бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Гьарли – марси талихIла мягIна

Гьарли – марси талихIла мягIна

Гьарил нушазивад бусурман виаб яра цархIил, ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Сунела уркIецIиличил лебтасалра гибти нигIматуначил пайдалавикIуси сай. Или биалра, цацабехIти адамти илди нигIматуначи разихIебиркули, имцIали дигули бирар. Илдала бегIлара халаси хатIа саби илди даим се-биалра баргес къяйцIли биъни ва чус бедибсилис баркалла хIебалахъни, шукру хIебирни. ЦархIилван буралли, илди саби чула стакан байхъу бацIлицун чебиути адамти, байхъала бицIили чехIебиули.

 

Нушани Аллагьли ﷻ гибти нигIматунас гьайгьайрагу, се анцIбукьлизибра тамай чебла чебахъес хIедирехIе, амма нуша баркалла балахъули, шукру бирутили диэс гIягIниси саби, нушала гIямрулизирти Илала гIяхIдешуни хIисабдирули. Нушала гIямруличи пикри бяхIчииули, нуша илала «бицIибси» шайчи хIердикIес чебси саби, «бацIсиличи ахIи». Ил багьандан нуша халаси давлала бегIтачи ахIенрану хIердикIес гIягIнити, камси секIал лебтачи сарра.

Ишаб гьанбушес дигулра ца хабар, илала кумекличил хIуша гIуррара пикридухъахъес багьандан.

Ца эскибиубси юртличир виштIаси дурхIяра сарира хьунул адам хIеррирулри. Илдала биштIаси хъали дебали вайси агиличибри, иличиб хъалч аги. Ил хъулибси буркьа урца унза балкIбиублири ва хьунул адамли ил убкасили лацличи ибкьаилри. ДуцIрум ил тяхIярлизив хIериэс виралли, яни яра гIебшни дяхIили яра забли урзухIели, адам секьяйдали хIерируси?

Яни садаиб ва бугIярси дягIличил дарх забра хиб. Ца бархIи дирихь зумабиуб ва чяхI-заб дехIдихьиб, хьунул адамла ва дурхIяла бекIличи забла кIунтIри кадиркулри.

ЦархIилти адамтала хъулразир улкьайтира унзурбира кьяпIдирули, дягIлизибад ва заблизибад берцес имканти лерли диалли, ил хьунул адамла селра аги, сарира виштIаси уршира кIапIбиэс багьандан. Илини уршира кIапIуцили ил буркьа унзалиу дигIянрикиб, гьанна илдас ил гIягIнибикиб. Заб дахъхIи агарли тамандиуб ва берхIи гьаббакIиб. Илди забли шинкIахIебарили берцибхIели, иличи разизивиубли урши нешлизи викIар: «Шукру Аллагьличи ﷻ, нушала ишгъуна унза лебнилис, неш. Ил агарти секьяйда хIербирули вара?»

Ил дахъал хIедагьурси виштIаси урши гьарли-марли разивиублири ил секIайчи, нушани биалли ил кахсилизи халбирехIери. Ил камси секIал илини талихIлизи халбирулри, ва нушаб разидеш сархес дигахIелли, иличибад гIибрат касес чебиркур.

Дунъяличиб бахъал адамти лебти саби нушачиб ункъли хIербирути – ил хIекьдеш саби. Амма нушалара лер цархIилтала агарти имканти, мисаллис, хIулби. ЦацабехIти адамтала илгъуна имкан агара. ХIушала лер кьяшми, цацабехIти адамти чула кьяшмачиб башес хIебирухIели. ХIушани се-дигара асес дирулра, цархIилти адамтала илгъуна имкан агархIели яра арц агархIели. ХIушани умути шин держес дирулрая, миллионти адамти милигли яра умути шин агарли бубкIухIели.

ХIушала биштIати леб, цацадехIти хъалибаргунала илгъуна талихI агархIели. ХIушала бегIти леб, хIушаб кумекбирути ва хIуша гIердурцути. ХIуша гьачамалра пикридухъунраяв дургъби сабабли, хIилла яра бехIемцI кабикили ятимбиубли, бегIти агарли калунти биштIатачила?

ХIушала лерилра шуртIрачилти ванати хъулри лер, цацабехIти адамтас биалли чула хъулри дархьдатурли палаткабазиб хIербиэс чевкъули саби, яра чедиб гьанбушибси хабарлизиб кьяйда бекIличиб хъалч агарли кавлули саби.

ЧевяхIси Аллагьли ﷻ буриб: «Илини хIушаб гиб хIушани тиладидарибти секIал. Аллагьла ﷻ нигIматуни дуйгIули дехIдихьадалли, илди дейгIес хIедирудая. Марлира, адам бархьдеш агарси ва гIяхIбаркь хIебалуси сай». (Сура Ибрагьим).

Бахъалгъунти бирхутани лебсиличи разидеш ва кьабулдеш дакIударахъес ибси жи бархьли иргъули ахIен.

Илдас гьанбиркули саби илди авараагардешличи ва баркьагардешличи жибирути саби или. Бусурмантани чула бузерилизиб, гIямрула шуртIри къулайдирнилизиб ва гIямрула мурадуначи биънилизиб къайгъи дакIубирес чебси саби. Иличил барх илди разили биэс гIягIнити саби чули барибсиличи, гьар секIал Аллагьла ﷻ кумекличил детурхни балули ва ил чус насиббиубси кьисмат сабниличи бирхули.

Нушани сецад къайгъи-барахIелра нушаб кьадарси барсбарес цIакь лебси ахIен, хIебиалли нушани ил кьабулбарили, Кьудратла ВегI Аллагьлис ﷻ мукIурли диэс чебси саби. Илини нушаб насиббарибси, гIяхIдешлис биъни аргъили.

 

Амина Аюбова

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...