Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Бөгөнгө кисем хәтәр шәп үтте. Үәт, һеҙ генә эргәлә булманығыҙ. Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме ни өсөн? Сөнки мин бер юлы өс дуҫтың араһын боҙҙом. Һа-һа-һа! Хәҙер һөйләйем нисек булғанын.

 

Хәмит, Мәжит һәм Сәйет урамда һөйләшеп торалар ине, һәм  мин уларҙы талаштырырға булып киттем. Планым гениаль ине! Тәүҙә Мәжиткә: «Мәжит, һин Сәйеттең сәстәрен тартҡыла һәм боларт, үәт, ҡыҙыҡ булыр!» –  тинем. Тик ул минең ҡотортоуҙы ҡолағына ла элмәне, ә бит улар араһында ҙур ыҙғыш сығарып булыр ине!

Артабан мин Хәмит эргәһенә килеп: «Иҫәп-хисапҡа ҡағылышлы берәй нәмә һөйлә. Һин бит беләһең, Сәйет математикала көсһөҙ. Математиканы шәп белгәнеңде күрһәтеп, зитына тей!» –  тинем. Был осраҡта ла планым барып сыҡманы. Хәмит мине тыңлап та торманы.

Шунан Сәйеткә сират етте. Мин уға былай тинем: «Мәжит һөйләгәндә, ян-яғыңа ҡаран. Шулай итһәң, ул аҙыраҡ һөйләр, ә һин оҙағыраҡ һөйләй алырһың». Ояты ни тора! Был юлы ла мин уңышһыҙлыҡҡа юлыҡтым. Етмәһә, уныһы: «Ҡәһәр һуҡҡыр шайтан!»  –  тигән булып танау аҫтынан мыңғырҙап тора бит әле.

Аптырғас үҙемдең ҡайһы бер ярандарымды кәңәшкә йыйҙым. Мин бит үҙ алдыма Сәйет, Мәжит һәм Хәмиттең араһын боҙорға маҡсат ҡуйғанмын. Эйәрсәндәремдән: «Сәйет, Мәжит һәм Хәмиттең араһын боҙа алмайым. Нимә генә эшләп ҡарайым икән?» –  тип кәңәш һораным.

Ярандарымдың бер-икеһе үҙҙәренең идеялары менән бүлеште, ләкин улар мине ҡәнәғәтләндермәне. Әммә шул саҡ: «Әфәндем, үҙегеҙҙең һыналған алымдарығыҙҙы иҫегеҙгә төшөрөгөҙ әле», –  тигән тәҡдим яңғыраны.

 – Ҡайһы алымдар тураһында һүҙ бара?

–  «Һөйләгәнде бүлдереү» алымы бар бит, иҫләйһегеҙҙер ҙә?

– Әй, ысын! Бар шул ундай хәтәр шәп алым. Нисек мин уны онтоп торам әле? Ә бит уның ярҙамында күпме кешенең араһын боҙҙом!

Ышанаһығыҙмы-юҡмы, ошо алым килеште бит әй. Һа-һа-һа! Сәйет, Мәжит һәм Хәмитте рәхәтләнеп алйотландырҙым ғына. Һа-һа-һа! Иң тәүҙә Мәжиткә: «Хәмиттең һөйләгәнен бүлдер!» –  тинем. Шунан Хәмитте: «Ә хәҙер һин Мәжитте бүлдер!» –  тип ҡоторттом. Аҙаҡтан Сәйетте: «Теге икәүҙең һүҙенә ҡыҫыл», –  тип өндәнем.

Ун биш минуттан улар бер-береһенә асыуланышып бөттөләр, сөнки  Мәжит ниҙер әйтергә теләһә, Хәмит һөйләп алып китә, Хәмит һөйләйем тиһә, уны Мәжит бүлдерә. Сәйет һөйләй башлаһа, теге икәү килеп ҡыҫыла. Һа-һа-һа!

Һәм уларҙың дуҫтарса мөғәмәләһе ыҙғыш менән тамамланды. Һа-һа-һа! Һуңынан, күңелдәре төшөп, төрлөһө төрлө яҡҡа таралышты. Һа-һа-һа! Ниндәй шәп кис! Ниндәй шәп! Һа-һа-һа!

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


«Беҙ урман башҡорто булабыҙ...»

Быйыл башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Ғәли Соҡоройҙоң тыуыуына 200 йыл. Баҫмабыҙҙың бөгөнгө ҡунағы − күренекле шәхестең ижадын, тормошон өйрәнгән билдәле ғалим, филология фәндәре докторы Миңлеғәли Нәҙерғолов.   – Миңлеғәли Хөсәйен улы, һеҙ бер сығышығыҙҙа Ғәли Соҡоройҙоң ижады менән студент...


ҺОРАУҘАР ҺӘМ ЯУАПТАР

Әгәр миңә эт ҡағылһа, намаҙ алдынан кейемемде алмаштырырға кәрәкме? Эт үҙе нәжес (бысраҡ) хайуан түгел. Әммә уның шайығы нәжес. Шуға күрә: 1) әгәр һеҙ эткә ҡағылып та, уның шайығы кейемегеҙгә теймәһә, һеҙгә йыуынырға ла, кейем алыштырырға ла кәрәкмәй; шул килеш намаҙ уҡый алаһығыҙ (әгәр ҙә...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Ахырзаман – аяҡ аҫтында

Бала саҡта: «Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында», – тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух пәйғәмбәрҙең туфан һыуынан, тереклектәр донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде.   Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш...