Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Бөгөнгө кисем хәтәр шәп үтте. Үәт, һеҙ генә эргәлә булманығыҙ. Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме ни өсөн? Сөнки мин бер юлы өс дуҫтың араһын боҙҙом. Һа-һа-һа! Хәҙер һөйләйем нисек булғанын.

 

Хәмит, Мәжит һәм Сәйет урамда һөйләшеп торалар ине, һәм  мин уларҙы талаштырырға булып киттем. Планым гениаль ине! Тәүҙә Мәжиткә: «Мәжит, һин Сәйеттең сәстәрен тартҡыла һәм боларт, үәт, ҡыҙыҡ булыр!» –  тинем. Тик ул минең ҡотортоуҙы ҡолағына ла элмәне, ә бит улар араһында ҙур ыҙғыш сығарып булыр ине!

Артабан мин Хәмит эргәһенә килеп: «Иҫәп-хисапҡа ҡағылышлы берәй нәмә һөйлә. Һин бит беләһең, Сәйет математикала көсһөҙ. Математиканы шәп белгәнеңде күрһәтеп, зитына тей!» –  тинем. Был осраҡта ла планым барып сыҡманы. Хәмит мине тыңлап та торманы.

Шунан Сәйеткә сират етте. Мин уға былай тинем: «Мәжит һөйләгәндә, ян-яғыңа ҡаран. Шулай итһәң, ул аҙыраҡ һөйләр, ә һин оҙағыраҡ һөйләй алырһың». Ояты ни тора! Был юлы ла мин уңышһыҙлыҡҡа юлыҡтым. Етмәһә, уныһы: «Ҡәһәр һуҡҡыр шайтан!»  –  тигән булып танау аҫтынан мыңғырҙап тора бит әле.

Аптырғас үҙемдең ҡайһы бер ярандарымды кәңәшкә йыйҙым. Мин бит үҙ алдыма Сәйет, Мәжит һәм Хәмиттең араһын боҙорға маҡсат ҡуйғанмын. Эйәрсәндәремдән: «Сәйет, Мәжит һәм Хәмиттең араһын боҙа алмайым. Нимә генә эшләп ҡарайым икән?» –  тип кәңәш һораным.

Ярандарымдың бер-икеһе үҙҙәренең идеялары менән бүлеште, ләкин улар мине ҡәнәғәтләндермәне. Әммә шул саҡ: «Әфәндем, үҙегеҙҙең һыналған алымдарығыҙҙы иҫегеҙгә төшөрөгөҙ әле», –  тигән тәҡдим яңғыраны.

 – Ҡайһы алымдар тураһында һүҙ бара?

–  «Һөйләгәнде бүлдереү» алымы бар бит, иҫләйһегеҙҙер ҙә?

– Әй, ысын! Бар шул ундай хәтәр шәп алым. Нисек мин уны онтоп торам әле? Ә бит уның ярҙамында күпме кешенең араһын боҙҙом!

Ышанаһығыҙмы-юҡмы, ошо алым килеште бит әй. Һа-һа-һа! Сәйет, Мәжит һәм Хәмитте рәхәтләнеп алйотландырҙым ғына. Һа-һа-һа! Иң тәүҙә Мәжиткә: «Хәмиттең һөйләгәнен бүлдер!» –  тинем. Шунан Хәмитте: «Ә хәҙер һин Мәжитте бүлдер!» –  тип ҡоторттом. Аҙаҡтан Сәйетте: «Теге икәүҙең һүҙенә ҡыҫыл», –  тип өндәнем.

Ун биш минуттан улар бер-береһенә асыуланышып бөттөләр, сөнки  Мәжит ниҙер әйтергә теләһә, Хәмит һөйләп алып китә, Хәмит һөйләйем тиһә, уны Мәжит бүлдерә. Сәйет һөйләй башлаһа, теге икәү килеп ҡыҫыла. Һа-һа-һа!

Һәм уларҙың дуҫтарса мөғәмәләһе ыҙғыш менән тамамланды. Һа-һа-һа! Һуңынан, күңелдәре төшөп, төрлөһө төрлө яҡҡа таралышты. Һа-һа-һа! Ниндәй шәп кис! Ниндәй шәп! Һа-һа-һа!

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Өләсәйем нәсихәттәре

Ғаиләлә татыулыҡ, именлек булһын өсөн Улың (ҡыҙың) менән килен (кейәү) араһына ата-әсә ҡыҫылмаһын. Кеше алдында иреңдең бәҫен төшөрмә, бигерәк тә балалар алдында уны кәмһетеп, мыҫҡыл итмә. Һин яманларһың да оноторһоң, ә башҡалар онотмай һәм, ирең алдында үҙеңдең дә абруйың төшәсәк. «Иптәшем...


«Тура юлға күндер, эй Раббым!..»

Яҙҙың иң матур бер ҡояшлы көнөндә Башҡортостаныбыҙҙың үҙәгендә урынлашҡан Сәйетбаба ауылына юлға сыҡтыҡ. Юлдаштарым менән һүҙебеҙ берегеп, көндөң, тәбиғәттең матурлығына һоҡланып, ауылға барып еткәнде һиҙмәй ҙә ҡалғанбыҙ.   Ауылға кергәс тә һул яҡта урынлашҡан Әбйәлил ишан Ҡанһөйәр улының...


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Мине тренажер залы тураһында ике һорау борсой: 1. Күп кенә егеттәр тренажер залына йөрөй, ә унда динебеҙ ҡушҡанса кейенеп килгәндәр һирәк, шулай уҡ шундай урындарҙа ҡыҙҙар күп. Шул залға йөрөүҙән туҡтағыҙ, тип, ата-әсәләр үҙҙәренең балаларын тыя аламы? Үҙенең иренең шундай залға йөрөп...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...