Шайтан яҙмалары

Шайтан яҙмалары

Бөгөнгө кисем хәтәр шәп үтте. Үәт, һеҙ генә эргәлә булманығыҙ. Һа-һа-һа! Ә беләһегеҙме ни өсөн? Сөнки мин бер юлы өс дуҫтың араһын боҙҙом. Һа-һа-һа! Хәҙер һөйләйем нисек булғанын.

 

Хәмит, Мәжит һәм Сәйет урамда һөйләшеп торалар ине, һәм  мин уларҙы талаштырырға булып киттем. Планым гениаль ине! Тәүҙә Мәжиткә: «Мәжит, һин Сәйеттең сәстәрен тартҡыла һәм боларт, үәт, ҡыҙыҡ булыр!» –  тинем. Тик ул минең ҡотортоуҙы ҡолағына ла элмәне, ә бит улар араһында ҙур ыҙғыш сығарып булыр ине!

Артабан мин Хәмит эргәһенә килеп: «Иҫәп-хисапҡа ҡағылышлы берәй нәмә һөйлә. Һин бит беләһең, Сәйет математикала көсһөҙ. Математиканы шәп белгәнеңде күрһәтеп, зитына тей!» –  тинем. Был осраҡта ла планым барып сыҡманы. Хәмит мине тыңлап та торманы.

Шунан Сәйеткә сират етте. Мин уға былай тинем: «Мәжит һөйләгәндә, ян-яғыңа ҡаран. Шулай итһәң, ул аҙыраҡ һөйләр, ә һин оҙағыраҡ һөйләй алырһың». Ояты ни тора! Был юлы ла мин уңышһыҙлыҡҡа юлыҡтым. Етмәһә, уныһы: «Ҡәһәр һуҡҡыр шайтан!»  –  тигән булып танау аҫтынан мыңғырҙап тора бит әле.

Аптырғас үҙемдең ҡайһы бер ярандарымды кәңәшкә йыйҙым. Мин бит үҙ алдыма Сәйет, Мәжит һәм Хәмиттең араһын боҙорға маҡсат ҡуйғанмын. Эйәрсәндәремдән: «Сәйет, Мәжит һәм Хәмиттең араһын боҙа алмайым. Нимә генә эшләп ҡарайым икән?» –  тип кәңәш һораным.

Ярандарымдың бер-икеһе үҙҙәренең идеялары менән бүлеште, ләкин улар мине ҡәнәғәтләндермәне. Әммә шул саҡ: «Әфәндем, үҙегеҙҙең һыналған алымдарығыҙҙы иҫегеҙгә төшөрөгөҙ әле», –  тигән тәҡдим яңғыраны.

 – Ҡайһы алымдар тураһында һүҙ бара?

–  «Һөйләгәнде бүлдереү» алымы бар бит, иҫләйһегеҙҙер ҙә?

– Әй, ысын! Бар шул ундай хәтәр шәп алым. Нисек мин уны онтоп торам әле? Ә бит уның ярҙамында күпме кешенең араһын боҙҙом!

Ышанаһығыҙмы-юҡмы, ошо алым килеште бит әй. Һа-һа-һа! Сәйет, Мәжит һәм Хәмитте рәхәтләнеп алйотландырҙым ғына. Һа-һа-һа! Иң тәүҙә Мәжиткә: «Хәмиттең һөйләгәнен бүлдер!» –  тинем. Шунан Хәмитте: «Ә хәҙер һин Мәжитте бүлдер!» –  тип ҡоторттом. Аҙаҡтан Сәйетте: «Теге икәүҙең һүҙенә ҡыҫыл», –  тип өндәнем.

Ун биш минуттан улар бер-береһенә асыуланышып бөттөләр, сөнки  Мәжит ниҙер әйтергә теләһә, Хәмит һөйләп алып китә, Хәмит һөйләйем тиһә, уны Мәжит бүлдерә. Сәйет һөйләй башлаһа, теге икәү килеп ҡыҫыла. Һа-һа-һа!

Һәм уларҙың дуҫтарса мөғәмәләһе ыҙғыш менән тамамланды. Һа-һа-һа! Һуңынан, күңелдәре төшөп, төрлөһө төрлө яҡҡа таралышты. Һа-һа-һа! Ниндәй шәп кис! Ниндәй шәп! Һа-һа-һа!

2026-03-01 (Рамаҙан, 1447 йыл.) №3.


Мәзин олатай

Беҙ бала саҡта ауылыбыҙ менән уны, Мәзин олатайыбыҙ, тип кенә йөрөттөк. Ғәлимйән Абдулла улы 1881 йылда Йылайыр районының Аралбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Абдулла Аблаевтың өс улы: Ғәлимйән, Ахунйән, Хәкимйән һәм Кинйәбикә исемле ҡыҙы була. Уландары ла, аталарына оҡшап, дин юлын яҡын...


Ғәйет намаҙын үткәреү тәртибе

Рамаҙан-шәриф айы тамамланғас, шәүүәл айының беренсе көнөндә (ул быйыл 20 мартҡа тура килә) Ураҙа байрамын, ғәрәпсә әйткәндә, Ғийдүл-Фитрҙы, билдәләйәсәкбеҙ, ин шәә Аллаһ Рахмән! Был көндө матур итеп үткәрергә тырышырға кәрәк. Шуға күрә беҙгә байрам көнөндә ниҙәр эшләргә икәнен, ғәйет намаҙының...


Иремде юғалттым

Ауыр хәлгә дусар булдым – ҡапыл ғына ҡәҙерле иремде юғалттым. Беҙ 30 йылдан ашыу бергә йәшәнек, бер-беребеҙҙе аңлап, пландар төҙөнөк. Барлыҡ хыялдар бер мәлдә өҙөлдө. Артабан нисек йәшәргә икәнен аңламайым.   Р., Колпино ҡалаһы   Дин белгесе яуабы Был донъяға килгән һәр кеше Аллаһу Тәғәлә...


Талут батша һәм Дауыт

Бер ваҡыт Талут ҡунаҡ йыя һәм кейәүе Дауытты ла саҡыра. Ҡунаҡтар таралышҡас, Дауытҡа йоҡлар урынын күрһәтә. Дауыт Талутҡа ышанмай һәм йәйелгән урынға буҙалы ҙур турһыҡты һала ла өҫтөнә юрған ҡаплай, ә үҙе ситкәрәк китеп күҙәтеп тора.   Төн уртаһында Талут килә, Дауытты үлтерергә теләп,...


Ғаилә һәм йолалар − халыҡ мәҡәл-әйтемдәрендә

Мәҡәл-әйтем – афористик, йәғни, тәьҫирле, тасуирлы, мәғәнәле телмәр ижад төрө. Мәҡәл-әйтемдәр халыҡтың борон-борондан килгән тормош тәжрибәһен, әхлаҡи ҡараштарын хикмәтле һүҙ ярҙамында күрһәтә, шулай уҡ өгөт-нәсихәт, кәңәш биреү, аҡыл өйрәтеү вазифаһын башҡара. Шуға күрә лә мәҡәл-әйтемдәр...