Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!

 

Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа!

Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде. Ныҡ ауыртынған Сөһәйелдең асыуы ҡабарҙы. Уның эргәһенә Аллаһтың бер фәрештәһе төшөп, ҡолағына шыбырланы: «Сөһәйел! Сәджәдкә ҡысҡырма, әрләмә уны!»

Фәрештә киткәс, Сөһәйел эргәһенә килә һалдым да былай тип өндәштем: «Ҡәҙерле Сөһәйел! Уртыңды ҡыҫып, түҙеп йөрөмә. Сөһәйелгә бер-ике генә ҡаты һүҙ әйтһәң дә һиңә еңелерәк булып ҡаласаҡ бит. Әйҙә инде йәһәтерәк! Ҡайһы ваҡыт әрләшергә лә кәрәк ул. Сәджәд бит һинең йөҙөңә туп менән атты, йә, әйҙә, һин дә уның кәйефен төшөр!»

Фәрештә яңынан Сөһәйелгә яҡынлап, уны өгөтләргә тырышты: «Сөһәйел! Сәджәд бит быны махсус рәүештә эшләмәне. Туп бит яңылыш ҡына килеп тейҙе. Был бит футбол. Һинең дә тубың кисә Фәршәдкә барып тейгәйне. Фәршәд һиңә ҡысҡырып, ирешеп йөрөнөмө ни?».

Был һүҙҙәрҙе ишеткәс, Сөһәйел тынысланды. Тик мин уны барыбер ахмаҡландырҙым. Һа-һа-һа! Мин уға: «Һин хәҙер телеңде тешләһәң, Сәджәд һинең менән шулай ҡыланырға ярай икән, тип уйлаясаҡ һәм көн дә битеңә туп менән сәпәйәсәк. Уның ғәфү үтенгәненә ҡарама, алдай ул! Ҡысҡыр уға, үҙеңә еңелерәк булып ҡалыр», – тинем. Минең һүҙҙәр Сөһәйелде ҡанатландырып ебәрҙе. Ул тиҙ генә Сәджәд эргәһенә килде лә аҡырына башланы. Һа-һа-һа!

Артабан Сәджәдтең бер дуҫы йүгереп килеп: «Нимә эшләйһең ул, Сөһәйел?» – тип, малайҙың күкрәгенә тондорҙо. Уныһы яҡлашыусының яғаһынан эләктереп алды, китте үҙ-ара дөмбәҫләшеү. Уларға башҡалар ҙа ҡушылып китте. Бөтәһе лә һуғышты! Һа-һа-һа!

Бөгөнгө көнөм ҡайһылай матур үтте минең! Хафиз урамындағы матч хәтәр көсөргәнешле килеп сыҡты! Малайҙар тағы бер аҙна тирәһе үҙ-ара ыҙғышып йөрөнө. Һа-һа-һа! Бер тапҡыр теленән тартыу ғына етте, ә ниндәй һуғыш башланды! Телдәрегеҙ ҡайһылай үткер ул һеҙҙең, кешекәйҙәр! Уның ярҙамында теләһә ниндәй ыҙғыш тыуҙырырға мөмкин. Быны һис хәтерегеҙҙән сығармағыҙ! Һеҙ тел ярҙамында һүгенә, талаша, алдаша алаһығыҙ, дуҫтарығыҙҙы мыҫҡыл итә, уларға ғәйеп ташлай алаһығыҙ. Һа-һа-һа! Бына был, исмаһам, көсөргәнешле матч! Ә бит барыһына ла ни бары һеҙҙең телегеҙ генә ғәйепле, кешеләр!

 

Гөләмриза Хәйҙәри Әбхариҙың «Шайтан яҙмалары» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Дауыт пәйғәмбәр

Нисек кенә булмаһын, Сәбиғ Дауыттың йөҙөнсө ҡатыны була, ә бер генә ҡатынлы Аурия яңғыҙ ҡала. Һөйгәненән айырылыуҙы Аурия бик ауыр кисерә. Башта әйтелгәнсә, шәриғәттә бындай хәлгә тыйыу булмаһа ла, Аллаһтың яҡын ҡолдары өсөн был ҙур хата була. Дауыттың тәҡүәлек дәрәжәһен күтәрер өсөн, Аллаһу Тәғәлә...


Ауылым муллаһы – ҡыҙылдар ҡорбаны

Әбелғата Ишемов (1865 - 13 ғинуар 1917)     Ауылыбыҙҙың инҡилабҡа тиклемге муллаларының береһе, ата- бабаһының төп сығышы ҡотанлы. Указлы мулла исеме Назараттың 2492-се Указы менән 1893 йылдың 12 майында раҫланған.   Төпкөлдә лә әленән-әле аҡтар, ҡыҙылдар, ҡоролтай, иҫкелек...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...


Халыҡ әйтһә – хаҡ әйтә

Намыҫлы кеше – ырыҫлы кеше. Яҡшы менән юлдаш булһаң – эшең бөтөр, Яман менән юлдаш булһаң – башың бөтөр. Нәфсе шайтан – аҡыл иман Иҫән саҡта йөрөп ҡал, был донъяны күреп ҡал. Аҡсаң булмаһа ла, выжданың булһын. Сәләм бирмәгән бер оятлы, яуап бирмәгән мең оятлы. Күлдең...