бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Гьарли – марси талихIла мягIна

Гьарли – марси талихIла мягIна

Гьарил нушазивад бусурман виаб яра цархIил, ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Сунела уркIецIиличил лебтасалра гибти нигIматуначил пайдалавикIуси сай. Или биалра, цацабехIти адамти илди нигIматуначи разихIебиркули, имцIали дигули бирар. Илдала бегIлара халаси хатIа саби илди даим се-биалра баргес къяйцIли биъни ва чус бедибсилис баркалла хIебалахъни, шукру хIебирни. ЦархIилван буралли, илди саби чула стакан байхъу бацIлицун чебиути адамти, байхъала бицIили чехIебиули.

 

Нушани Аллагьли ﷻ гибти нигIматунас гьайгьайрагу, се анцIбукьлизибра тамай чебла чебахъес хIедирехIе, амма нуша баркалла балахъули, шукру бирутили диэс гIягIниси саби, нушала гIямрулизирти Илала гIяхIдешуни хIисабдирули. Нушала гIямруличи пикри бяхIчииули, нуша илала «бицIибси» шайчи хIердикIес чебси саби, «бацIсиличи ахIи». Ил багьандан нуша халаси давлала бегIтачи ахIенрану хIердикIес гIягIнити, камси секIал лебтачи сарра.

Ишаб гьанбушес дигулра ца хабар, илала кумекличил хIуша гIуррара пикридухъахъес багьандан.

Ца эскибиубси юртличир виштIаси дурхIяра сарира хьунул адам хIеррирулри. Илдала биштIаси хъали дебали вайси агиличибри, иличиб хъалч аги. Ил хъулибси буркьа урца унза балкIбиублири ва хьунул адамли ил убкасили лацличи ибкьаилри. ДуцIрум ил тяхIярлизив хIериэс виралли, яни яра гIебшни дяхIили яра забли урзухIели, адам секьяйдали хIерируси?

Яни садаиб ва бугIярси дягIличил дарх забра хиб. Ца бархIи дирихь зумабиуб ва чяхI-заб дехIдихьиб, хьунул адамла ва дурхIяла бекIличи забла кIунтIри кадиркулри.

ЦархIилти адамтала хъулразир улкьайтира унзурбира кьяпIдирули, дягIлизибад ва заблизибад берцес имканти лерли диалли, ил хьунул адамла селра аги, сарира виштIаси уршира кIапIбиэс багьандан. Илини уршира кIапIуцили ил буркьа унзалиу дигIянрикиб, гьанна илдас ил гIягIнибикиб. Заб дахъхIи агарли тамандиуб ва берхIи гьаббакIиб. Илди забли шинкIахIебарили берцибхIели, иличи разизивиубли урши нешлизи викIар: «Шукру Аллагьличи ﷻ, нушала ишгъуна унза лебнилис, неш. Ил агарти секьяйда хIербирули вара?»

Ил дахъал хIедагьурси виштIаси урши гьарли-марли разивиублири ил секIайчи, нушани биалли ил кахсилизи халбирехIери. Ил камси секIал илини талихIлизи халбирулри, ва нушаб разидеш сархес дигахIелли, иличибад гIибрат касес чебиркур.

Дунъяличиб бахъал адамти лебти саби нушачиб ункъли хIербирути – ил хIекьдеш саби. Амма нушалара лер цархIилтала агарти имканти, мисаллис, хIулби. ЦацабехIти адамтала илгъуна имкан агара. ХIушала лер кьяшми, цацабехIти адамти чула кьяшмачиб башес хIебирухIели. ХIушани се-дигара асес дирулра, цархIилти адамтала илгъуна имкан агархIели яра арц агархIели. ХIушани умути шин держес дирулрая, миллионти адамти милигли яра умути шин агарли бубкIухIели.

ХIушала биштIати леб, цацадехIти хъалибаргунала илгъуна талихI агархIели. ХIушала бегIти леб, хIушаб кумекбирути ва хIуша гIердурцути. ХIуша гьачамалра пикридухъунраяв дургъби сабабли, хIилла яра бехIемцI кабикили ятимбиубли, бегIти агарли калунти биштIатачила?

ХIушала лерилра шуртIрачилти ванати хъулри лер, цацабехIти адамтас биалли чула хъулри дархьдатурли палаткабазиб хIербиэс чевкъули саби, яра чедиб гьанбушибси хабарлизиб кьяйда бекIличиб хъалч агарли кавлули саби.

ЧевяхIси Аллагьли ﷻ буриб: «Илини хIушаб гиб хIушани тиладидарибти секIал. Аллагьла ﷻ нигIматуни дуйгIули дехIдихьадалли, илди дейгIес хIедирудая. Марлира, адам бархьдеш агарси ва гIяхIбаркь хIебалуси сай». (Сура Ибрагьим).

Бахъалгъунти бирхутани лебсиличи разидеш ва кьабулдеш дакIударахъес ибси жи бархьли иргъули ахIен.

Илдас гьанбиркули саби илди авараагардешличи ва баркьагардешличи жибирути саби или. Бусурмантани чула бузерилизиб, гIямрула шуртIри къулайдирнилизиб ва гIямрула мурадуначи биънилизиб къайгъи дакIубирес чебси саби. Иличил барх илди разили биэс гIягIнити саби чули барибсиличи, гьар секIал Аллагьла ﷻ кумекличил детурхни балули ва ил чус насиббиубси кьисмат сабниличи бирхули.

Нушани сецад къайгъи-барахIелра нушаб кьадарси барсбарес цIакь лебси ахIен, хIебиалли нушани ил кьабулбарили, Кьудратла ВегI Аллагьлис ﷻ мукIурли диэс чебси саби. Илини нушаб насиббарибси, гIяхIдешлис биъни аргъили.

 

Амина Аюбова

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...