIейрути къиликъуни, гьарахъбарая арцлис асес вирути адамти. Илдигъунти адамтани гIямрулизи разидеш хIеху, иличи къаршили хIушала лебдешра арху, хIушара чучи мешутили детарахъурая. Заябиубси цIедешли – арасира бухIехъу. Пикридухъи декIарбиреная юлдаш-тянишуни.

 

Анжела Мутазова

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Табализиб пирог

ГIягIнидиркур: Белкьунси диъ – 500 гр; картошка – 3 – 4; жерши – 2 бекI; набадари – 2; ниъ – ¼ стакан; кIема – 70 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; диъ белхьунти нергъ – ½ стакан; зе, исиут – бизидеш...