бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Зуль-ХIижжа базла дурхъадеш

Зуль-ХIижжа базла дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру:

1. сунела гIямрулизи баракат хьурабиру;

2. мас-давла имцIабиру;

3. хъалибарг балагьуназибад уцахъу;

4. бунагьуни умудирар;

5. гIяхIти баркьудлуми имцIадирар;

6. бебкIала излуми кункдирар;

7. хIяб шаласили бирар;

8. гIяхIти баркьудлумала умцанти декIдирар;

9. жагьаннаблизивад верцили вирар;

10. ахиратлизиб даража имцIабирар».

 

ГIурра бурули саби, Аллагьли ﷻ дусла духIнар 30 бархIи декIарадариб, Рабазан базла гIергъити вецIал бархIира, чузиб Лайлатуль Кьадрила дуги лебни багьандан, вецIал бархIи Зуль-ХIижжа базлара, чузир тарвиятла бархIи, ГIярафатла бархIи, Кьурбунтала бурхIни, хIяжла ва хIяжличил дархдасунти дурхъати баркьудлуми лерти бурхIни багьандан. ГIурра хIядислизиб бурули саби: «Аллагь ﷻ малаикуначи дугьаилзуси сай: «ХIерая дила лугърачи, гьар мерличибад, къиянти чедаили Ну багьандан бакIибти, хIуша бикьруми детарулра Нуни чула бунагьуни умударнилис». ВецIал бархIи МухIяррам базла, чузир ГIяшурала бархIила баракат лебни багьандан. ХIядислизиб бурули саби: «Чузиб гIяхIси баркьуди дураберкIес гьатIи дурхъати бурхIни агара Зуль-ХIижжа базла вецIал бархIиличир». ИлхIели Идбаглизи ﷺ хьарбаиб Аллагь ﷻ багьанданси гъазаватличирра дурхъатив или, Идбагли ﷺ иб, гъазаватличирра дурхъати сари или. ГIурра хIядис бурули саби: «Чузиб гIибадат барили Аллагьлис ﷻ гьатIи дебали дигути бурхIни лерти ахIен Зуль-ХIижжала вецIал бархIиличир. Илди бурхIназив дубуцибсила лебил дус буцибсиличил цугбиркуси саби. Илди бурхIназиб, гIибадатлизиб мицIирбарибси дуги, Лайлатуль Кьадрила дуги мицIирбарибсиличил цугбиркуси саби».

 Аллагь ﷻ викIар Муса Идбаглизи: «Я Муса, марлира илди бурхIназиб гьачам ибси «Ла илагьа иллаЛлагь, умцантала ца кьямла верхIел ванзара, верхIел закра кадихьалри ва декIарси кьямла ил кабихьалри, «Ла илагьа иллаЛлагь декIбири». Нушала Идбаг ﷺ викIули сай: «Аллагь ﷻ Адам Идбагличивад Зуль-ХIижжа базла цаэсил бархIи чевверхурсири, ил бархIи дубуцибсилара Аллагьли ﷻ лерил бунагьуни умудиру. КIиэсил бархIи Аллагьли ﷻ Юнус Идбагла балга кьабулбарили кIасла канилавад дурасибсири, ил бархIи дуббуцари буцибси, лебил дус сегъуналра бунагь хIебарили Аллагьлис ﷻ гIибадат барибсигъуна вирар. ХIябъибил бархIи Аллагьли ﷻ Закарияла балга кьабулбарибси саби, ил бархIи дуббуцари буцибсилара балга Аллагьли ﷻ кьабулбиру. Авъибил бархIи ГIиса акIубси бархIи саби, ил бархIи дубуцибси Аллагьли ﷻ балагьуназивадра, мискиндешлизивадра верцахъили вихIу, Кьиямала БархIира дяхIцIилиув ва тяхIудешлизив вирар. Шуибил бархIи Муса акIубси бархIи саби, ил бархIи дубуцибси мунафикьдешлизивадра, хIябла гIязабтазивадра умувирар. Урег-ибил бархIи, Аллагьли ﷻ сунела Идбаглис ﷺ гIяхIдешуни гьаргдарибси бархIи саби, ил бархIи дубуцибсиличира Аллагьла ﷻ уркIецIи тIинтIбирар ва илала гIергъи сеналра гIязаблизи лайхIейкIу. ВерхIъибил бархIи Аллагьли ﷻ Жагьаннабла унза кьяпIдарили, илди вецIалра бархIи ибхьути ахIен, ил бархIи дубуцибсилис Аллагьли ﷻ 30 унза къиянтала кьяпIдиру ва 30 унза кункдешла гьаргдиру. ГехIъибил бархIилис тарвиятла бархIи бикIуси саби, ил бархIи дубуцибсилис кири биуси саби, Аллагьли ﷻ ахIенси чилилра хIебалуси. УрчIемъибил бархIи ГIярафала бархIи саби, ил бархIи дубуцибсила арбякьунси дуслара, лябкьуси дуслара бунагьуни умудирар. ВецIъибил бархIи Кьурбунти лугьуси бархIи саби. Кьурбан белгьунсилара, сунела хъалибарглара, ил белгьунси мицIираглизирад дурадухъунти хIила гьарил кIантIли бунагьуни умудирути сари. Ил бархIи чили бусурман вахаллира, яра садакьа бараллира, Кьиямала БархIи Аллагьли ﷻ сай лерил балагьуназивадли верцахъили алзахъу, умцантачиб сунела гIяхIти баркьудлумала шали УхIудла шурличибра декIли бирар».

 ГIурра Идбаг ﷺ викIули сай: «Зуль-ХIижжа базла бегIла гIергъиси бархIира, МухIяррам базла цаэсил бархIира дуббуцари буцибсини, аркьуси дусра дуббуцарличил таманбиралли, лябкьуси дусра дуббуцарличил бехIбихьалли, Аллагьли ﷻ илди дуббуцари 50 дуслис кафаратли детарахъу». ГIяйшатли (р.гI.) хIядис бурули сари: «Идбаг ﷺ викIар, Аллагьли ﷻ жагьаннаблизибад ГIярафатла бархIи дурайути адамтицад цалра бархIилизиб дурахIейу». Нушала Идбаг ﷺ викIули сай: «Илди бурхIназиб нунира, наб гьалаб калунти дила узбанира ирути гъай «Ла илагьа иллаЛлагь вахIдагьу ла шарикалагь» ибти сарри, ил багьандан нушанира илди бурхIназир калимаби имцIадарес къайгъибирехIе. Аллагьли ﷻ нушаб дуббуцари дуцахъес ахърира габ, илди кьабулрадараб! Амин.

 

 

Ислам ХIямзатов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Хъалибарглис мягIничерти…

> Хъалибарг – дунъяличиб бегIлара жявхIелла социальный бяхIчибизла институназибад ца саби. Илкьяйдали хъалибарг сабира биштIаси пачалихъличи мешубиркуси жамигIятла белхъхIебелхъуси бутIара саби.   ГIямрула илди хIекьдешуначила нушазивад гьарилли балуси саби. ГIядатлибиубливан,...


ЧIичIала ва хъулки

Левли уили сай ца чIичIлуми дурцан. Илини чIичIлуми дуцили илдала агъулизирад дармунти дирутас агъу бирцули уили сай. Агъу бакIахъили гIергъи, илди чула мер-мусаличи дурхьули ва цархIилти дурцули. Гьачамра илини чIичIала буцили чIаплизи кабатурли хъули чарулхъухIели, берхIи гIелабикилри. Ил...