бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

БяхIяммадов Расул Мусаевич акIубси сай Дахадаевла районна Меусишала шилизив, 1932 ибил дуслизив. Сергокъалала педучилище таманбарили, учительли узиб. Дагъиста пачалихъла университетра белчIун.

Ил 1998 ибил дусличивад Россияла писательтала Союзла член сай. Расул БяхIяммадовли дахъал дусмазир даргала халкьла мухIлила творчествола произведениеби дурчули, чумал жуз дураиб: «Даимси лами», «Даргала халкьла хабурти», «Даргала халкьла пагьмуртала зурхIяб», «УркIила тимхъ».

«Адамдешла умцла» назмуртала жуз, илис гIергъи чумал гIуррара дурадухъун. Расул БяхIяммадов РФла урибси учитель, ва ДР-ла культурала урибси хIянчизар сай. Илала творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

Ухаб шимазиб шаддеш

Зубрала капарайлис
Удяхъибти дубуртар,
Хъубзарла бузерили
СакIубти авлахъунар.
Уржаб уркIбазиб цадеш,
Ухаб шимазиб шаддеш,
Бухъаб хъулиб эркиндеш
Дахадаевла район.
Вавнидахъ дубуртачир
ГIяйкадикIути хIункьрар,
Дунъяла тарихлизи
Уми делкIунти устнар.
ЯхI-хIяяла маргьлизиб
Бяркъурти исбагьибар,
Дергъла буцIар цIализиб
Дебшлабарибти гъубзнар.
Даим зайбикIаб хIела
Хабар гIяхIгъубзначила –
Шалал зубари дила
Заклизиб Россияла.

Нешла мез

 Сириличир нешли наб
ДучIути далуйтани,
Цаибил дев багьахъур
Пахру бируси нуни.
СихIрула хабуртани,
Дудешли наб дурути,
Дебшладариб яхI-ламус,
Дубурланничи хасти.
Нешла мезличил вирус
Пикруми хIедархахъес,
УркIила мурхь хIялани
Риганайлис дяхIиэс.
Нешла мез - дила давла,
БегIтани наб батурси,
Нана хIуливан нуни
МяхIкамбарес гIягIниси.
Нешла мез – гIямрула рухI,
Ну мицIирли вихIути,
ГIяламла гIякьлуличил
Наб букьурли даибти.
Нешла мез детахъалли,
Ну пяхIли ветихъулра.
Нешла мез хIедагьасли,
БегIти агар язихъра.
Даргала далайливан
Дард селилра пяхIхIейру,
Нешла мезла девливан
ДецI селилра убхIейсу.

Багьудила бархIи

БегI гьалав школализи айцIуси
дурхIялис
Гьаргкадиубли къапу
Урхьулизи гIилмула,
БегI гьалав айцIулри хIу
Юртлизи багьудила.
Кайруд классунази,
Умути ва шалати, -
ДехIдирхьур хIела бурхIни,
ХIябра шадти ва ибкьти.
Далад хIуни гьар бархIи
Алипуни сагати,
Тарихуни, хIисабти,
ГIямру гьар-ур хIегьурти.
Дигахъен учительра
ХIу айкьурти бегIтиван,
Дигахъен школара
ХIу акIубси хъаливан.
Каса чихъти адамдеш,
ЯхI-ламус дубуртала.
Ветаи марси урши
Дурхъал ВатIанна хIела.

Дила дигул Дагъистан

Дамсурти дирихьмани
Бамсрихъул дубуртар,
Алжанна арцантани
ДуцIрум дуркIул лусентар.
Дила дигул Дагъистан.
Урхьула ругертиван
Арши думхIул диркьурбар,
Заблис гIергъи зурхIябван
ЦIедеш верхIрангла унхърар,
Дила дигул Дагъистан.
Аръа маркала кIантIван
Инсап-хIяя умути
Кавказла дубуртиван
Адамдеш чихъти гъубзнар,
Дила дигул Дагъистан.

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Чебла

Иш анцIбукь Мисрилизиб бетаурси саби. Ца мискинни пулан адамлизирад 500 динар чеблалис сасиб. ВягIда хIясибли, илди чардарес замана баибхIели, арцла вегIли илди тIалабдариб. Амма мискинна чардарес арц агни багьандан, илини илис чардарес вачрукьязирад сасили дедиб. Илра вягIдала замана...


Шавваль базла дурхъадеш

Шавваль базла 6 бархIи дубдуцалли, лебил дус дуббуцибсилисгъуна кири бируси саби.   Нушала Идбаг ﷺ викIули сай: «Чи Рамазан базлизив дубуцили, гIур гIеларад 6 Шавваль базлизир дуцаллира, лебил дус дуббурцули калунсиван вирар». Иш хIядисра, чили ца гIяхIси бараллира, илис вецIал илдигъунти дирар...


Миализирад нергъ

ГIягIнидиркур: Миа -250 гр; картошка - 1; набадари - 1; жерши - 1; петрушка (мякьи) - 1; кIема - 1 халаси кьулса; гIявадеш - 1 халаси кьулса; диъла нергъ (бульон), яра шин - 1 литр; зе, исиут, кьар - бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: Овощуни умударили, кьунбадли кьисдарая. Миала...


Нясдеш — сен?

Нуни ишбархIи дила белкIлизиб ишгъуна масъала ахъбуцес дигулра. Ил нушала республикализиб дебали челукьусира саби. ХIердизирая алавчарли кьакьурбази — дахъалгъунтазир нясдешуни, жярга-зекъ сари. Илди жярга-зекъ лайдикIути тIакьнази диахъули ахIенну, чус гьамадси мерличи лайдикIули...


Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез,...