бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Шукрубирес хъуммартидая

Шукрубирес хъуммартидая

Аллагьли ﷻ адамлис дахъал лигIматуни сахаватли пешкешдариб. Кьуръа 70-цад аятлизиб бурили саби илди лигIматуни гибнилис адам ЧевяхIсилис даим баркаллавикIес (шукруикIес) хIяжатси биъниличила: «ХIуша баркалла дикIадалли, хIушала шукруличи Ил разивирар («Зумар», аят 7). «Аллагьли ﷻ хIушаб лихIби, хIулби, уркIи, гиб, хIуша Илис шукрудикIанти детаахъес» (НахIль, аят 78). ХIулби дедни арагIеб 500 дусла гIибадатличил цугбиркур. «Дила лигIматунас хIуша баркалла хIедикIадалли, хъя бирулра, Дила тамбихI цакьси бирар».

 

Аллагьли ﷻ нуша Сунес шукрубирахъес жидирулра, хIебиалли, сен хъумуртутирав нушани ил мягIничебси хъарбаркьличила?! Нушала хьуланачил дархдасунти баркьудлуми, мурадуни дартаахъес ЧевяхIсилизи тиладидикIес кьалли хъумхертулра! Илгъунси саби адамла тIабигIят. Амма хъуммартидая нушакIун иш дунъяличир заманалис гIяхIли сарра.

Аллагьлис ﷻ шукрубирнили гьар адамла гIямрулизиб халаси мер буцес гIягIниси саби, сенкIун цархIилван биалли Аллагьла ﷻ нушачи гьимидулхъан, нушара гIяхIбаркь хIебагьуртала къяйлизир дирехIе. Аллагьли ﷻ дерцахъаба нуша илизирад.

ЧевяхIси Аллагьлис ﷻ шукрубиру гъайличил, баркьудиличил ва уркIили. ГIергъиси бегIла чихъси саби. Аллагьлис ﷻ шукрубирнила дахъал журабазибад саби шукрула дехIибала дирни. Илди кIел ракагIятла сари. Ишгъуна нигетличил диру: «Нуни кьасбирулра шукрула суннатла кIел ракагIятла дехIибала дарес Аллагьлис ﷻ. Аллагьу акбар». Илдазиб «Аль-ФатихIялис» гергъи «Зулзилат» 1-ибил ракагIятлизиб яра «Кафирун»), 2 -ибил ракагIятлизир – «Кафирун», яра «Ихлас дучIа. ДугIялизиб Аллагьлизи ﷻ шукру – баркалла балахъу, уркIецIибарни тиладибиру.

Аюб Идбаг излумазивад сагъиубхIели, Кьуръайзиб бурни хIясибли, илини Аллагьлис ﷻ шукрула 2 ракагIятла дехIибала детерхахъур.

Илди дехIибала Аллагьлис ﷻ шукрула дахъал журабазирад чумал гьандуршехIе:

- паризаби заманаличир ва дурусли детурхахъни;

- чеваргъибхIели Аллагьлис ﷻ шукрувикIар, палтар челгьухIели, хIяжатханалавад дуравхъунхIели, Илала лигIматуна укухIели ва цархIилтира;

- зумали викIу: «Аллагьумма агIинни гIяла давами зикрика ва шукрика ва хIусни гIибадатик(а);

- зикрула талхъан «Ла илагьа илла ллагь» зумабарни (гьар ибхIели Алжанализиб ца галга убалта);

- «Ла илагьа илла ллагьу вахдагьу ла шарика лагьу (кайхьайчи вецIна белчIунсилис КягIбаличи вякьунхелигъуна кири);

- АльхIямду лиЛлагьи роббиль гIяламиин;

- АльхIямду лиЛлагь (ил ца тахIмид бурнили Кьиямала бархIила умцанти дирцIахъу);

- 100-на «СубхIянаЛлагь» ибни 1000 гяхIти баркьудиличил цугдиркур;

- «СубхIянаЛлагьи, вальхIямду лиЛлагьи ва ла илагьа илла Ллагьу, ваЛлагьу акбар»;

- «Ла хIявла ва ла кьуввата илла биЛлагь» (ил гьачам бурнилис Алжанализиб ца галга убалта).

- СубхIянаЛлагьи, вальхIямду лиЛлагьи, ва ла илагьа илла Ллагьу ваЛлагьу акбар (дахъал журала кириби, илдазибад ца: ил бучIусиличирад галгаличирад кIапIриван бунагьуни кадиркур, Идбагли ﷺ иб, ил гьачам бурни чучи берхIила нур кагибти секIлумачиб дурхъаси, кьиматла саби или) ва цархIилтира.

Аллагьлис ﷻ шукру саби:

 - адам гIяхIдеш барахъес гьирварни;

 - вайдеш бирнилизивад гIелумизахъни;

 - Кьуръан бучIни, салават бушни;

 - ШаригIятла дазулизир гIямру деркIни (сунени ва сунела хъалибаргли);

 - динна багьудлуми кайсни;

 - МухIяммад Идбагла ﷺ ва цархIилти идбагунала гIямру руркъни (даим бархьси гьуникад башути сунес гIибратли биахъес) ва цархIилтира.

 

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Цаибил мер

Школализиб «Къияндешлизибти халкьлис кумекбирни» бикIуси уличил конкурс бетерхур. «…Цаибил мерлис приз бедлугули саби Аслямлис! КIиибил мер сархули сай Рашидли! ХIябъибил – МяхIмудли! Тиладибирулра хIябалра сценаличи абацIахъес ва чула шабагъатуни касахъес»,...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...