бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

БяхIяммадов Расул Мусаевич акIубси сай Дахадаевла районна Меусишала шилизив, 1932 ибил дуслизив. Сергокъалала педучилище таманбарили, учительли узиб. Дагъиста пачалихъла университетра белчIун.

Ил 1998 ибил дусличивад Россияла писательтала Союзла член сай. Расул БяхIяммадовли дахъал дусмазир даргала халкьла мухIлила творчествола произведениеби дурчули, чумал жуз дураиб: «Даимси лами», «Даргала халкьла хабурти», «Даргала халкьла пагьмуртала зурхIяб», «УркIила тимхъ».

«Адамдешла умцла» назмуртала жуз, илис гIергъи чумал гIуррара дурадухъун. Расул БяхIяммадов РФла урибси учитель, ва ДР-ла культурала урибси хIянчизар сай. Илала творчество дигантас назмурти гьаладирхьулра.

Ухаб шимазиб шаддеш

Зубрала капарайлис
Удяхъибти дубуртар,
Хъубзарла бузерили
СакIубти авлахъунар.
Уржаб уркIбазиб цадеш,
Ухаб шимазиб шаддеш,
Бухъаб хъулиб эркиндеш
Дахадаевла район.
Вавнидахъ дубуртачир
ГIяйкадикIути хIункьрар,
Дунъяла тарихлизи
Уми делкIунти устнар.
ЯхI-хIяяла маргьлизиб
Бяркъурти исбагьибар,
Дергъла буцIар цIализиб
Дебшлабарибти гъубзнар.
Даим зайбикIаб хIела
Хабар гIяхIгъубзначила –
Шалал зубари дила
Заклизиб Россияла.

Нешла мез

 Сириличир нешли наб
ДучIути далуйтани,
Цаибил дев багьахъур
Пахру бируси нуни.
СихIрула хабуртани,
Дудешли наб дурути,
Дебшладариб яхI-ламус,
Дубурланничи хасти.
Нешла мезличил вирус
Пикруми хIедархахъес,
УркIила мурхь хIялани
Риганайлис дяхIиэс.
Нешла мез - дила давла,
БегIтани наб батурси,
Нана хIуливан нуни
МяхIкамбарес гIягIниси.
Нешла мез – гIямрула рухI,
Ну мицIирли вихIути,
ГIяламла гIякьлуличил
Наб букьурли даибти.
Нешла мез детахъалли,
Ну пяхIли ветихъулра.
Нешла мез хIедагьасли,
БегIти агар язихъра.
Даргала далайливан
Дард селилра пяхIхIейру,
Нешла мезла девливан
ДецI селилра убхIейсу.

Багьудила бархIи

БегI гьалав школализи айцIуси
дурхIялис
Гьаргкадиубли къапу
Урхьулизи гIилмула,
БегI гьалав айцIулри хIу
Юртлизи багьудила.
Кайруд классунази,
Умути ва шалати, -
ДехIдирхьур хIела бурхIни,
ХIябра шадти ва ибкьти.
Далад хIуни гьар бархIи
Алипуни сагати,
Тарихуни, хIисабти,
ГIямру гьар-ур хIегьурти.
Дигахъен учительра
ХIу айкьурти бегIтиван,
Дигахъен школара
ХIу акIубси хъаливан.
Каса чихъти адамдеш,
ЯхI-ламус дубуртала.
Ветаи марси урши
Дурхъал ВатIанна хIела.

Дила дигул Дагъистан

Дамсурти дирихьмани
Бамсрихъул дубуртар,
Алжанна арцантани
ДуцIрум дуркIул лусентар.
Дила дигул Дагъистан.
Урхьула ругертиван
Арши думхIул диркьурбар,
Заблис гIергъи зурхIябван
ЦIедеш верхIрангла унхърар,
Дила дигул Дагъистан.
Аръа маркала кIантIван
Инсап-хIяя умути
Кавказла дубуртиван
Адамдеш чихъти гъубзнар,
Дила дигул Дагъистан.

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Дагъистайзиб сагаси хъали баргибти

Палестинализир кадикибти анцIбукьунала манзил 2023 ибил дуслизиб Гъазализибад гечбарибти 200-личибра имцIали адам Дагъистайзи бакIибтири. Илдазибад байхъала биштIати саби.   Илди МяхIячкълала мякьлабси санаторийлизиб мерлабариб, палтар-кьяшличил, хурегличил, техникаличил ва телефонтачил...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

Имам Абу ХIамид МухIяммад аль-Гъазалини вебкIес гьалаб белкIунси кагъар гьалабирхьулра   «Бурая бисути дила юлдашунази, ну вебкIили чеибти, бурая децIбикIути дила исламла узбази ва рузбази: «Гьанмабиркахъидая, ну гьарли-марли вебкIибси или. Аллагь ﷻ багьандан мадикIудая ил бебкIа...


НасихIятла тулкне

Дещалла гIялимталли Чибагал гьана бите Гьештив ирар инсанте Ккурттала макру чевте.   Гьаналла гIялимталли Чибагал гунев бите Гьештикьал бусурманте Малайкунай мешуте.   Мискин ила къагъдехь Гъарив ила авдалдехь Беккавв Аллагьли ﷻ пагьму Бусурман халкьла...


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...