бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Шукрубирес хъуммартидая

Шукрубирес хъуммартидая

Аллагьли ﷻ адамлис дахъал лигIматуни сахаватли пешкешдариб. Кьуръа 70-цад аятлизиб бурили саби илди лигIматуни гибнилис адам ЧевяхIсилис даим баркаллавикIес (шукруикIес) хIяжатси биъниличила: «ХIуша баркалла дикIадалли, хIушала шукруличи Ил разивирар («Зумар», аят 7). «Аллагьли ﷻ хIушаб лихIби, хIулби, уркIи, гиб, хIуша Илис шукрудикIанти детаахъес» (НахIль, аят 78). ХIулби дедни арагIеб 500 дусла гIибадатличил цугбиркур. «Дила лигIматунас хIуша баркалла хIедикIадалли, хъя бирулра, Дила тамбихI цакьси бирар».

 

Аллагьли ﷻ нуша Сунес шукрубирахъес жидирулра, хIебиалли, сен хъумуртутирав нушани ил мягIничебси хъарбаркьличила?! Нушала хьуланачил дархдасунти баркьудлуми, мурадуни дартаахъес ЧевяхIсилизи тиладидикIес кьалли хъумхертулра! Илгъунси саби адамла тIабигIят. Амма хъуммартидая нушакIун иш дунъяличир заманалис гIяхIли сарра.

Аллагьлис ﷻ шукрубирнили гьар адамла гIямрулизиб халаси мер буцес гIягIниси саби, сенкIун цархIилван биалли Аллагьла ﷻ нушачи гьимидулхъан, нушара гIяхIбаркь хIебагьуртала къяйлизир дирехIе. Аллагьли ﷻ дерцахъаба нуша илизирад.

ЧевяхIси Аллагьлис ﷻ шукрубиру гъайличил, баркьудиличил ва уркIили. ГIергъиси бегIла чихъси саби. Аллагьлис ﷻ шукрубирнила дахъал журабазибад саби шукрула дехIибала дирни. Илди кIел ракагIятла сари. Ишгъуна нигетличил диру: «Нуни кьасбирулра шукрула суннатла кIел ракагIятла дехIибала дарес Аллагьлис ﷻ. Аллагьу акбар». Илдазиб «Аль-ФатихIялис» гергъи «Зулзилат» 1-ибил ракагIятлизиб яра «Кафирун»), 2 -ибил ракагIятлизир – «Кафирун», яра «Ихлас дучIа. ДугIялизиб Аллагьлизи ﷻ шукру – баркалла балахъу, уркIецIибарни тиладибиру.

Аюб Идбаг излумазивад сагъиубхIели, Кьуръайзиб бурни хIясибли, илини Аллагьлис ﷻ шукрула 2 ракагIятла дехIибала детерхахъур.

Илди дехIибала Аллагьлис ﷻ шукрула дахъал журабазирад чумал гьандуршехIе:

- паризаби заманаличир ва дурусли детурхахъни;

- чеваргъибхIели Аллагьлис ﷻ шукрувикIар, палтар челгьухIели, хIяжатханалавад дуравхъунхIели, Илала лигIматуна укухIели ва цархIилтира;

- зумали викIу: «Аллагьумма агIинни гIяла давами зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатик(а);

- зикрула талхъан «Ла илагьа илла ллагь» зумабарни (гьар ибхIели Алжанализиб ца галга убалта);

- «Ла илагьа илла ллагьу вахдагьу ла шарика лагьу (кайхьайчи вецIна белчIунсилис КягIбаличи вякьунхелигъуна кири);

- АльхIямду лиЛлагьи роббиль гIяламиин;

- АльхIямду лиЛлагь (ил ца тахIмид бурнили Кьиямала бархIила умцанти дирцIахъу);

- 100-на «СубхIянаЛлагь» ибни 1000 гяхIти баркьудиличил цугдиркур;

- «СубхIянаЛлагьи, вальхIямду лиЛлагьи ва ла илагьа илла Ллагьу, ваЛлагьу акбар»;

- «Ла хIявла ва ла кьуввата илла биЛлагь» (ил гьачам бурнилис Алжанализиб ца галга убалта).

- СубхIянаЛлагьи, вальхIямду лиЛлагьи, ва ла илагьа илла Ллагьу ваЛлагьу акбар (дахъал журала кириби, илдазибад ца: ил бучIусиличирад галгаличирад кIапIриван бунагьуни кадиркур, Идбагли ﷺ иб, ил гьачам бурни чучи берхIила нур кагибти секIлумачиб дурхъаси, кьиматла саби или) ва цархIилтира.

Аллагьлис ﷻ шукру саби:

 - адам гIяхIдеш барахъес гьирварни;

 - вайдеш бирнилизивад гIелумизахъни;

 - Кьуръан бучIни, салават бушни;

 - ШаригIятла дазулизир гIямру деркIни (сунени ва сунела хъалибаргли);

 - динна багьудлуми кайсни;

 - МухIяммад Идбагла ﷺ ва цархIилти идбагунала гIямру руркъни (даим бархьси гьуникад башути сунес гIибратли биахъес) ва цархIилтира.

 

 

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


Редакциялизи суал

- ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (Ат-тахIият) тIул се манзил ахъбуцес гIягIниси?   - ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (ат-тахIиятлизиб) ибан тIул ахъбурцнила пасихIдешличила шафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ибн ХIаджар аль-Гьайтамини сунела «Ан мангьажуль кьавим»...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...