бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ХIялалси бузери барибси

ХIялалси бузери барибси

ХIялалси бузери барибси

ГIергъити дусмазиб хIял-тIабигIят руркъуси гIилму (психология) жигарчебли гьалабяхI башули саби, сенахIенну ил шайчибси адамла арадеш, кьаркьа арадешличиб камли мягIничебси ахIен.

Психика араси адам - жамигIятлизив кагибси, паргъатси, сунела мурад гIягIниси тяхIярли гIямрулизиб бетерхахъес балуси, бажар-жигарла адам сай.

ХIера, ишди бурхIназиб наб ца психологличил ихтилатбарес имканбакIиб. Ил сари дахъал дусмазиб хIянчи барибси, чумра дурхIялис кумек гIеббаахъибси Рабазанова Мариям ГIисаевна.

Ил акIубси сари 1968 ибил дуслизир ГIяймаумахьила шилизир.

1985 ибил дуслизиб шила школа таманбарили гIергъи, ил 1896 ибил дуслизир Избербашлизибси училищелизи карерхурсири. Илаб Мариям ГIисаевнани радиомонтажницала санигIят чеббикIиб. Училищелизиб белчIуди хъараахъурхIели, 1988 ибил дуслизир радиотехнический техникумлизиб белчIуди даимбариб.

1999 ибил дуслизир ил Дагъистанна Пачалихъла Университетла психологияла факультетлизи карерхур.

- Мариям ГIисаевна, психологла хIянчи илцад- декIар гьамадси ахIенгу, сен ил санигIят чеббикIири?

- Нуни школа таманбарибхIели, Дагъистаннизиб психологияла факультет лебси ахIенри. Кьанни ил санигIятличила бикьухIели, наб ил дебали тамашаласили бизур. БархIиличи-бархIи ну имцIали пикририкIес кариира. Ил набчи хасси санигIят биъниличи умут бихьибхIели, 30 дусла гIямруличир, 1999 ибил дуслизир ну психологияла факультетлизи заочно карерхурсири.

- Ил кьялилизир мурт рузес рехIрихьибсири?

- ХIянчи барес дила халаси иштяхI лебри, ил багьандан хIябъибил курслизир ручIухIели, ну рузес рехIрихьибсири. Дила багьуди гьар бархIила гIямрулизир пайдаладирухIели, психологиялизир ну гIурра гьаларяхI аррякьунра. ИтхIелла манзил МяхIячкъалализиб 26 ибил школа бегIла халаси бирусири. Илаб нуни ца-кIел баз завуч-организаторла хIянчи барили, психологла санигIятличи шуррухъунсири.

- ХIебиалли хIу биштIатала психолог сарри. ХIуни халатачил хIянчи баририв?

- Халатачил-декIар нуни халаси хIянчи хIебарира. Гьаланачи школализир рузес рехIрихьнили, дила бузери биштIатачил даимбиуб. Илдала дунъя руркъес ну рехIрихьира.

- Мариям ГIисаевна, хIела пикрили, психологлис сегъуна хатIа барес асухIебирара?

- ХIечи игьдибар бихьибтала пикруми хIябэсил адамлизи аргъахъни - бегIлара халаси хатIа саби. ДекIардеш агара, сегъунти дусмала адам виалра, чисалра гьамадли хIебирар вегIла шишимти гьаргдарес.

Лерилра къияндешуни уркIи-личи чекадурцес асухIебирар, амма вегIлаван илди аргъили, гьариллис кумекбирес хIяжатси саби. Гьайгьайрагу, хIянчи дигусилис селра къиянси агара, - иб илини пишряхъили.

- ХIела дурхIни абилкьнилизиб багалабиубу хIед психологла санигIят?

- Гьайгьайрагу, цараван биес асухIебирар. Нуни итмаданал дурхIнала мурад иргъира. Илдас хIяжатси насихIят бурес бажардириркира.

- Психологиялизиб дахъал дусмазиб хIянчи барибси адам сарлин, сегъуна насихIят бурес рируда нушала бучIантас.

- ИшбархIи нуша дебали бархибси дунъяличир хIердирулра. БегIтази тилади саби, дурхIначи чекадизурли диреная. Заманаличиб икьала гIеббаахъес бажардихIейкибси дурхIялис гIямрула гьуни къиянсили уббулхъан. Гьар бархIи психология гьалабяхI башули саби. Жура-журала тренингуни имцIадикIули сари. ДурхIни ила бикеная, илдачил хIянчи биреная. Челукьуси секIал дигIянхIебирахъес, дурхIнази мурталра гъайдикIеная, илдачил гъамли диреная.

- Баркалла, Мариям ГIисаевна, хIедра чIумаси арадеш ва хъалибарглизиб талихI дулгулра.

Патiимат Шахова

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


ГIемчбушибхIели се ирес гIягIнисил

ГIемчикIни – адамла саби-сабил бетаруси саби, илхIели гьигьикIути диркIанти умудирути сари. Ил багьандан Аллагьлис ﷻ деза багьахъес гIягIниси саби: «АльхIамдулиЛляхI» или.   ГIемчибхIели мухIли някъли яра явлухъли кIапIбарес чебиркур, хабарагарли алавчартачи кIантIури...