бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

БяхIяммадов Расул Мусаевич акIубси сай Дахадаевла районна Меусишала шилизив, 1932 ибил дуслизив. Сергокъалала педучилище таманбарили, учительли узиб. Дагъиста пачалихъла университетра белчIун.

Ил 1998 ибил дусличивад Россияла писательтала Союзла член сай. Расул БяхIяммадовли дахъал дусмазир даргала халкьла мухIлила творчествола произведениеби дурчули, чумал жуз дураиб: «Даимси лами», «Даргала халкьла хабурти», «Даргала халкьла пагьмуртала зурхIяб», «УркIила тимхъ».

«Адамдешла умцла» назмуртала жуз, илис гIергъи чумал гIуррара дурадухъун. Расул БяхIяммадов РФла урибси учитель, ва ДР-ла культурала урибси хIянчизар сай. Илала творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

Ухаб шимазиб шаддеш

Зубрала капарайлис
Удяхъибти дубуртар,
Хъубзарла бузерили
СакIубти авлахъунар.
Уржаб уркIбазиб цадеш,
Ухаб шимазиб шаддеш,
Бухъаб хъулиб эркиндеш
Дахадаевла район.
Вавнидахъ дубуртачир
ГIяйкадикIути хIункьрар,
Дунъяла тарихлизи
Уми делкIунти устнар.
ЯхI-хIяяла маргьлизиб
Бяркъурти исбагьибар,
Дергъла буцIар цIализиб
Дебшлабарибти гъубзнар.
Даим зайбикIаб хIела
Хабар гIяхIгъубзначила –
Шалал зубари дила
Заклизиб Россияла.

Нешла мез

 Сириличир нешли наб
ДучIути далуйтани,
Цаибил дев багьахъур
Пахру бируси нуни.
СихIрула хабуртани,
Дудешли наб дурути,
Дебшладариб яхI-ламус,
Дубурланничи хасти.
Нешла мезличил вирус
Пикруми хIедархахъес,
УркIила мурхь хIялани
Риганайлис дяхIиэс.
Нешла мез - дила давла,
БегIтани наб батурси,
Нана хIуливан нуни
МяхIкамбарес гIягIниси.
Нешла мез – гIямрула рухI,
Ну мицIирли вихIути,
ГIяламла гIякьлуличил
Наб букьурли даибти.
Нешла мез детахъалли,
Ну пяхIли ветихъулра.
Нешла мез хIедагьасли,
БегIти агар язихъра.
Даргала далайливан
Дард селилра пяхIхIейру,
Нешла мезла девливан
ДецI селилра убхIейсу.

Багьудила бархIи

БегI гьалав школализи айцIуси
дурхIялис
Гьаргкадиубли къапу
Урхьулизи гIилмула,
БегI гьалав айцIулри хIу
Юртлизи багьудила.
Кайруд классунази,
Умути ва шалати, -
ДехIдирхьур хIела бурхIни,
ХIябра шадти ва ибкьти.
Далад хIуни гьар бархIи
Алипуни сагати,
Тарихуни, хIисабти,
ГIямру гьар-ур хIегьурти.
Дигахъен учительра
ХIу айкьурти бегIтиван,
Дигахъен школара
ХIу акIубси хъаливан.
Каса чихъти адамдеш,
ЯхI-ламус дубуртала.
Ветаи марси урши
Дурхъал ВатIанна хIела.

Дила дигул Дагъистан

Дамсурти дирихьмани
Бамсрихъул дубуртар,
Алжанна арцантани
ДуцIрум дуркIул лусентар.
Дила дигул Дагъистан.
Урхьула ругертиван
Арши думхIул диркьурбар,
Заблис гIергъи зурхIябван
ЦIедеш верхIрангла унхърар,
Дила дигул Дагъистан.
Аръа маркала кIантIван
Инсап-хIяя умути
Кавказла дубуртиван
Адамдеш чихъти гъубзнар,
Дила дигул Дагъистан.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...